Προστασία από χαλάζι με εναέρια μέσα

27 Ιουνίου, 2019
Προστασία από χαλάζι με εναέρια μέσα

Αεροπλάνα Σποράς Των Χαλαζοφόρων Νεφών
Το Εθνικό Πρόγραμμα Χαλαζικής Προστασίας εφαρμόζεται σε δύο περιοχές της Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδας, συνολικής έκτασης 5.197.000 στρεμμάτων. Η Περιοχή Μακεδονίας σε τμήματα των περιφερειακών ενοτήτων Ημαθίας, Πέλλας, Κιλκίς, Θεσσαλονίκης και Πιερίας καλύπτει έκταση 2.741.000 στρεμμάτων και η Περιοχή Κεντρικής Ελλάδας (κυρίως Θεσσαλία) σε τμήματα των περιφερειακών ενοτήτων Λάρισας, Τρικάλων, Καρδίτσας και Φθιώτιδας έκταση 2.456.000 στρεμμάτων.

Το πρόγραμμα εφαρμόζεται τη χρονική περίοδο από 20 Μαρτίου έως 30 Σεπτεμβρίου κάθε έτους.
Οι άνθρωποι του Κέντρου Μετεωρολογικών Εφαρµογών (ΚΕΜΕ) του ΕΛΓΑ εργάζονται πυρετωδώς τους τελευταίους τρεις µήνες
Στο Κέντρο Επιχειρήσεων του ΕΛΓΑ στο αεροδρόµιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης επικρατεί «πολεµική» ετοιµότητα. Τα ραντάρ εντοπίζουν τα χαλαζοφόρα νέφη σε αγροτικές περιοχές της Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδας, και τα τρία αεροπλάνα του προγράµµατος χαλαζικής προστασίας είναι έτοιµα 24 ώρες το 24ωρο να σηκωθούν για να τα «βοµβαρδίσουν» µε σφαιρίδια ιωδιούχου αργύρου και να προστατεύσουν καλλιέργειες σε Κεντρική Μακεδονία και Θεσσαλία.

Οι άνθρωποι του Κέντρου Μετεωρολογικών Εφαρµογών (ΚΕΜΕ) του ΕΛΓΑ εργάζονται πυρετωδώς τους τελευταίους τρεις µήνες, έχοντας να αντιµετωπίσουν µια από τις πιο «δραστήριες» περιόδους αναφορικά µε τη χαλαζική δραστηριότητα. Μόνο τον Ιούνιο έγιναν επιχειρήσεις σποράς στις 14 από τις 24 πρώτες µέρες του, γεγονός που τον κατατάσσει στους πιο δραστήριους µήνες των τελευταίων ετών, µε διπλάσιο αριθµό επιχειρήσεων από τον αναµενόµενο. Οµως αυτό που προβληµάτισε πιο έντονα τους υπευθύνους του Εθνικού Προγράµµατος Χαλαζικής Προστασίας ήταν η πρωτοφανής στα χρονικά δραστηριότητα του περασµένου Απριλίου, ενός µήνα στον οποίο δεν συνηθίζονται οι χαλαζοπτώσεις. «Ενώ τον Απρίλιο υπάρχουν στατιστικά 2 ως 3 µέρες σποράς, φέτος είχαµε 10, και µάλιστα αρκετές απ’ αυτές µε αρκετές επιχειρήσεις την ηµέρα» λέει  ο διευθυντής του ΚΕΜΕ, Κυριάκος Τσιτουρίδης.

Οι επιχειρήσεις πτήσεων σποράς των χαλαζοφόρων νεφών υποστηρίζονται με την πρόγνωση του καιρού και με την παρατήρηση των καταιγίδων με ραντάρ καιρού. Σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή στη διάρκεια του 24ώρου, εμφανισθούν στις περιοχές προστασίας αναπτύξεις καταιγίδων με δυναμικό να εξελιχθούν σε χαλαζοφόρες, ο μετεωρολόγος ελεγκτής ραντάρ αποφασίζει την απογείωση αεροπλάνου, το οποίο προσεγγίζει την περιοχή της εξελισσόμενης καταιγίδας. Εφόσον υφίστανται τα κριτήρια σποράς σε ένα κύτταρο καταιγίδας, το πλήρωμα του αεροπλάνου διενεργεί σπορά ελευθερώνοντας πυρήνες Ιωδιούχου Αργύρου, εφαρμόζοντας κατάλληλη τεχνική σποράς.

