Η πρόταση της Κομισιόν για την Κοινή Αγροτική Πολιτική προκαλεί θύελλα αντιδράσεων. Σχεδόν 20% περικοπή στον προϋπολογισμό της ΚΑΠ, ένταξη στο Single Fund και υποβάθμιση του οικονομικού ρόλου της γεωργίας φέρνουν την Ε.Ε. αντιμέτωπη με τους αγρότες της.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρότασή της για την ενοποίηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής σε ένα ενιαίο ταμείο, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις στον αγροτικό κόσμο. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Farm Europe, η απόφαση της Προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να εντάξει την ΚΑΠ στο λεγόμενο Single Fund, συνιστά μια πολιτική στροφή που απειλεί να ανατρέψει την ίδια τη φυσιογνωμία της ευρωπαϊκής γεωργίας. Οι επικριτές μιλούν για προδοσία των αγροτών, κάνοντας λόγο για μια πολιτική που απομακρύνεται από τις πραγματικές ανάγκες παραγωγής και βυθίζει την ύπαιθρο σε αβεβαιότητα.
Η πρόταση περιλαμβάνει σχεδόν 20% περικοπή στον προϋπολογισμό της ΚΑΠ, τη στιγμή που για να διατηρηθεί το σημερινό επίπεδο θα απαιτούνταν 482,5 δισ. ευρώ και τουλάχιστον 395 δισ. ευρώ μέχρι το 2027. Με μόλις 300 δισ. ευρώ, η Κομισιόν αφήνει τους αγρότες, όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, τους «μεγάλους χαμένους» της κληρονομιάς φον ντερ Λάιεν. Η μόνη θετική πτυχή που αναγνωρίζεται είναι η διπλάσια αύξηση του αποθεματικού κρίσεων στα 6,3 δισ. ευρώ, κίνηση που, αν και σημαντική, δεν αρκεί για να ισοσκελίσει την απώλεια πόρων.
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η κριτική για το νέο πλαίσιο επίδοσης, το οποίο περιορίζεται σε 32 δείκτες αμιγώς περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς, παραμερίζοντας την οικονομική διάσταση της αγροτικής πολιτικής. Παράλληλα, η εισαγωγή διπλής αιρεσιμότητας με 27 διαφορετικούς μηχανισμούς συμμόρφωσης και η επιβολή αποκλειστικών περιβαλλοντικών και κλιματικών προτεραιοτήτων θεωρούνται από τον αγροτικό κόσμο επικίνδυνες για την ισορροπία μεταξύ βιωσιμότητας και παραγωγής.
Η Farm Europe κάνει λόγο για μια πορεία που οδηγεί στη σταδιακή επαναεθνικοποίηση της ΚΑΠ, αφήνοντας τα κράτη-μέλη να καθορίσουν κατά βούληση τα εργαλεία στήριξης χωρίς ισχυρούς κοινούς κανόνες. Αυτό, όπως σημειώνεται, ανοίγει τον δρόμο για στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό μεταξύ αγροτών και θέτει σε κίνδυνο τον θεμελιώδη χαρακτήρα της πολιτικής ως κοινού ευρωπαϊκού πυλώνα.
Παρά τις αρνητικές διαπιστώσεις, η ανακοίνωση αναγνωρίζει ως θετική την κατεύθυνση για ενίσχυση πολιτικών διαχείρισης κινδύνων και τη δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού αποθεματικού κρίσεων. Αντίστοιχα, επισημαίνεται η στροφή υπέρ της κτηνοτροφίας και η προσπάθεια για επιτάχυνση της ψηφιοποίησης, αν και χωρίς ακόμη τα απαραίτητα εργαλεία εφαρμογής.
Το συμπέρασμα του Farm Europe είναι σαφές: η Κομισιόν, με την παρούσα πρόταση, υποβαθμίζει τον οικονομικό χαρακτήρα της ΚΑΠ και περιορίζει το μέλλον της σε ένα πλαίσιο περιβαλλοντικών στόχων, μακριά από τις ανάγκες των αγροτών. Πρόκειται, όπως υπογραμμίζεται, για μια «επικίνδυνη πολιτική κατεύθυνση» που απειλεί να διαρρήξει τον ιστορικό δεσμό ανάμεσα στην Ε.Ε., τους πολίτες της και τον αγροτικό κόσμο.
Η συζήτηση τώρα μεταφέρεται στα κράτη-μέλη και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με την έκβαση να καθορίζει όχι μόνο το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας, αλλά και την αξιοπιστία της ίδιας της Ένωσης απέναντι σε όσους τη στηρίζουν με την παραγωγή τους.