Στήριξη των παραγωγών θερμοκηπιακών καλλιεργειών

Ωστόσο, οι τιμές των προϊόντων, τόσο στην ελληνική όσο και στην ευρωπαϊκή αγορά, διαμορφώνονται ελεύθερα με βάση την προσφορά και τη ζήτηση και δεν υπάρχει δυνατότητα κρατικής παρέμβασης στον καθορισμό τους.

Απαντώντας στην  Ερώτηση που κατέθεσαν οι Βουλευτές κ.κ.  Α. Αβδελάς και Κ. Χήτας, σας πληροφορούμε τα εξής:

Είναι γεγονός ότι, καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας παρατηρείται συνεχόμενη πίεση στις τιμές παραγωγού τόσο των ζωικών (γάλα-κρέας) όσο και των αγροτικών (κηπευτικά, εσπεριδοειδή, δενδρώδεις καλλιέργειες κ.ά.) προϊόντων, που οφείλεται στον περιορισμό της διάθεσης αυτών και των προϊόντων τους στην αγορά λόγω μειωμένης ζήτησης.

Ωστόσο, οι τιμές των προϊόντων, τόσο στην ελληνική όσο και στην ευρωπαϊκή αγορά, διαμορφώνονται ελεύθερα με βάση την προσφορά και τη ζήτηση και δεν υπάρχει δυνατότητα κρατικής παρέμβασης στον καθορισμό τους.

Σε κάθε περίπτωση, ζητήματα που πλήττουν την ανάπτυξη του αγροτοκτηνοτροφικού κλάδου, ως απόρροια της υγειονομικής κρίσης στον πρωτογενή τομέα, όπως είναι το ζήτημα των αδιάθετων προϊόντων και της τιμής αυτών, παρακολουθούνται στενά από τους φορείς του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, προκειμένου να παρεμβαίνουν αναλόγως.

Ως εκ τούτου, για τη στήριξη των παραγωγών θερμοκηπιακών καλλιεργειών που επλήγησαν από τα περιοριστικά μέτρα αποτροπής εξάπλωσης του κορωνοϊού, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στο πλαίσιο της κυβερνητικής πολιτικής για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της νόσου COVID-19 στον πρωτογενή τομέα και σύμφωνα με το προσωρινό πλαίσιο λήψης μέτρων κρατικών ενισχύσεων για τη στήριξη της οικονομίας που θέσπισε η αριθμ. C(2020)1863 final της 19.03.2020 Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξέδωσε:

  • την αριθ.1338/312351/6-11-2020 ΚΥΑ με θέμα «Χορήγηση κρατικών ενισχύσεων στους τομείς: α) της επιτραπέζιας Ελιάς ποικιλίας Καλαμών, β) του πρώιμου Καρπουζιού χαμηλής κάλυψης, γ) της ανοιξιάτικης Πατάτας, δ) των θερμοκηπιακών καλλιεργειών Κρήτης σε Τομάτες, Αγγούρια και Μελιτζάνες, και λεπτομέρειες εφαρμογής Προσωρινού Πλαισίου με βάση την Ανακοίνωση της Επιτροπής της 19/03/2020 C(2020)1863 final (Προσωρινό Πλαίσιο), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει» (Β’4937). Το ποσό ενίσχυσης που οι έλαβαν οι παραγωγοί θερμοκηπιακών καλλιεργειών της Κρήτης ανέρχεται στο ύψος των 7.134.459,60 ευρώ.
  • την αριθ. 720/132077/19-5-2021 σχετική απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων «Χορήγηση κρατικών ενισχύσεων στους τομείς: α) υπαίθριου καρπουζιού, mini και obla, β) της καλοκαιρινής και φθινοπωρινής πατάτας, γ) των

θερμοκηπιακών καλλιεργειών σε τομάτες και αγγούρια σε όλη την επικράτεια εξαιρουμένης της Κρήτης, δ) της βουβαλοτροφίας και λεπτομέρειες εφαρμογής Προσωρινού Πλαισίου με βάση την ανακοίνωση της Επιτροπής της 19/03/2020 C(2020)1863 final (Προσωρινό Πλαίσιο), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει» (Β΄2123). Το ποσό ενίσχυσης που έλαβαν οι παραγωγοί θερμοκηπιακών καλλιεργειών της χώρας πλην της Κρήτης ανέρχεται στο ύψος των 3.245.133,67 ευρώ.

Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι, για τη στήριξη των επιχειρήσεων που επλήγησαν από τις δυσμενείς επιπτώσεις του covid-19, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, προκειμένου να λάβει τα κατάλληλα μέτρα, εξετάζει κάθε φορά τις περιπτώσεις με βάση:

  • τα στοιχεία που κατατέθηκαν από τους ενδιαφερόμενους φορείς που δείχνουν το μέτρο στο οποίο επηρεάστηκαν οι διάφοροι παραγωγικοί κλάδοι της ελληνικής κοινωνίας στη διάρκεια της πανδημίας και
  • τους περιορισμούς που θέτει το προσωρινό πλαίσιο λήψης μέτρων κρατικών ενισχύσεων για τη στήριξη της οικονομίας που θέσπισε η προαναφερθείσα αριθμ. C(2020)1863 final της 19.03.2020 Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Συνεπώς, η κυβέρνηση, πιστή στο πρόταγμά της να μην μείνει ουδείς Έλληνας παραγωγός απροστάτευτος απέναντι στις συνέπειες της πανδημίας, έχει απλώσει ένα δίχτυ προστασίας σε ολόκληρη την ελληνική κοινωνία, ώστε να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες της υγειονομικής κρίσης.

Σε κάθε περίπτωση, για τα θέματα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των παραγόμενων προϊόντων, καθώς και για τα θέματα των τιμών των προϊόντων και της διάθεσης αυτών, απαιτείται η ενίσχυση της διαπραγματευτικής δύναμης όλων των παραγωγών του αγροτοκτηνοτροφικού τομέα μέσω της δραστηριοποίησής τους σε συλλογικές δομές για τη συλλογική διαπραγμάτευση των τιμών των προϊόντων τους και της προώθησης αυτών.

Συγκεκριμένα, η πολιτική στον τομέα των οπωροκηπευτικών ασκείται μέσα από τις Οργανώσεις Παραγωγών [Κανονισμοί (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, (ΕΕ) αριθ. 891/2017, (ΕΕ) αριθ. 892/2017 και (ΕΕ) αριθ. 543/2011, όπως ισχύουν, Υπουργικές Αποφάσεις με αριθμ. 4270/139407/28-12-2017 (Β΄5/5-1-2018), 397/18235/16-2-2017 (Β΄601/24-2-2017) και 266355/11-02-2009 (Β΄594/1-4-

2009), όπως ισχύουν], οι οποίες δημιουργούνται με πρωτοβουλία των παραγωγών και ασχολούνται με όλα τα θέματα που σχετίζονται με την παραγωγή και την εμπορία των οπωροκηπευτικών των μελών τους.

Οι Οργανώσεις Παραγωγών, μέσα από τα επιχειρησιακά τους προγράμματα, έχουν τη δυνατότητα να υλοποιούν δράσεις, οι οποίες περιλαμβάνονται στους παρακάτω στόχους:

  • αναδιάρθρωση των καλλιεργειών των μελών τους με στόχο την ποιοτική βελτίωση των προϊόντων τους,
  • μείωση του κόστους παραγωγής,
  • προώθηση των προϊόντων τους,
  • προστασία του περιβάλλοντος (ενίσχυση σε ποσοστό μέχρι και 60% από την Ευρωπαϊκή Ένωση),
  • μέτρα πρόληψης και διαχείρισης κρίσεων (απόσυρση από την αγορά - δωρεάν διανομήενίσχυση σε ποσοστό 100% από την Ευρωπαϊκή Ένωση υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις του κοινοτικού πλαισίου).

Η δραστηριοποίηση των παραγωγών μέσα από τις Οργανώσεις Παραγωγών, σύμφωνα με το ισχύον ενωσιακό και εθνικό πλαίσιο, κρίνεται απαραίτητη, καθώς, με τη συγκρότηση ισχυρών Οργανώσεων Παραγωγών και τη σωστή λειτουργία τους, δύναται να βελτιωθούν σημαντικά η διαχείριση των προβλημάτων εμπορίας της παραγωγής, η διαπραγματευτική δύναμη των παραγωγών-μελών τους και η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων.

