Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι επιχειρήσεις
Με τη δημοσίευση της νέας απόφασης 5157 ΕΞ 10-02-2026 (ΦΕΚ Β' 1093), τίθεται σε λειτουργία το «Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων». Το νέο αυτό εργαλείο, που αναπτύχθηκε από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων για λογαριασμό του Υπουργείου Υγείας, στοχεύει στην αυστηρή επιτήρηση της αγοράς, τη διασφάλιση της νόμιμης κυκλοφορίας ευαίσθητων προϊόντων και την προστασία της δημόσιας υγείας.
1. Ποιοι έχουν υποχρέωση εγγραφής
Υπόχρεοι εγγραφής στο Μητρώο είναι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που πωλούν και διαθέτουν στην αγορά προϊόντα καπνού, αλκοόλ, καθώς και λοιπά μη καπνικά προϊόντα (όπως ορίζονται στη σχετική νομοθεσία). Η πρόσβαση στην πλατφόρμα γίνεται μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης gov.gr με τη χρήση των κωδικών Taxisnet (για τις επιχειρήσεις) ή κωδικών Δημόσιας Διοίκησης (για τα ελεγκτικά όργανα).
2. Η διαδικασία υποβολής της δήλωσης
Κατά την είσοδο στο σύστημα, διενεργούνται αυτόματοι έλεγχοι για τη σύνδεση του ΑΦΜ με ενεργή ατομική επιχείρηση ή νομικό πρόσωπο, καθώς και για την ύπαρξη των κατάλληλων ΚΑΔ (Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας). Οι χρήστες αντλούν τα στοιχεία των υποκαταστημάτων τους από την ΑΑΔΕ και υποβάλλουν χωριστή δήλωση για κάθε σημείο πώλησης. Στη δήλωση περιλαμβάνονται το είδος του σημείου πώλησης, οι κατηγορίες των προϊόντων και η ακριβής γεωγραφική τοποθεσία στον ψηφιακό χάρτη.
3. Υποχρεωτικές βεβαιώσεις και Ψηφιακή Σφραγίδα
Με την υποβολή της δήλωσης, ο επιχειρηματίας βεβαιώνει υπεύθυνα ότι τηρεί τη νομοθεσία για την προστασία των ανηλίκων, τις υγειονομικές διατάξεις και τους κανόνες παρουσίασης και πώλησης καπνικών προϊόντων. Με την ολοκλήρωση, εκδίδεται ψηφιακό έγγραφο με μοναδικό αναγνωριστικό αριθμό και προηγμένη ηλεκτρονική σφραγίδα, το οποίο μπορεί να αποθηκευτεί τοπικά. Οποιαδήποτε μεταβολή στα στοιχεία της επιχείρησης πρέπει να επικαιροποιείται άμεσα στο Μητρώο.
4. Ελεγκτικοί μηχανισμοί και κυρώσεις
Τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα έχουν πλήρη πρόσβαση στο Μητρώο, με δυνατότητα αναζήτησης ανά ΑΦΜ ή περιοχή. Μπορούν να βλέπουν τα πιστοποιητικά και τα QR codes κάθε καταστήματος, καθώς και να επαληθεύουν αν τα προϊόντα που πωλούνται αντιστοιχούν σε αυτά που έχουν δηλωθεί. Εάν διαπιστωθεί ότι κάποια κατηγορία προϊόντων διατίθεται χωρίς να έχει δηλωθεί, οι αρχές οφείλουν να ενημερώσουν αμέσως τις υπηρεσίες που εξέδωσαν την άδεια λειτουργίας, ώστε να κινηθούν οι διαδικασίες ανάκλησης.
5. Διαφάνεια και Δημοσιοποίηση Δεδομένων
Για λόγους διαφάνειας, ορισμένα στοιχεία του Μητρώου θα είναι προσβάσιμα στο κοινό μέσω του ιστότοπου του Υπουργείου Υγείας. Οι πολίτες θα μπορούν να βλέπουν σε μορφή πίνακα ή χάρτη την επωνυμία, τον ΑΦΜ, τη διεύθυνση και τις κατηγορίες προϊόντων που διαθέτει κάθε κατάστημα, ενώ θα έχουν τη δυνατότητα να επαληθεύουν τη νομιμότητα της σήμανσης των καταστημάτων μέσω της υπηρεσίας επαλήθευσης του gov.gr.
6. Προθεσμίες και Έναρξη Ισχύος
Η ισχύς της απόφασης ξεκίνησε ήδη από τη δημοσίευσή της στο ΦΕΚ (3 Μαρτίου 2026). Οι υπόχρεες επιχειρήσεις θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την εγγραφή τους στο Ψηφιακό Μητρώο το αργότερο μέχρι τις 16 Απριλίου 2026.