Δασμοί σε λιπάσματα, φυτοφάρμακα και εγγυήσεις για την ΚΑΠ στο τραπέζι
Σε μια ύστατη προσπάθεια να εξασφαλίσει στήριξη από τα επιφυλακτικά κράτη-μέλη της ΕΕ για τη συμφωνία εμπορίου με τη Mercosur, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την Τετάρτη πακέτο παραχωρήσεων, λίγες ημέρες πριν από την κρίσιμη ψηφοφορία που έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή.
Οι υπουργοί Γεωργίας της ΕΕ συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες σε μια ασυνήθιστη διαδικασία, με οικοδεσπότη την Κομισιόν και όχι την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου, η οποία ασκείται από την Κύπρος.
Η Γαλλία, ο πιο έντονος αντίπαλος της συμφωνίας Mercosur, χαιρέτισε τις προτεινόμενες παρεμβάσεις –όπως η μείωση δασμών στα λιπάσματα, αυστηρότερα όρια στα φυτοφάρμακα εισαγωγής και προσαρμογές στον αγροτικό προϋπολογισμό– χωρίς ωστόσο να αποσύρει την αντίθεσή της. Η υπουργός Γεωργίας της χώρας, Annie Genevard, τόνισε ότι, παρά την πρόοδο, η συμφωνία μπορεί να πλήξει ορισμένους κλάδους, σημειώνοντας πως «είναι σαφές ότι πρόκειται για μια συμφωνία ηλικίας 25 ετών, που δεν ανταποκρίνεται στα σημερινά πρότυπα».
Αμετάβλητη παρέμεινε και η στάση της Πολωνίας. Ο υπουργός Γεωργίας Stefan Krajewski δήλωσε ότι τα μέτρα αποτελούν θετικό βήμα, αλλά «δεν περιλαμβάνουν κάτι θεμελιωδώς νέο».
Αντίθετα, η Ιταλία εμφανίστηκε πιο δεκτική, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να στηρίξει τη συμφωνία εφόσον ικανοποιηθούν τα αιτήματά της. Ο υπουργός Γεωργίας Francesco Lollobrigida, πάντως, ξεκαθάρισε ότι την τελική απόφαση θα λάβει η πρωθυπουργός Giorgia Meloni.
Μετά τη συνάντηση, η υπουργός Γεωργίας της Κύπρου Maria Panayiotou επιβεβαίωσε ότι οι συζητήσεις για τις ρήτρες ασφαλείας της συμφωνίας Mercosur, καθώς και ενδεχόμενη ψηφοφορία, παραμένουν προγραμματισμένες για την Παρασκευή.
Ο επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ Μάρος Σέφτσοβιτς υπερασπίστηκε την πρωτοβουλία της Κομισιόν, υποστηρίζοντας ότι «αντιμετωπίστηκαν οι πραγματικές ανησυχίες με πραγματικές λύσεις».
Δασμοί λιπασμάτων και φυτοφάρμακα
Κεντρικό στοιχείο του πακέτου αποτελεί η αναστολή των δασμών σε ουρία και αμμωνία – βασικά λιπάσματα με ισχύοντες δασμούς 5,5% έως 6,5%. Σύμφωνα με τον Σέφτσοβιτς, το μέτρο θα μπορούσε να τεθεί σε ισχύ ακόμη και εντός του έτους, ως αντιστάθμισμα στην αύξηση τιμών που συνδέεται με τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), ο οποίος εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου και επιβαρύνει εισαγωγές προϊόντων υψηλής έντασης άνθρακα, όπως τα αζωτούχα λιπάσματα.
Παράλληλα, ανακοινώθηκε η έκδοση νέων κατευθυντήριων γραμμών για τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής του CBAM σε συγκεκριμένα προϊόντα, εφόσον υπάρξουν σοβαρές διαταραχές στην αγορά – πρόταση που υποστηρίχθηκε κυρίως από Γαλλία και Ιταλία. Ωστόσο, εκφράζονται ανησυχίες ότι το μέτρο μπορεί να οδηγήσει σε ευρύτερες εξαιρέσεις. Ο Γερμανός ευρωβουλευτής Peter Liese προειδοποίησε ότι «αν ανασταλεί για τα λιπάσματα, θα υπάρξουν άμεσα πιέσεις για αναστολή και σε άλλους τομείς».
Στο πλαίσιο της «αμοιβαιότητας», η Κομισιόν ανακοίνωσε επίσης πρόθεση απαγόρευσης εισαγωγής τροφίμων που έχουν υποστεί επεξεργασία με τρία φυτοφάρμακα ήδη απαγορευμένα στην ΕΕ – carbendazim, benomyl και thiophanate-methyl – τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως σε φρούτα όπως μάνγκο, εσπεριδοειδή και παπάγια. Το μέτρο ευθυγραμμίζεται με πρόσφατη γαλλική απόφαση, ωστόσο απαιτεί έγκριση από την Επιτροπή και τα κράτη-μέλη.
Επαρκούν οι παραχωρήσεις;
Τα νέα μέτρα προστίθενται σε επιστολή της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με την οποία προτείνεται ανακατανομή πόρων στον επόμενο κοινοτικό προϋπολογισμό και ενίσχυση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής με επιπλέον 45 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, Συμβούλιο και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν συμφωνήσει σε μηχανισμό ασφαλείας που επιτρέπει την αναστολή αδασμολόγητων εισαγωγών εφόσον αποδειχθεί ότι πλήττουν την ευρωπαϊκή γεωργία. Σύμφωνα με την κυπριακή προεδρία, εξετάζεται η μείωση του ορίου ενεργοποίησης του μηχανισμού, με απόφαση που αναμένεται στη συνεδρίαση των πρέσβεων της ΕΕ την Παρασκευή.