Μια εμβληματική πρωτοβουλία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τις καθαρές τεχνολογίες και τη δημιουργία 100.000 θέσεων εργασίας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εγκαινιάζει επίσημα τη Διαμεσογειακή Συνεργασία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τις Καθαρές Τεχνολογίες (T-MED). Πρόκειται για μια εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο του Συμφώνου για τη Μεσόγειο, η οποία στοχεύει στην επιτάχυνση της ανάπτυξης των ΑΠΕ, του υδρογόνου, της καθαρής παραγωγής και των σύγχρονων δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας. Στόχος είναι η δημιουργία μιας πιο ολοκληρωμένης, βιώσιμης και διασυνδεδεμένης μεσογειακής αγοράς ενέργειας.
Οικονομικοί πόροι και στρατηγικοί στόχοι
Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Βιώσιμης Ενέργειας από την Επίτροπο για τη Μεσόγειο, Dubravka Šuica, και τον Επίτροπο για την Ενέργεια και τη Στέγαση, Dan Jørgensen. Το T-MED στοχεύει στην κινητοποίηση έως και 25 δισεκατομμυρίων ευρώ σε επενδύσεις έως το 2035. Για την έναρξη του έργου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη διαθέσει περισσότερα από 5 δισεκατομμύρια ευρώ σε εγγυήσεις μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Plus (EFSD+), ώστε να ξεκλειδώσουν δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια.
Στον πυρήνα της, η T-MED επιδιώκει να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Μέχρι το 2035, η πρωτοβουλία αναμένεται να συμβάλει στην ανάπτυξη 15 γιγαβάτ (GW) νέας δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στη δημιουργία περισσότερων από 100.000 θέσεων εργασίας στους τομείς της καθαρής ενέργειας, ενισχύοντας παράλληλα τη σταθερότητα στη νότια Μεσόγειο.
Το T-MED θα υλοποιηθεί μέσα από πέντε εξειδικευμένες και συντονισμένες δράσεις:
-
Κινητοποίηση επενδύσεων: Σύμπραξη της Κομισιόν, διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και ιδιωτών με στόχο τη μείωση των επενδυτικών κινδύνων και την προσέλκυση κεφαλαίων.
-
Ρυθμιστική συνεργασία: Υποστήριξη των χωρών εταίρων για τη βελτίωση του επενδυτικού κλίματος, την απλούστευση των αδειοδοτήσεων και τη μείωση των εμποδίων.
-
Ανάπτυξη δεξιοτήτων: Θέσπιση του «θεματολογίου δεξιοτήτων T-MED» για τον εκσυγχρονισμό της τεχνικής εκπαίδευσης και την ενίσχυση των πανεπιστημιακών συνεργασιών στην πράσινη χρηματοδότηση και τη μηχανική.
-
Αναβαθμίσεις υποδομών και εμπορία ενέργειας: Εκσυγχρονισμός των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας, προώθηση του διασυνοριακού εμπορίου και ανάπτυξη έξυπνων τεχνολογιών.
-
Βιομηχανική συνεργασία στην καθαρή τεχνολογία: Ενίσχυση της τοπικής μεταποίησης, δημιουργία πιο ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού και προώθηση της καινοτομίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη ανοίξει πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για ιδιώτες επενδυτές (ανοιχτή έως τις 15 Ιουνίου), καθώς και πρόσκληση για φορείς υλοποίησης έργων (ανοιχτή έως τις 15 Αυγούστου).
Το επόμενο μεγάλο ορόσημο θα σημειωθεί έως τον Οκτώβριο του 2026, όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προεδρεύσει της πρώτης επιχειρησιακής συνεδρίασης της επενδυτικής πλατφόρμας T-MED. Αντίστοιχα, μέχρι το 2027 αναμένεται να διαμορφωθούν οι πρώτες βιομηχανικές συνεργασίες ΕΕ-Μεσογείου στον τομέα της καθαρής τεχνολογίας, φέρνοντας κοντά εταιρείες και από τις δύο πλευρές της Μεσογείου.