Η μεγαλύτερη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου της ΕΕ ανοίγει αγορές 700 εκατ. καταναλωτών και προκαλεί ανησυχία σε αγρότες και περιβαλλοντικές οργανώσεις
Ανώτατοι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκή Ένωση και του νοτιοαμερικανικού μπλοκ Mercosur υπέγραψαν το Σάββατο στην Παραγουάη τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ–Mercosur, ολοκληρώνοντας έναν κύκλο διαπραγματεύσεων που διήρκεσε 25 χρόνια. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει ποτέ η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η συμφωνία, η οποία στοχεύει στη δραστική μείωση των δασμών και στην ενίσχυση των εμπορικών ροών μεταξύ Ευρώπης και Νότιας Αμερικής, πρέπει πλέον να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να επικυρωθεί από τα κοινοβούλια των κρατών-μελών της Mercosur: Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη.
Η τελετή υπογραφής πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στην Ασουνσιόν, παρουσία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, καθώς και των ηγετών των χωρών της Mercosur. Απουσίαζε ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών.
Γιατί προκαλεί αντιδράσεις η συμφωνία
Η υπογραφή ήρθε αφού η συμφωνία έλαβε την περασμένη εβδομάδα το «πράσινο φως» από την πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών, παρά τις έντονες επιφυλάξεις αγροτικών και περιβαλλοντικών οργανώσεων. Οι επικρίσεις εστιάζουν στον φόβο αύξησης φθηνών εισαγωγών αγροτικών προϊόντων από τη Νότια Αμερική, καθώς και στον κίνδυνο επιτάχυνσης της αποψίλωσης των δασών.
Η φον ντερ Λάιεν, η οποία είχε προηγουμένως συνάντηση με τον Λούλα, χαρακτήρισε τη συμφωνία «τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο», τονίζοντας ότι «η Ευρώπη επιλέγει το δίκαιο εμπόριο αντί για τους δασμούς και τη συνεργασία αντί για την απομόνωση».
Οι αριθμοί και τα βασικά οφέλη
Το εμπόριο μεταξύ των δύο μπλοκ, που καλύπτουν συνολικά περίπου 700 εκατομμύρια καταναλωτές, έφτασε τα 111 δισ. ευρώ το 2024. Οι εξαγωγές της ΕΕ επικεντρώνονται κυρίως σε μηχανήματα, χημικά προϊόντα και εξοπλισμό μεταφορών, ενώ η Mercosur εξάγει κυρίως αγροτικά προϊόντα, ορυκτά, χαρτοπολτό και χαρτί.
Με τη συμφωνία, η ΕΕ αναμένεται να αυξήσει τις εξαγωγές οχημάτων, μηχανημάτων, κρασιών και οινοπνευματωδών ποτών προς τη Λατινική Αμερική. Αντίστοιχα, διευκολύνεται η είσοδος στην ευρωπαϊκή αγορά προϊόντων όπως βόειο κρέας, ζάχαρη, ρύζι, μέλι και σόγια από τη Νότια Αμερική.
Στρατηγική διάσταση και πρώτες αντιδράσεις
Η ενεργειακή και τεχνολογική μετάβαση της Ευρώπης αποτελεί βασικό υπόβαθρο της συμφωνίας, καθώς η Mercosur διαθέτει πλούσιους φυσικούς πόρους και κρίσιμα ορυκτά, όπως λίθιο, χαλκό, σίδηρο και κοβάλτιο. Την ίδια στιγμή, η συμφωνία αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο πολιτικών και κοινωνικών αντιπαραθέσεων, καθώς ξεκινά η διαδικασία κύρωσής της στα εθνικά κοινοβούλια.