Όσον αφορά στους ελέγχους που διενεργούνται στον τομέα των νωπών οπωροκηπευτικών, σημειώνεται ότι η Διεύθυνση Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων - Τμήμα Ποιοτικού Ελέγχου και Ασφάλειας Τροφίμων Φυτικής Προέλευσης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι αρμόδια για την εποπτεία και τον συντονισμό όλων των αρμόδιων αρχών [Περιφερειακά Κέντρα Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου (ΠΚΠΦΠ&ΦΕ) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων στην περιοχή δικαιοδοσίας τους και Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) των Περιφερειακών Ενοτήτων (Π.Ε.) της χώρας στην περιοχή ευθύνης τους] που υλοποιούν ελέγχους στον τομέα των νωπών οπωροκηπευτικών:

  • σε όλα τα στάδια εμπορίας όσον αφορά στη συμμόρφωση με τα εμπορικά πρότυπα,
  • μετά την πρωτογενή παραγωγή έως και το στάδιο της συσκευασίας – τυποποίησης όσον αφορά στην υγιεινή και ασφάλεια.

Για την εισαγωγή στη χώρα προϊόντων νωπών οπωροκηπευτικών απαιτείται, υποχρεωτικά, η υποβολή αναγγελίας στο πληροφοριακό σύστημα του Μητρώου Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών (ΜΕΝΟ). Το ΜΕΝΟ αποτελεί ταυτόχρονα:

  • σύστημα υποβολής ψηφιακών αναγγελιών διακίνησης (εισαγωγές, εξαγωγές, ενδοκοινοτικό εμπόριο) φορτίων νωπών οπωροκηπευτικών,
  • σύστημα διεξαγωγής ανάλυσης επικινδυνότητας επί των αναγγελιών των φορτίων νωπών οπωροκηπευτικών και
  • σύστημα λήψης απόφασης διενέργειας ελέγχου ή απαλλαγής ελέγχου επί των φορτίων νωπών οπωροκηπευτικών.

Επισημαίνεται ότι στο σύνολο (100%) των εισαγόμενων φορτίων πραγματοποιείται έλεγχος εγγράφων και ταυτότητας σύμφωνα με την ισχύουσα Ενωσιακή και Εθνική νομοθεσία, ενώ ο φυσικός έλεγχος πραγματοποιείται μόνον στις περιπτώσεις που το πληροφοριακό σύστημα του ΜΕΝΟ θα υποδείξει.

Στις περιπτώσεις που τα εισαγόμενα προϊόντα δεν συμμορφώνονται με την Ενωσιακή και Εθνική νομοθεσία, οι ενέργειες είναι οι ακόλουθες κατά περίπτωση: απαγόρευση εισαγωγής και, στη συνέχεια, καταστροφή ή επαναποστολή (θέματα ασφάλειας τροφίμων) ή αλλαγή χρήσης ή διορθωτικές ενέργειες (αλλαγή σήμανσης, ανασυσκευασία, διαλογή κ.ά.).

Η ως άνω αρμόδια Διεύθυνση Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων παρέχει διαρκώς οδηγίες προς όλες τις αρμόδιες αρχές ελέγχου για την εντατικοποίηση των ελέγχων και την αυστηρή εφαρμογή των διατάξεων περί ελέγχου των εισαγόμενων φορτίων από το στάδιο της εισαγωγής μέχρι και το στάδιο της τελικής διάθεσης του εισαγόμενου προϊόντος στον τελικό καταναλωτή, προκειμένου να προστατέψει τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα και να αποφύγει φαινόμενα «ελληνοποιήσεων» εισαγόμενων ποιοτικά υποβαθμισμένων, ατυποποίητων και ενδεχομένως επικίνδυνων προϊόντων, τα οποία:

  • Ανταγωνίζονται αθεμίτως τα εγχώρια προϊόντα.
  • Παραπλανούν τον καταναλωτή.
  • Θέτουν σε κίνδυνο την υγεία του καταναλωτή.

Περαιτέρω, αναφέρεται ότι με τη μεταφορά και την υπαγωγή των οχτώ (8) ΠΚΠΦΠ&ΦΕ απευθείας στη Διεύθυνση Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, υφίσταται ελεγκτικός μηχανισμός 70 γεωπόνων - ελεγκτών περίπου, με επιχειρησιακούς βραχίονες σε όλη τη χώρα και δυνατότητα ταχείας επέμβασης όποτε αυτό χρειαστεί. Οι Υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχουν ήδη εξοπλιστεί με επιβατικά - υπηρεσιακά αυτοκίνητα και με απαραίτητο για τον έλεγχο εξοπλισμό (κινητά τηλέφωνα, tablets, κάμερες κ.λπ.).

