Αύξηση παραγωγής κατά 25%, αναδιάρθρωση 70.000 εκταρίων και επενδύσεις έως 370 εκατ. ευρώ
Μετά από πολύμηνο διάλογο με τους φορείς του κλάδου, η Ιταλία παρουσίασε το Εθνικό Σχέδιο Ελαιολάδου για την περίοδο 2026–2031, ένα πλαίσιο στρατηγικών παρεμβάσεων που φιλοδοξεί να δώσει δομικές απαντήσεις στη χρόνια κρίση της ιταλικής ελαιοκομίας. Το σχέδιο παρουσιάστηκε στο υπουργείο Γεωργίας, Επισιτιστικής Κυριαρχίας και Δασών (Masaf), στο πλαίσιο της συνεδρίασης της «εθνικής τράπεζας του ελαιώνα».
Όπως δήλωσε ο υφυπουργός του Masaf, Πατρίτσιο Λα Πιέτρα, το σχέδιο βάζει τέλος στις αποσπασματικές παρεμβάσεις και εγκαινιάζει μια συνολική προσέγγιση που προσφέρει «λειτουργικές βεβαιότητες και συγκεκριμένα εργαλεία» για την ανάκτηση του παραγωγικού δυναμικού της χώρας. Στόχος, όπως τόνισε, είναι η αντιμετώπιση της παραγωγικής κατακερματισμένης δομής, των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και της έλλειψης προγραμματισμού που, διαχρονικά, υπονόμευσαν τον τομέα.
Σύμφωνα με το υπουργείο, ο ρόλος της εφοδιαστικής αλυσίδας θεωρείται κομβικός για την ανάδειξη της ποιότητας του ιταλικού ελαιολάδου, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις περιοχές, ιδίως στις εσωτερικές ζώνες, ως παράγοντες κοινωνικής συνοχής και περιβαλλοντικής προστασίας. Ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι το σχέδιο δεν αποτελεί «επιβολή από τα πάνω», αλλά προϊόν διαβούλευσης με όλους τους εμπλεκόμενους, ακόμη και σε ζητήματα όπως η επανεξέταση του ορισμού του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου (EVOO), ώστε το προϊόν να παρουσιάζεται με τη μέγιστη δυνατή σαφήνεια.
Στόχος η αύξηση της παραγωγής και ο εκσυγχρονισμός
Μεταξύ των βασικών στόχων του σχεδίου περιλαμβάνεται η αύξηση της εθνικής παραγωγής ελαιολάδου κατά 25%. Το προσχέδιο, έκτασης άνω των 70 σελίδων, αποτυπώνει την πρόθεση αναζωογόνησης του τομέα μέσω διαρθρωτικών παρεμβάσεων που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα και τη σταθερότητα της παραγωγής.
Κεντρικός άξονας είναι η αναδιάρθρωση ή επέκταση περίπου 70.000 εκταρίων ελαιώνα, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 6% της συνολικής ελαιοκομικής έκτασης της χώρας. Η στρατηγική βασίζεται στην υιοθέτηση πιο σύγχρονων συστημάτων καλλιέργειας, με υψηλότερες αποδόσεις ανά εκτάριο και μεγαλύτερη παραγωγική σταθερότητα.
Παρότι οι τελικοί προϋπολογισμοί δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, το σχέδιο προβλέπει συνολικές επενδύσεις της τάξης των 370 εκατ. ευρώ. Οι νέες φυτεύσεις και οι παρεμβάσεις πυκνότερης φύτευσης αναμένεται να χρηματοδοτηθούν από το Εθνικό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα (PON) έως και κατά 60%, ενώ οι αποζημιώσεις για απώλεια εισοδήματος θα καλύπτονται πλήρως.
Τρεις βασικοί άξονες παρεμβάσεων
Το σχέδιο περιλαμβάνει τρεις κύριες γραμμές δράσης: νέες φυτεύσεις σε περίπου 45.000 εκτάρια που σήμερα καλλιεργούνται με άλλα προϊόντα, εκρίζωση, επαναφύτευση και πυκνότερη φύτευση σε περίπου 15.000 εκτάρια παραδοσιακού ελαιώνα σε κατάλληλες περιοχές, καθώς και εγκατάσταση αρδευτικών συστημάτων σε περίπου 8.000 εκτάρια. Στις περιπτώσεις εκρίζωσης και επαναφύτευσης προβλέπεται αποζημίωση 1.000 ευρώ ανά εκτάριο για διάστημα τριών ετών.
Με το Εθνικό Σχέδιο Ελαιολάδου, η Ιταλία επιχειρεί μια ουσιαστική αναδιάταξη του ελαιοκομικού της τομέα. Ωστόσο, το υπουργείο αναγνωρίζει ότι ο διάλογος μόλις ξεκινά, καθώς τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται έντονη συζήτηση για την πραγματική εμβέλεια και τα πιθανά κενά του σχεδίου, σε ένα περιβάλλον όπου η κρίση του αγροδιατροφικού τομέα –και ειδικά του ελαιολάδου– έχει ήδη αποκτήσει δομικά χαρακτηριστικά.