Υψηλή παραγωγή, αργές εξαγωγές, σταθερές τιμές και μετατόπιση προορισμών διαμορφώνουν το νέο τοπίο
Με προσδοκίες για αυξημένη παραγωγή εισήλθε η Ρωσία στο εμπορικό έτος 2025/26, οι οποίες αρχικά τέθηκαν υπό αμφισβήτηση λόγω της ξηρασίας στις νότιες περιοχές, αλλά τελικά επιβεβαιώθηκαν από τα επίσημα στοιχεία. Σύμφωνα με τη ρωσική στατιστική υπηρεσία Rosstat, η παραγωγή σιταριού ανήλθε σε 91,36 εκατ. τόνους, καταγράφοντας την τρίτη υψηλότερη επίδοση που έχει καταγραφεί ποτέ και υπερβαίνοντας τις προηγούμενες εκτιμήσεις της αγοράς. Η τελική αναθεώρηση, που αναμένεται τον Μάρτιο, ενδέχεται να οδηγήσει σε ακόμη υψηλότερο αποτέλεσμα.
Παρά τη μεγάλη σοδειά, η έναρξη του εμπορικού έτους δεν συνοδεύτηκε από έντονη εξαγωγική δραστηριότητα. Οι αποστολές παρέμειναν υποτονικές το πρώτο διάστημα και άρχισαν να επιταχύνονται μόλις τον Οκτώβριο–Νοέμβριο, με τον Οκτώβριο να καταγράφει ιστορικό υψηλό μηνιαίων εξαγωγών στους 5,5 εκατ. τόνους. Συνολικά, την περίοδο Ιουλίου–Δεκεμβρίου οι εξαγωγές σιταριού υπολογίζονται κατά 11–12% χαμηλότερες σε σύγκριση με πέρυσι, λίγο πάνω από τους 25 εκατ. τόνους.
Αυτό σημαίνει ότι σημαντικές ποσότητες παραμένουν διαθέσιμες για εξαγωγή στο δεύτερο μισό του έτους. Το σχετικό εξαγωγικό πλαφόν για το διάστημα 15 Φεβρουαρίου – 30 Ιουνίου ανέρχεται σε 20 εκατ. τόνους για όλα τα σιτηρά, ενώ προβλέπεται και πρόσθετη ποσόστωση 150.000 τόνων για εξαγωγές από το Καλίνινγκραντ από την 1η Ιανουαρίου.
Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και logistics
Παρά τη συνολικά υψηλή παραγωγή, σημαντικές αλλαγές στη γεωγραφική κατανομή της σοδειάς επηρεάζουν την αγορά. Οι νότιες, εξαγωγικού προσανατολισμού περιοχές κατέγραψαν χαμηλότερες αποδόσεις, ενώ οι μεγαλύτεροι όγκοι συγκεντρώνονται πλέον στις κεντρικές περιοχές της χώρας. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τις απαιτήσεις σε μεταφορές και logistics, καθιστώντας τις παραδόσεις πιο σύνθετες και δυνητικά λιγότερο αποδοτικές σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Ήδη, εμπορικές πηγές αναφέρουν δυσκολίες στην προμήθεια και τη μεταφορά από πιο απομακρυσμένες περιοχές.
Σταθερότητα τιμών
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό του 2025/26 είναι η αυξημένη σταθερότητα των τιμών εξαγωγής. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Fastmarkets, οι τιμές κινήθηκαν σε εύρος 15–18 δολαρίων ανά τόνο και μόνο δύο φορές άγγιξαν τα 242–243 δολάρια/τόνο τον Ιούλιο–Αύγουστο. Από τον Σεπτέμβριο και μετά, οι τιμές παρέμειναν κοντά στα 227–232 δολάρια/τόνο FOB Μαύρης Θάλασσας. Την προηγούμενη εμπορική περίοδο, το εύρος ήταν αισθητά μεγαλύτερο, από 215 έως 257 δολάρια/τόνο.
Εμπορικές πηγές αποδίδουν τη σταθερότητα στη χαμηλή ζήτηση και στις απώλειες που κατέγραψαν οι εξαγωγείς, καθώς οι εσωτερικές τιμές (CPT) αυξήθηκαν μετά τη συγκομιδή χωρίς αντίστοιχη άνοδο στις διεθνείς αγορές.
Αλλαγές στους προορισμούς
Η σταθερότητα των τιμών, σε συνδυασμό με τον αυξημένο ανταγωνισμό, επηρέασε και τη γεωγραφία των εξαγωγών. Η ρωσική τιμή πλησίασε περισσότερο εκείνη του ρουμανικού και βουλγαρικού σιταριού, οδηγώντας ορισμένους αγοραστές σε αλλαγή προέλευσης. Η Αλγερία, τέταρτος μεγαλύτερος εισαγωγέας ρωσικού σιταριού το 2024/25, μείωσε σημαντικά τις αγορές της σε περίπου 395.000 τόνους, έναντι 1,5 εκατ. τόνων την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Μειώσεις καταγράφηκαν επίσης στη Νιγηρία και στο Μπαγκλαντές.
Αντίθετα, η Αίγυπτος διατήρησε τη θέση του βασικού αγοραστή, με εισαγωγές 4,56 εκατ. τόνων, ενώ το Ιράν αύξησε σημαντικά τις αγορές του στους 1,8 εκατ. τόνους. Η Τουρκία ενίσχυσε επίσης τις εισαγωγές μετά την άρση της απαγόρευσης τον Ιούνιο 2025, αν και μέρος των ποσοτήτων ενδέχεται να αφορά επανεξαγωγές.
Εξαγωγείς και ποσοστώσεις
Στο επίπεδο των εξαγωγικών εταιρειών δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές ανακατατάξεις. Οι τρεις μεγαλύτεροι εξαγωγείς ελέγχουν περίπου το 55,5% των εξαγωγών από τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας. Η Grain Gates αύξησε το μερίδιό της στο 33%, ενώ η Aston και η United Grain Co (OZK) διατήρησαν σταθερά ποσοστά.
Η κατανομή της εξαγωγικής ποσόστωσης των 20 εκατ. τόνων αναμένεται στις αρχές Φεβρουαρίου και θα βασιστεί στις ιστορικές επιδόσεις των εταιρειών.
Προοπτικές για τη νέα σοδειά
Παρότι το 2025/26 βρίσκεται μόλις στη μέση, οι πρώτες εκτιμήσεις για το 2026/27 εμφανίζονται πιο αισιόδοξες από πέρυσι. Ο αναλυτικός οργανισμός IKAR τοποθετεί την παραγωγή σιταριού μεταξύ 86 και 91 εκατ. τόνων, ενώ η SovEcon προβλέπει εύρος 79,8–87,9 εκατ. τόνων, και στις δύο περιπτώσεις υψηλότερο από τις αντίστοιχες πρώιμες εκτιμήσεις της προηγούμενης χρονιάς.