Το όριο του 80% και οι προϋποθέσεις για τις επενδύσεις
Μια προκαταβολή, ακόμη και μικρού ποσού, μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα στη χρηματοδότηση ενός Σχεδίου Βελτίωσης, εάν έχει καταβληθεί πριν από την οριστική υποβολή της αίτησης. Με τη διαδικασία υποβολής να ξεκινά την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, οι παραγωγοί που έχουν ήδη προχωρήσει σε αγορές ή έχουν συμφωνήσει την υλοποίηση επενδύσεων καλούνται να ελέγξουν προσεκτικά τις κινήσεις τους, καθώς οι σχετικοί περιορισμοί δεν αφορούν μόνο τα χρήματα που έχουν καταβληθεί, αλλά τη συνολική αξία των επενδύσεων που έχουν ξεκινήσει.
Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στο ποσοστό του 80%. Αν και προβλέπεται η δυνατότητα αναγνώρισης δαπανών για επενδύσεις που άρχισαν από την 1η Ιουνίου 2026, η εξαίρεση αυτή συνοδεύεται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις που μπορούν να καθορίσουν την επιλεξιμότητα ολόκληρου του επενδυτικού σχεδίου.
Στην πράξη, ένας αγρότης μπορεί να έχει καταβάλει μόνο ένα μικρό μέρος της αξίας ενός μηχανήματος ή μιας άλλης επένδυσης και παρ' όλα αυτά να θεωρείται ότι έχει ξεκινήσει την υλοποίησή της. Αυτό συμβαίνει επειδή ως έναρξη επένδυσης λογίζεται οποιαδήποτε πράξη φυσικής ή οικονομικής υλοποίησης, συμπεριλαμβανομένης της προκαταβολής οποιουδήποτε ποσού ή της έκδοσης σχετικού παραστατικού.
Για τον υπολογισμό του ορίου δεν προσμετράται μόνο η προκαταβολή, αλλά το σύνολο της επιχορηγούμενης δαπάνης της συγκεκριμένης επένδυσης.
Έτσι, εάν περισσότερες επενδύσεις που έχουν ξεκινήσει πριν από την αίτηση αντιπροσωπεύουν συνολικά ποσοστό μεγαλύτερο του 80% της επιχορηγούμενης δαπάνης του σχεδίου, δεν πληρούται η σχετική προϋπόθεση επιλεξιμότητας.
Το όριο αυτό πρέπει να τηρείται δύο φορές: τόσο κατά την έγκριση του επενδυτικού σχεδίου όσο και κατά την εκκαθάριση των αιτημάτων πληρωμής, με βάση τη συνολική επιχορηγούμενη δαπάνη που τελικά αναγνωρίζεται.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα δείχνει πώς μπορεί να προκύψει το πρόβλημα.
Ας υποθέσουμε ότι ένας παραγωγός καταθέτει επενδυτικό σχέδιο συνολικού ύψους 100.000 ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει τρεις επενδύσεις αξίας 45.000, 37.000 και 18.000 ευρώ.
Εάν πριν από την οριστική υποβολή έχει δώσει προκαταβολή για τις δύο πρώτες, θεωρείται ότι έχει ήδη ξεκινήσει επενδύσεις συνολικής αξίας 82.000 ευρώ. Επομένως, υπερβαίνει το επιτρεπόμενο ποσοστό κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, ακόμη και αν οι προκαταβολές που κατέβαλε ήταν πολύ μικρότερες.
Αντίθετα, εφόσον οι προκαταβολές αφορούν την πρώτη και την τρίτη επένδυση, η αξία τους αντιστοιχεί στο 63% του σχεδίου. Εάν αφορούν τη δεύτερη και την τρίτη, το ποσοστό περιορίζεται στο 55%. Και στις δύο περιπτώσεις τηρείται ο συγκεκριμένος περιορισμός.
Η ίδια αντιμετώπιση ισχύει και όταν, αντί για προκαταβολές, έχουν εκδοθεί τιμολόγια πριν από την υποβολή της αίτησης. Πέρα από τον χρόνο έναρξης των επενδύσεων, προσοχή απαιτείται και στον τρόπο κατάρτισης του προϋπολογισμού.
Οι διαχειριστικές αρχές επισημαίνουν ότι οι οικονομικές προσφορές πρέπει να ανταποκρίνονται στις πραγματικές εμπορικές τιμές. Η τεχνητή υποτίμηση επενδύσεων με σκοπό την εξασφάλιση καλύτερης βαθμολογίας δεν είναι αποδεκτή.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η επισήμανση για τα επενδυτικά σχέδια που περιλαμβάνουν κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και εξοπλισμό. Για την υπαγωγή στα αυξημένα όρια επιχορηγούμενου προϋπολογισμού απαιτείται οι κτηνοτροφικές επενδύσεις να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 70% του συνολικού προϋπολογισμού.
Συνεπώς, δεν επιτρέπεται η εμφάνιση τεχνητά μειωμένων τιμών σε άλλες επενδύσεις, προκειμένου να αυξηθεί λογιστικά η συμμετοχή των κτηνοτροφικών δαπανών και να επιτευχθεί το απαιτούμενο ποσοστό.
Με την έναρξη της υποβολής αιτήσεων, το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται μόνο στην επιλογή του εξοπλισμού ή στο ύψος της ενίσχυσης. Εξίσου σημαντικό είναι να έχει αποτυπωθεί σωστά κάθε επένδυση, να έχουν ελεγχθεί οι προκαταβολές και τα παραστατικά και να έχει υπολογιστεί η συνολική αξία των εργασιών ή αγορών που έχουν ήδη ξεκινήσει.
Το περιθώριο που δίνεται για επενδύσεις από την 1η Ιουνίου 2026 επιτρέπει στους παραγωγούς να έχουν προχωρήσει σε ορισμένες δαπάνες πριν από την αίτηση, αλλά δεν αποτελεί γενική άδεια για την υλοποίηση ολόκληρου του επενδυτικού σχεδίου. Η υπέρβαση του ορίου του 80% μπορεί να οδηγήσει σε πρόβλημα επιλεξιμότητας, ανεξάρτητα από το πόσα χρήματα έχουν πραγματικά καταβληθεί μέχρι την ημερομηνία υποβολής.