Ο τεχνολογικός εξοπλισμός του Ε.Π.Χ.Π περιλαμβάνει τέσσερις βασικούς τομείς: Το μετεωρολογικό εξοπλισμό και την πρόγνωση καιρού, τα ραντάρ καιρού, τα αεροπλάνα σποράς με τις τηλεπικοινωνίες, καθώς και το δίκτυο των χαλαζομέτρων. Η πρόγνωση καιρού στηρίζεται στη μελέτη μετεωρολογικών χαρτών στις 00:00 UTC, προγνωστικών χαρτών τουλάχιστον μέχρι 48 ωρών από διάφορα μετεωρολογικά κέντρα, δορυφορικών εικόνων, παρατηρήσεων επιφανείας, ραδιοβολίσεων, καθώς και παρατηρήσεων από τα ραντάρ καιρού. Μεγάλο μέρος των μετεωρολογικών πληροφοριών που χρησιμοποιούνται για τη λειτουργία του Προγράμματος παρέχονται από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ.), στο πλαίσιο σύμβασης συνεργασίας μεταξύ των δύο φορέων.

Ο ΕΛ.Γ.Α διαθέτει δύο ραντάρ καιρού, WSR74-S 10 cm, DOPPLER με ψηφιακούς δέκτες, τα οποία διαχειρίζεται από κοινού με την Πολεμική Αεροπορία. Στο αεροδρόμιο «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» της Θεσσαλονίκης είναι εγκατεστημένο το ένα ραντάρ, ενώ το δεύτερο ίδιου τύπου ραντάρ, είναι εγκατεστημένο στο αεροδρόμιο της Λάρισας.

 

 

 

Εντολή απογείωσης
Στη βάση του ΚΕΜΕ, στο αεροδρόµιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης, σταθµεύουν τα τρία αεροσκάφη που µισθώνονται για τις ανάγκες του προγράµµατος, µαζί µε τους εξειδικευµένους χειριστές, τον µετεωρολογικό και τον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισµό.

Την εντολή για την απογείωσή τους δίνει ο µετεωρολόγος ελεγκτής ραντάρ, όταν εντοπίζει στις περιοχές προστασίας κάποια ανάπτυξη καταιγίδας µε δυναµικό να εξελιχθεί σε χαλαζοφόρα. Το αεροπλάνο προσεγγίζει την περιοχή της καταιγίδας, πετάει πάνω από το χαλαζοφόρο νέφος και αφήνει τα φυσίγγια που περιέχουν µικροκάψουλες µε ιωδιούχο άργυρο, µε διάµετρο 10 εκατοµµυριοστά του µέτρου, δηλαδή αόρατα µε γυµνό µάτι. Η αποστολή τους είναι να µειώσουν το µέγεθος του χαλαζιού που θα σχηµατιστεί και να αυξήσουν την πιθανότητα αυτό να λιώσει και να µετατραπεί σε βροχή ώσπου να φτάσει στο έδαφος. «Το πρόγραµµα βασίζεται στο µοντέλο του “αυξηµένου ανταγωνισµού”. ∆ηλαδή, µε τη διασπορά που εισάγουµε, δηµιουργούνται τεχνητοί πυρήνες πάγου, οι οποίοι ανταγωνίζονται τους φυσικούς παγοπυρήνες. Ετσι, το χαλάζι που θα δηµιουργηθεί δεν θα είναι µεγάλο σε όγκο, γιατί θα διαµοιραστεί σε µικρότερους χαλαζόκοκκους, και θα είναι λιγότερο καταστροφικό. Παράλληλα, αυξάνεται και η πιθανότητα αυτοί οι χαλαζόκοκκοι να λιώσουν και να πέσουν τελικά ως βροχή» εξηγεί ο κ. Τσιτουρίδης.

