Ελιά: Οδηγίες για τις φθινοπωρινές και χειμερινές ασθένειες

Οι συστάσεις του Περιφερειακού Κέντρου Ηρακλείου για κυκλοκόνιο, κερκόσπορα, καρκίνωση, βούλα και τη σωστή χρήση χαλκούχων

Το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού & Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Ηρακλείου εξέδωσε τεχνικό δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων, επισημαίνοντας τους κινδύνους που εγκυμονούν οι επικείμενες καιρικές συνθήκες —ιδιαίτερα η πτώση της θερμοκρασίας και ο βροχερός καιρός— για την εμφάνιση και εξάπλωση μυκητολογικών και βακτηριακών ασθενειών στον ελαιώνα.

Η βούλα (Camarosporium dalmaticum) συνδέεται άμεσα με τα νύγματα ωοτοκίας του δάκου, όπου ο μύκητας μεταφέρεται από το παράσιτο Prolasioptera berlesiana. Εμφανίζεται ως «ξεροβούλα» με καστανόχρωμες ξηρές κηλίδες σε άγουρους καρπούς ή ως «σαποβούλα» με καθολική σήψη σε ημιώριμους και ώριμους καρπούς, οδηγώντας σε πρόωρη καρπόπτωση. Βασικό μέτρο πρόληψης αποτελεί η αποτελεσματική καταπολέμηση του δάκου.

Το κυκλοκόνιο (Spilocaea oleagina) αποτελεί μία από τις σοβαρότερες μυκητολογικές απειλές του φθινοπώρου. Χαρακτηρίζεται από κυκλικές καστανές κηλίδες («μάτια παγωνιού») στην πάνω επιφάνεια των φύλλων, προκαλώντας έντονη φυλλόπτωση και εξασθένιση των δέντρων. Οι ποικιλίες Θρουμπολιά, Τσουνάτη, Άμφισσας και Καλαμών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες, ενώ η Κορωνέικη προσβάλλεται κυρίως σε υγρές περιοχές. Συστήνονται προληπτικοί ψεκασμοί με χαλκούχα ή άλλα εγκεκριμένα μυκητοκτόνα πριν από βροχοπτώσεις, καθώς και καλλιεργητικά μέτρα αερισμού (κλάδεμα, αραιή φύτευση, καλή στράγγιση).

Παράλληλα, η κερκόσπορα (Pseudocercospora cladosporioides) προκαλεί πρόωρη φυλλόπτωση, χλωρωτικές κηλίδες στην πάνω επιφάνεια και σκούρο μεταχρωματισμό σαν καπνιά στην κάτω επιφάνεια των φύλλων, καθώς και κηλίδες και σήψη στους καρπούς. Σε υγρούς ελαιώνες συστήνεται επέμβαση με μυκητοκτόνα που έχουν ταυτόχρονη δράση και κατά του κυκλοκονίου.

Για την καρκίνωση (Pseudomonas savastanoi), ένα βακτήριο στο οποίο η Κορωνέικη είναι εξαιρετικά ευαίσθητη, οι μολύνσεις ευνοούνται από πρόσφατες πληγές μετά από χαλάζι, παγετό ή ράβδισμα σε βροχερό καιρό. Απαιτείται αποφυγή κλαδέματος ή ραβδισμού με υγρό καιρό, συνεχή απολύμανση των εργαλείων, αφαίρεση και κάψιμο των προσβεβλημένων κλαδιών με ξηρό καιρό, καθώς και προληπτικός ψεκασμός με χαλκούχα σκευάσματα αμέσως μετά τη δημιουργία πληγών.

Όσον αφορά την καπνιά και τις λειχήνες, ευνοούνται σε συνθήκες αυξημένης υγρασίας και πυκνής βλάστησης. Η αντιμετώπιση της καπνιάς βασίζεται στο κατάλληλο κλάδεμα, στην καταπολέμηση των κοκκοειδών και σε εφαρμογές χαλκούχων μετά τη συγκομιδή, ενώ για τις λειχήνες συστήνεται καλό λούσιμο κορμών και βραχιόνων με χαλκούχα σκευάσματα.

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι για όλες τις εφαρμογές πρέπει να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά εγκεκριμένα σκευάσματα φυτοπροστασίας. Σε περίπτωση χρήσης χαλκούχων, επιβάλλεται η αυστηρή τήρηση του χρόνου αναμονής τουλάχιστον 21 ημερών πριν από τη συγκομιδή, ώστε να διασφαλιστεί η απουσία υπολειμμάτων στο παραγόμενο ελαιόλαδο.