Κίνδυνοι για γεωργία, μεταφορές και βιομηχανία
Η παγκόσμια αγορά ντίζελ παραμένει υπό έντονη πίεση, καθώς οι διακοπές λειτουργίας σε μεγάλα διυλιστήρια της Ρωσίας και της Μέσης Ανατολής περιορίζουν την προσφορά και οδηγούν σε σημαντική μείωση των αποθεμάτων.
Σύμφωνα με την Goldman Sachs, οι διακοπές στα διυλιστήρια βρίσκονται σήμερα περίπου 60% υψηλότερα από τα εποχικά φυσιολογικά επίπεδα, ενώ τα αποθέματα πετρελαϊκών προϊόντων συνεχίζουν να υποχωρούν.
Οι αναλυτές της τράπεζας χαρακτηρίζουν το ντίζελ «επίκεντρο» της τρέχουσας ανόδου στις τιμές των διυλισμένων προϊόντων, εκτιμώντας ότι η αγορά θα παραμείνει ιδιαίτερα σφιχτή και τα επόμενα χρόνια.
Η Goldman Sachs έχει υπερδιπλασιάσει την πρόβλεψή της για τα περιθώρια διύλισης ντίζελ το 2027. Το περιθώριο παραγωγής ενός βαρελιού ντίζελ σε σχέση με το Brent αναμένεται πλέον να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 63 δολάρια το βαρέλι στις Ηνωμένες Πολιτείες, έναντι προηγούμενης εκτίμησης 27 δολαρίων.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η νέα πρόβλεψη ανέρχεται στα 49 δολάρια το βαρέλι, από 19 δολάρια προηγουμένως.
Παράλληλα, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το ευρωπαϊκό gasoil έχουν ήδη υπερδιπλασιαστεί από την αρχή του έτους, αντανακλώντας τις ανησυχίες για την επάρκεια εφοδιασμού.
Βασικός παράγοντας της κρίσης είναι οι περιορισμένες εξαγωγές από μεγάλες παραγωγικές περιοχές. Η Ρωσία έχει παρατείνει την απαγόρευση εξαγωγών ντίζελ έως το τέλος Σεπτεμβρίου, λόγω προβλημάτων στη λειτουργία των διυλιστηρίων.
Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων από τον Περσικό Κόλπο παραμένουν περίπου στο 40% των επιπέδων πριν από τον πόλεμο, παρά το γεγονός ότι οι αποστολές αργού πετρελαίου έχουν ανακάμψει στο 70%-80% των προηγούμενων επιπέδων.
Οι περιορισμένες διαθέσιμες ποσότητες έχουν ήδη αλλάξει τις διεθνείς εμπορικές ροές. Οι αποστολές ντίζελ από την Ασία προς την Αφρική ενδέχεται να φτάσουν τους 1,8 έως 2 εκατ. τόνους τον Αύγουστο, το υψηλότερο επίπεδο τουλάχιστον των τελευταίων 4,5 ετών.
Αντίθετα, οι εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή προς την Αφρική έχουν μειωθεί στους 600.000-800.000 τόνους, επίπεδο κοντά σε χαμηλό εννέα ετών.
Τα υψηλά περιθώρια διύλισης ενθαρρύνουν τους ασιατικούς παραγωγούς να αυξήσουν τη δραστηριότητά τους, προκειμένου να καλύψουν μέρος της παγκόσμιας ζήτησης.
Ωστόσο, πρόσθετη πίεση αναμένεται να δημιουργήσει η εποχική αύξηση της κατανάλωσης, ιδιαίτερα στη Βραζιλία, η οποία αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εισαγωγέα ντίζελ παγκοσμίως, καθώς ξεκινά νέος κύκλος αγροτικών εργασιών.
Για τον αγροτικό τομέα, μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών στο ντίζελ μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του κόστους παραγωγής, επηρεάζοντας τις εργασίες σποράς, συγκομιδής, αλλά και τη μεταφορά των αγροτικών προϊόντων.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στους παραγωγούς, σε μια περίοδο όπου το κόστος εισροών και ενέργειας παραμένει ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της γεωργίας.