Στήριξη του πρώτου αιολικού πάρκου στη ζώνη Princess Elisabeth μέσω αμφίδρομων συμβάσεων CfD και ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε βελγικό καθεστώς κρατικών ενισχύσεων με μέγιστο προϋπολογισμό 2,04 δισεκατομμύρια ευρώ και διάρκεια 20 ετών, το οποίο εντάσσεται στο πλαίσιο της Συμφωνίας για Καθαρές Βιομηχανίες (CISAF) που θεσπίστηκε στις 25 Ιουνίου 2025. Το μέτρο αντικαθιστά προγενέστερη ενίσχυση του πλαισίου TCTF του 2024, η οποία δεν κατέστη δυνατό να χορηγηθεί εντός της καταληκτικής προθεσμίας της 31ης Δεκεμβρίου 2025. Στόχος του προγράμματος είναι η επιτάχυνση της μετάβασης σε μια οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών, σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ.
Το χρηματοδοτικό σχήμα θα υποστηρίξει την κατασκευή και λειτουργία του πρώτου υπεράκτιου αιολικού πάρκου στην υπεράκτια ζώνη Princess Elisabeth στη Βόρεια Θάλασσα. Η υποδομή προβλέπεται να αναπτύξει ισχύ έως 735 MW και να παράγει ετησίως έως 2,6 TWh πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας. Η επιλογή των δικαιούχων θα γίνει μέσω ανταγωνιστικής και διαφανούς διαδικασίας υποβολής προσφορών, της οποίας το αποτέλεσμα τοποθετείται χρονικά στο τέταρτο τρίμηνο του 2027. Ως κριτήρια προεπιλογής εντάσσονται οι απαιτήσεις του Νόμου για τις Μηδενικές Εκπομπές (Net Zero Industry Act), επιβάλλοντας τη διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων ανεμογεννητριών και εξαρτημάτων, με σκοπό τη μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές εκτός Ευρώπης.
Η οικονομική ενίσχυση θα παρασχεθεί με τη μορφή μηνιαίου μεταβλητού ασφαλίστρου βάσει αμφίδρομης σύμβασης για τη διαφορά («CfD»), συγκρίνοντας την τιμή προσφοράς με σταθμισμένη μηνιαία τιμή αναφοράς της αγοράς. Εάν η τιμή αναφοράς υπολείπεται της τιμής προσφοράς, οι παραγωγοί λαμβάνουν αποζημίωση, ενώ στην αντίστροφη περίπτωση επιστρέφουν τη διαφορά στο κράτος. Κομβικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί το γεγονός ότι η ενίσχυση υπολογίζεται επί της πιθανής παραγωγικής ικανότητας και όχι της πραγματικής παραγωγής, αποτρέποντας την αποζημίωση των επιχειρήσεων σε περιόδους αρνητικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, σε πλήρη εναρμόνιση με τους κανόνες της αγοράς της ΕΕ.
Το θεσμικό πλαίσιο CISAF παρέχει στα κράτη μέλη διευρυμένες δυνατότητες για την επίτευξη των ενεργειακών στόχων, καλύπτοντας κρίσιμους τομείς παρέμβασης:
-
Ανάπτυξη ΑΠΕ και καυσίμων χαμηλών εκπομπών άνθρακα: Χρηματοδότηση επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με απλουστευμένες διαδικασίες διαγωνισμών.
-
Ελάφρυνση ενεργοβόρων καταναλωτών: Προσωρινή στήριξη του ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία, αποτρέποντας τη μετεγκατάσταση παραγωγικών μονάδων εκτός ΕΕ (carbon leakage).
-
Απανθρακοποίηση βιομηχανικών διεργασιών: Επενδύσεις στον εξηλεκτρισμό, την ενεργειακή απόδοση και τη μετάβαση σε ανανεώσιμο υδρογόνο ή συνθετικά καύσιμα.
-
Ενίσχυση παραγωγικής ικανότητας καθαρής τεχνολογίας: Κρατική στήριξη σε στρατηγικά έργα παραγωγής εξοπλισμού (μπαταρίες, πάνελ, ανεμογεννήτριες, ηλεκτρολύτες) και ανάκτησης κρίσιμων πρώτων υλών.
-
Μείωση επενδυτικού κινδύνου (De-risking): Μηχανισμοί διευκόλυνσης ιδιωτικών κεφαλαίων προς ενεργειακές υποδομές, πράσινες τεχνολογίες και έργα κυκλικής οικονομίας.