Προϊόντα με ταυτότητα, ποιότητα και προστιθέμενη αξία ελαιόλαδο, μεταποιημένα τρόφιμα, ποτά αποκτούν πρόσβαση σε μια αγορά που ωριμάζει γρήγορα ΕΕ–Ινδία
Στο Νέο Δελχί, πριν λίγες ώρες η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία έκλεισαν έναν κύκλο διαπραγματεύσεων που ξεκίνησε πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες και κατέληξαν σε μια συμφωνία που αλλάζει την κλίμακα των ευρωπαϊκών εξαγωγών. Όχι θεαματικά και απότομα, αλλά με τον τρόπο που συνήθως αλλάζουν οι πραγματικά μεγάλες ισορροπίες αθόρυβα και με βάθος χρόνου.
Ο Ινδός πρωθυπουργός σημείωσε ότι η συμφωνία αντιπροσωπεύει το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου.«Άνθρωποι σε όλο τον κόσμο τη χαρακτηρίζουν ως τη “μητέρα όλων των συμφωνιών” τονίζοντας ότι θα φέρει σημαντικές ευκαιρίες. Η σύμβαση για ελεύθερο εμπόριο με την Ε.Ε. δεν είναι απλώς η μεγαλύτερη που έχει συνάψει ποτέ η Ινδία. Είναι μια απόπειρα να μετατραπεί μια αγορά 1,45 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, από στατιστικό δεδομένο, σε πραγματικό πεδίο εμπορίου για την Ευρώπη, κάτι το οποίο μέχρι σήμερα, δεν συνέβαινε. Οι ευρωπαϊκές αγροδιατροφικές εξαγωγές προς την Ινδία παρέμεναν περιορισμένες, όχι λόγω έλλειψης ζήτησης, αλλά εξαιτίας δασμών που συχνά λειτουργούσαν αποτρεπτικά.
Η νέα συμφωνία έρχεται να ανατρέψει αυτή τη συνθήκη που προβλέπει δραστικές μειώσεις ή πλήρη κατάργηση δασμών σε ένα ευρύ φάσμα προϊόντων, από μεταποιημένα τρόφιμα και ποτά έως ελαιόλαδο και χυμούς, δημιουργώντας για πρώτη φορά όρους πραγματικής πρόσβασης στην ινδική αγορά. Για προϊόντα που μέχρι πρότινος επιβαρύνονταν με δασμούς έως και 150%, η αλλαγή δεν είναι τεχνική· είναι δομική.
Αποφεύγει ταυτόχρονα ένα από τα πιο ευαίσθητα πολιτικά λάθη του παρελθόντος: δεν ανοίγει χωρίς όρους την ευρωπαϊκή αγορά. Τομείς όπως το βόειο κρέας, το ρύζι, η ζάχαρη και τα πουλερικά παραμένουν εκτός απελευθέρωσης, ενώ τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας τροφίμων και υγείας διατηρούνται ακέραια. Δεν πρόκειται για λεπτομέρεια, αλλά για βασική αρχιτεκτονική επιλογή.
Σε μια περίοδο όπου το εμπόριο συχνά συγχέεται με εκπτώσεις σε κανόνες, η ΕΕ επέλεξε να οικοδομήσει πρόσβαση χωρίς να μεταφέρει το ρίσκο στους παραγωγούς της. Οι όροι συμμόρφωσης παραμένουν στον εισαγωγέα. Το μήνυμα είναι σαφές: άνοιγμα αγοράς δεν σημαίνει χαλάρωση κανόνων.
Όπως σημείωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, η συμφωνία αυτή αποτελεί ένα μήνυμα ότι οι κανόνες και η συνεργασία εξακολουθούν να έχουν θέση σε έναν κόσμο αυξανόμενων εντάσεων. Πίσω από τη ρητορική, όμως, βρίσκεται μια πιο πεζή πραγματικότητα: η Ευρώπη αναζητά αγορές όπου μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς να εγκλωβιστεί σε γεωπολιτικές εξαρτήσεις.
Τι σημαίνει η συμφωνία για την Ελλαδα
Για την Ελλάδα, η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι λόγω μεγέθους εξαγωγών σήμερα, αλλά λόγω δυναμικής αύριο. Προϊόντα με ταυτότητα, ποιότητα και προστιθέμενη αξία ελαιόλαδο, μεταποιημένα τρόφιμα, ποτά– αποκτούν πρόσβαση σε μια αγορά που ωριμάζει γρήγορα και διαφοροποιεί τις καταναλωτικές της επιλογές.
Η Ινδία δεν είναι εύκολη αγορά. Όμως για πρώτη φορά παύει να είναι μια θεωρία και αυτό, για τους ευρωπαίους και Έλληνες παραγωγούς, είναι ίσως το πιο ουσιαστικό στοιχείο της συμφωνίας.
Η συμφωνία ΕΕ–Ινδίας δεν θα κριθεί από το πρώτο έτος εφαρμογής της. Θα κριθεί από το αν η Ευρώπη θα καταφέρει να μετατρέψει το θεσμικό άνοιγμα σε πραγματικές εμπορικές σχέσεις και αν οι επιχειρήσεις θα μπορέσουν να κινηθούν με στρατηγική και υπομονή σε μια αγορά που δεν συγχωρεί βιασύνες.
Σε έναν κόσμο όπου οι περισσότερες συμφωνίες υπόσχονται τα πάντα, αυτή περιορίζεται σε κάτι πιο σπάνιο σταθερότητα, κανόνες και χρόνο. Και ίσως ακριβώς γι’ αυτό να αποδειχθεί πιο ανθεκτική από πολλές άλλες.