Ο ίδιος διευκρινίζει ότι τελικός στόχος δεν είναι να εξαφανιστεί το χαλάζι, όπως λανθασµένα πιστεύουν κάποιοι, αλλά να µειωθεί. «Παλεύουµε µε ένα πολύ έντονο φυσικό φαινόµενο, που έχει µεταβλητότητα και υπάρχουν τεχνολογικοί περιορισµοί που δεν µας επιτρέπουν να είµαστε πάντα όσο αποτελεσµατικοί θα θέλαµε» επισηµαίνει. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί ο περασµένος Απρίλιος, όταν λόγω των χαµηλών θερµοκρασιών στα χαµηλά στρώµατα της ατµόσφαιρας περιορίστηκε η επιδίωξη του προγράµµατος να λιώσουν οι χαλαζόκοκκοι κατά την πτώση τους στο έδαφος.

«Το χαλάζι δηµιουργείται πάνω από το ύψος όπου η θερµοκρασία πέφτει στο µηδέν. Τον Απρίλιο αυτό συνέβαινε πολύ χαµηλά -στα 1.800 µε 2.000 πόδια- όταν για παράδειγµα χθες (σ.σ. προχθές) ήταν στα 4.400 πόδια. Η µικρή διαδροµή που είχαν να διανύσουν οι χαλαζόκοκκοι µέχρι το έδαφος δεν τους επέτρεπαν να λιώσουν» εξηγεί ο διευθυντής του ΚΕΜΕ και προσθέτει πως αυτό το γεγονός, σε συνδυασµό µε τους περιορισµούς στα επιτρεπόµενα ύψη πτήσεων των αεροσκαφών που ισχύουν για λόγους ασφαλείας, µείωσε κατά 20% -κατ’ εκτίµηση- την αποτελεσµατικότητα του προγράµµατος αυτό τον µήνα. Αυτό είχε ως επίπτωση τις καταστροφές αγροτικών καλλιεργειών και τις αποζηµιώσεις που θα κληθεί να καταβάλει ο ΕΛΓΑ.

Πάντως, η συνολική συνεισφορά του προγράµµατος δεν αµφισβητείται και η υλοποίησή του δικαιώνεται διαχρονικά από τις µετρήσεις. Σύµφωνα µε την αξιολόγηση που διενήργησε για λογαριασµό του Οργανισµού ο οµότιµος καθηγητής Μετεωρολογίας του ΑΠΘ, Θεόδωρος Καρακώστας, η ασφαλιστική αποζηµίωση που πληρώνει ο ΕΛΓΑ για ζηµιές σε αγροτικές καλλιέργειες στις περιοχές που καλύπτονται από το πρόγραµµα είναι κατά 58% µειωµένες, σε σχέση µε τις περιοχές όπου αυτό δεν εφαρµόζεται, δηλαδή ο Οργανισµός πληρώνει 42 ευρώ για κάθε 100 ευρώ που θα πλήρωνε αν δεν υπήρχε το πρόγραµµα. Η ίδια µελέτη απέδειξε, επίσης, τη σηµαντική ελάττωση των παραµέτρων του χαλαζιού, όπως η διάµετρος, η πυκνότητα και η κινητική του ενέργεια. 

Δείτε περισσότερα για:
Προστασία
Χαλαζική
Αεροπλανο

Επικαιρότητα

Προστασία από χαλάζι με εναέρια μέσα

Η ασφαλιστική αποζηµίωση που πληρώνει ο ΕΛΓΑ για ζηµιές σε αγροτικές καλλιέργειες στις περιοχές που καλύπτονται από το πρόγραµµα είναι κατά 58% µειωµένες, σε σχέση µε τις περιοχές όπου αυτό δεν εφαρµό...