Σοβαρές απώλειες σε ποσότητα και ποιότητα – Πιέσεις από δάκο και γλοιοσπόριο, με πρώιμες συγκομιδές και εγκατάλειψη ελαιώνων
Σε εξέλιξη βρίσκεται μια ιδιαίτερα δύσκολη ελαιοκομική περίοδος στην Ελλάδα, καθώς οι αρχικές εκτιμήσεις για χαμηλότερη του μέσου όρου παραγωγή ελαιολάδου επιβεβαιώνονται, με τις μεγαλύτερες ζημιές να καταγράφονται στη νοτιοδυτική χώρα. Οι αυξημένες βροχοπτώσεις του φθινοπώρου και τα υψηλά επίπεδα υγρασίας ευνόησαν την έξαρση εντόμων και ασθενειών, προκαλώντας εκτεταμένες φθορές στον ελαιόκαρπο, αναφέρει το oliveoiltimes.com.
«Πιθανότατα βιώνουμε τη χειρότερη ελαιοκομική χρονιά των τελευταίων 30 ετών», δήλωσε ο Γιάννης Ηλιάδης, ιδιοκτήτης ελαιοτριβείου στην Ανδανία και πρόεδρος της ένωσης ελαιοτριβέων Μεσσηνίας. Όπως ανέφερε, ο δάκος και το γλοιοσπόριο έχουν πλήξει σοβαρά τα φρέσκα ελαιόλαδα, με τις ελιές να σαπίζουν και τους παραγωγούς να σπεύδουν να εξαγάγουν ό,τι ποσότητες μπορούν.
Παραγωγοί στη Μεσσηνία επισημαίνουν ότι οι κρατικές επεμβάσεις δακοκτονίας πραγματοποιήθηκαν φέτος με καθυστέρηση, επιτρέποντας στον πληθυσμό του εντόμου να πολλαπλασιαστεί κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Ο Αγροτικός Σύλλογος Χανδρινού κατέθεσε αγωγή κατά των αρμόδιων φορέων, υποστηρίζοντας ότι η καθυστέρηση στα μέτρα φυτοπροστασίας επιδείνωσε την κρίση και προκάλεσε σοβαρές οικονομικές απώλειες.
Σε περιοχές όπως το Στρέφι και ο Αριστομένης, ελαιοτριβείς ανέφεραν οξύτητες ελαιολάδου από 1 έως 2 βαθμούς, ακόμη και υψηλότερες σε ορισμένες περιπτώσεις. Όπως σημειώνουν, τέτοια επίπεδα συνδέονται άμεσα με τις προσβολές και τις ήπιες χειμερινές συνθήκες. Υπενθυμίζεται ότι για να χαρακτηριστεί ένα ελαιόλαδο ως εξαιρετικά παρθένο, η οξύτητά του δεν πρέπει να υπερβαίνει το 0,8%, υπό την προϋπόθεση ότι πληροί και τα οργανοληπτικά κριτήρια.
Κυρίαρχη ανησυχία των παραγωγών αποτελεί το γλοιοσπόριο, ένας μύκητας που προκαλεί σήψη και μουμιοποίηση του καρπού, καθιστώντας τον ακατάλληλο για επεξεργασία. Η ασθένεια εξαπλώνεται ταχέως σε συνθήκες ήπιων θερμοκρασιών και αυξημένης υγρασίας, με άμεσες επιπτώσεις στην ποιότητα του ελαιολάδου.
Οι ζημιές, ωστόσο, δεν είναι ομοιόμορφες σε ολόκληρη τη Μεσσηνία. «Τα φρέσκα λάδια μας έχουν οξύτητα 0,3, γεγονός που δείχνει ότι η ποιότητα παραμένει υψηλή», δήλωσε ο ελαιοπαραγωγός Ηλίας Κορονέος από τη Λαμπαίνα.
Στην Ηλεία, στη δυτική Πελοπόννησο, η συγκομιδή ξεκίνησε νωρίτερα από το συνηθισμένο, με στόχο τον περιορισμό των απωλειών. Ο γεωπόνος Παναγιώτης Γκουρντούμπας ανέφερε ότι το γλοιοσπόριο έχει εξαπλωθεί και σε ελαιώνες μεγαλύτερου υψομέτρου, απειλώντας την ποιότητα του παραγόμενου ελαιολάδου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, η παραγωγή στην Ηλεία αναμένεται μειωμένη κατά 30% έως 35% σε σχέση με πέρυσι, λόγω της πίεσης από τα παράσιτα και του φυσικού κύκλου παραγωγής μετά από μια ισχυρή προηγούμενη χρονιά.
Ανάλογες πιέσεις καταγράφονται και στην Αιτωλοακαρνανία, μία από τις σημαντικότερες ελαιοπαραγωγικές περιοχές της χώρας, όπου καλλιεργούνται κυρίως ποικιλίες Κορωνέικη και Καλαμών. Εκτεταμένες προσβολές από γλοιοσπόριο προκάλεσαν έντονη καρπόπτωση. «Για άλλες περιοχές η βροχή ήταν ευεργετική, για εμάς είχε το αντίθετο αποτέλεσμα», δήλωσε ο ελαιοτριβέας Δημήτρης Γκαντζούδης από τη Σταμνά, βόρεια του Μεσολογγίου, επισημαίνοντας ότι οι βροχές του Οκτωβρίου σε συνδυασμό με ήπιες θερμοκρασίες επιδείνωσαν δραματικά την κατάσταση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αρκετοί παραγωγοί επισπεύδουν τη συγκομιδή για να περιορίσουν περαιτέρω ζημιές, ενώ άλλοι εγκαταλείπουν εντελώς τη διαδικασία. Παράλληλα, η έλλειψη εργατικών χεριών τον έχει οδηγήσει στην εφαρμογή πρακτικών κοινής έκθλιψης, με αγορά ελιών και επεξεργασία τους κατά ποιότητα, μια πρακτική που παραμένει σπάνια στην Ελλάδα. Όπως τονίζει, οι συνδυασμένες πιέσεις από την έλλειψη εργατικού δυναμικού και τις ακραίες καιρικές συνθήκες αναμένεται να συνεχιστούν και τα επόμενα χρόνια.