Μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου εξετάζει τον ρόλο του δάσους και του μικροκλίματος
Η παρουσία του δάκου της ελιάς δεν περιορίζεται στα όρια του ελαιώνα, αλλά καταγράφεται και σε γειτονικές δασικές εκτάσεις, σύμφωνα με πιλοτική έρευνα του Πανεπιστημίου Αιγαίου στη Λέσβο. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι το δάσος ενδέχεται να λειτουργεί ως καταφύγιο για τα ενήλικα έντομα, αναδεικνύοντας τη σημασία του μικροκλίματος και του περιβάλλοντος τοπίου στην παρακολούθηση του πληθυσμού τους.
Την έρευνα υπογράφουν οι Γιώργος Σταυριανάκης, Στρατής Σέντας, Σοφία Ζαφειρέλλη, Παναγιώτης Δεμεσιώτης και Θανάσης Κίζος, καθηγητής Γεωγραφίας της Υπαίθρου. Η μελέτη εξετάζει την παρουσία του εντόμου σε έναν ελαιώνα και στη γειτονική δασική έκταση, σε συνδυασμό με τις τοπικές συνθήκες θερμοκρασίας.
Συμφωνα με δημοσίευμα του ertnews.gr για την παρακολούθηση τοποθετήθηκαν συνολικά 14 δακοπαγίδες σε τέσσερις ζώνες: πέντε μέσα στον ελαιώνα, τρεις στο όριο μεταξύ ελαιώνα και δάσους, τρεις σε απόσταση 100 μέτρων μέσα στο δάσος και άλλες τρεις στα 300 μέτρα. Το διάλυμα των παγίδων ανανεωνόταν κάθε πέντε ημέρες.
Παράλληλα, αισθητήρες στα σημεία παρακολούθησης κατέγραφαν τη θερμοκρασία ανά ώρα. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δύο ενδεικτικά όρια για την επεξεργασία των δεδομένων: θερμοκρασίες κάτω από τους 23 βαθμούς Κελσίου για τις δροσερές ώρες και πάνω από τους 31 βαθμούς για τις πολύ ζεστές.
Στο όριο ελαιώνα και δάσους καταγράφηκε παρουσία δάκου στο 42,9% των δειγματοληψιών, ενώ στα 100 μέτρα μέσα στη δασική έκταση το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 23,8%. Στα 300 μέτρα η παρουσία του εντόμου ήταν περιορισμένη, με μία μόνο καταγραφή.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι μικροκλιματικές διαφορές μπορούν να συνδέονται με την παρουσία του δάκου εκτός της καλλιέργειας. Η σκιά, η μικρότερη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, η διαφορετική θερμοκρασία και οι συνθήκες υγρασίας αποτελούν παράγοντες που ενδέχεται να καθιστούν το δάσος χώρο καταφυγής για τα ενήλικα άτομα.
Οι ίδιοι οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν την έρευνα πιλοτική, καθώς αφορά έναν συγκεκριμένο ελαιώνα της Λέσβου που γειτνιάζει με δάσος και μία χρονιά παρακολούθησης. Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη να συνεκτιμάται το ευρύτερο τοπίο στη μελέτη και στον σχεδιασμό της διαχείρισης του δάκου, πέρα από τα όρια της καλλιεργούμενης έκτασης.
Η εργασία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Euro-Mediterranean Journal for Environmental Integration» της Springer, με τίτλο «Πέρα από τον ελαιώνα: Διερεύνηση της χρήσης του δάσους και των μικροκλιματικών συσχετίσεων του δάκου της ελιάς σε ένα μεσογειακό τοπίο».