Επίσης, υπάρχει καθημερινή επικοινωνία με τις ΔΑΟΚ σε όλη την Επικράτεια, ώστε να εφαρμόζεται ομοιόμορφα η νομοθεσία και να διασφαλίζεται το συμφέρον όλων των νόμιμων επιχειρήσεων και των παραγωγών. Στις περιπτώσεις που διαπιστώνονται μη συμμορφώσεις, επιβάλλονται άμεσα οι προβλεπόμενες κυρώσεις σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4235/2014 (Α΄32) και των εφαρμοστικών διατάξεών του. Οι εν λόγω κυρώσεις είναι διαθέσιμες on line στο σύστημα για όλες τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές, αυξάνοντας έτσι την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του συστήματος εποπτείας και ελέγχου.

Όσον αφορά στις εισαγωγές και εξαγωγές οπωροκηπευτικών στη χώρα, αναφέρουμε τα εξής:

Στον παρακάτω πίνακα της Incofruit αποτυπώνονται οι εξαγωγές αγγουριών σε χιλιάδες τόνους για το χρονικό διάστημα 14-12-2021 έως 7-1-2022 και φαίνεται η αυξητική τάση που υπάρχει:

α΄εβδ.

β΄εβδ.

γ΄εβδ.

δ΄εβδ.

Αγγούρια

12.603

14.322

15.694

17.588

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τα στοιχεία που τηρούνται στο Μητρώο Εμπόρων Νωπών Οπωροκηπευτικών (Μ.Ε.Ν.Ο.), οι εξαγωγές νωπών οπωροκηπευτικών και πατατών από τη χώρα μας προς τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία ανέρχονται για όλο το 2020 σε 202.421 τόνους και

252.212 τόνους αντίστοιχα, ενώ για όλο το 2021 οι εξαγωγές νωπών οπωροκηπευτικών και πατατών από τη χώρα μας προς τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία ανέρχονται σε 217.720 τόνους και 248.840 τόνους αντίστοιχα.

Περαιτέρω, οι εξαγωγές νωπών οπωροκηπευτικών και πατατών από τη χώρα μας προς τη Βουλγαρία κατά τη χρονική περίοδο από 20/10/2020 έως 16/1/2021 ανέρχονται σε 49.680 τόνους και από 20/10/2021 έως και 16/1/2022 ανέρχονται σε 53.559 τόνους.

Οι εξαγωγές νωπών οπωροκηπευτικών και πατατών από τη χώρα μας προς τη Ρουμανία κατά τη χρονική περίοδο από 20/10/2020 έως 16/1/2021 ανέρχονται σε 72.392 τόνους, ενώ κατά την χρονική περίοδο από 20/10/2021 έως 16/1/2022 ανέρχονται σε 70.506 τόνους.

Τέλος, οι εισαγωγές νωπών οπωροκηπευτικών και πατατών στη χώρα μας από τη Βουλγαρία κατά το χρονικό διάστημα από 20/10/2020 έως 16/1/2021 ανέρχονται σε 5.110 τόνους και κατά τη χρονική περίοδο από 20/10/2021 έως 16/1/2022 ανέρχονται σε 4.683 τόνους.

Οι εισαγωγές νωπών οπωροκηπευτικών και πατατών στη χώρα μας από τη Ρουμανία κατά το χρονικό διάστημα από 20/10/2020 έως 16/1/2021 ανέρχονται σε 150 τόνους και κατά το χρονικό διάστημα από 20/10/2021 έως 16/1/2022 ανέρχονται σε 44 τόνους.

Από τα ανωτέρω, προκύπτει ότι οι εισαγωγές και εξαγωγές των νωπών οπωροκηπευτικών και πατατών στη χώρα μας από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία μεταξύ των χρονικών διαστημάτων από 20/10/2020 έως 16/1/2021 και από 20/10/2021 έως 16/1/2022, κινούνται στα ίδια περίπου επίπεδα.