Σιτάρι, καλαμπόκι και ρύζι οδηγούν την άνοδο – Ισχυρή αύξηση κατανάλωσης και αποθεμάτων, ενίσχυση του διεθνούς εμπορίου
Η παγκόσμια παραγωγή δημητριακών το 2025 αναμένεται να κινηθεί σε επίπεδα-ρεκόρ, σύμφωνα με τις νεότερες εκτιμήσεις του FAO. Η τελευταία αναθεώρηση ανεβάζει την πρόβλεψη κατά 0,7% (19,9 εκατ. τόνους), στους 3.023 εκατ. τόνους, ενισχύοντας περαιτέρω το ήδη ισχυρό παραγωγικό προφίλ της χρονιάς.
Η ανοδική αναθεώρηση αποδίδεται κυρίως στις υψηλότερες αποδόσεις σιταριού σε Αργεντινή, Καναδά και Ευρωπαϊκή Ένωση, που ωθούν την παγκόσμια παραγωγή σιταριού σε νέο ιστορικό υψηλό. Αντίστοιχα, τα χονδροειδή σιτηρά αναθεωρούνται ελαφρώς ανοδικά, επίσης σε κορύφωση, με βάση επικαιροποιημένα στοιχεία από Κίνα και Ηνωμένες Πολιτείες, τα οποία δείχνουν μεγαλύτερες εκτάσεις καλαμποκιού και καλύτερες αποδόσεις του αναμενόμενου. Η εικόνα ενισχύεται και από τις ανοδικές διορθώσεις στην παραγωγή κριθαριού σε Αυστραλία και Καναδά.
Για το ρύζι, ο FAO αύξησε την πρόβλεψη παγκόσμιας παραγωγής για το 2025/26 κατά 2,9 εκατ. τόνους σε σχέση με τον Δεκέμβριο. Το μεγαλύτερο μέρος της αναθεώρησης προέρχεται από την Ινδία, λόγω υψηλότερων επίσημων εκτιμήσεων για τη σοδειά 2024/25 και της ισχυρής δυναμικής στις φυτεύσεις της περιόδου Rabi. Μικρότερες ανοδικές προσαρμογές σε Νεπάλ, Νιγηρία και άλλες χώρες υπερκάλυψαν τις υποβαθμίσεις για τις Φιλιππίνες (ζημιές από καταιγίδες) και τη Βενεζουέλα (ιστορικές αναθεωρήσεις). Ως αποτέλεσμα, η παγκόσμια παραγωγή ρυζιού το 2025/26 προβλέπεται στους 561,6 εκατ. τόνους (αλεσμένη βάση), +2,0% σε ετήσια βάση και νέο ρεκόρ, με Μπανγκλαντές, Βραζιλία, Κίνα, Ινδία και Ινδονησία να οδηγούν την άνοδο.
Σε ό,τι αφορά τις καλλιέργειες του 2026, η σπορά του χειμερινού σιταριού στο βόρειο ημισφαίριο ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο. Στην ΕΕ διαφαίνεται μικρή αύξηση εκτάσεων, με ευνοϊκές καιρικές συνθήκες και βροχοπτώσεις κοντά στον μέσο όρο να στηρίζουν αποδόσεις πάνω από τον πενταετή μέσο όρο, αν και χαμηλότερες από τα περσινά εξαιρετικά επίπεδα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι προθέσεις δείχνουν οριακή άνοδο εκτάσεων, ενώ στη Ρωσία η εικόνα επιβαρύνεται από χαμηλή υγρασία εδάφους και θερμική μεταβλητότητα. Στην Ινδία, οι φυτεύσεις αναμένεται να φτάσουν σε ρεκόρ, στηριζόμενες σε υψηλές εγχώριες τιμές και ευνοϊκό καιρό. Αντίθετα, στις ΗΠΑ, οι χαμηλότερες τιμές και οι ξηρότερες συνθήκες οδήγησαν σε ελαφρά μείωση των εκτάσεων.
Στο νότιο ημισφαίριο, η συγκομιδή χονδροειδών σιτηρών το 2026 ξεκινά το β΄ τρίμηνο. Στην Αργεντινή, η παραγωγή καλαμποκιού προβλέπεται αυξημένη, χάρη στην ισχυρή ανάκαμψη των εκτάσεων και γενικά καλές συνθήκες. Στη Βραζιλία, η ισχυρή ζήτηση μπορεί να οδηγήσει σε νέο υψηλό φυτεύσεων, αν και οι καθυστερήσεις στη σόγια ενδέχεται να μεταθέσουν τη σπορά της safrinha. Στη Νότια Αφρική, οι εκτάσεις καλαμποκιού εκτιμάται ότι αυξήθηκαν κατά 3%, με τις βροχοπτώσεις να στηρίζουν τις αποδόσεις.
Η παγκόσμια κατανάλωση δημητριακών το 2025/26 προβλέπεται να αυξηθεί κατά 61,8 εκατ. τόνους (+2,2%), στους 2.938 εκατ. τόνους, με αιχμή το καλαμπόκι (+3,0%), ενώ αυξάνεται και η χρήση σιταριού, σόργου και κριθαριού. Σημαντικές αναθεωρήσεις αφορούν την Αίγυπτο (πτηνοτροφία) και τις ΗΠΑ (αιθανόλη). Για το ρύζι, η κατανάλωση αναμένεται σε ρεκόρ 554,9 εκατ. τόνων (+2,7%).
Τα παγκόσμια αποθέματα δημητριακών στο τέλος των περιόδων του 2026 αναθεωρούνται ανοδικά κατά 10,9 εκατ. τόνους, υποδεικνύοντας αύξηση 67,6 εκατ. τόνων (+7,8%). Ιδιαίτερα αυξάνονται τα αποθέματα καλαμποκιού (+28,7 εκατ. τόνοι), κριθαριού (+4,6 εκατ.) και σιταριού (+21,7 εκατ.), με αποτέλεσμα ο δείκτης αποθεμάτων προς χρήση να ανέλθει στο 31,8%, το υψηλότερο από το 2001. Τα αποθέματα ρυζιού αναμένονται επίσης σε νέο υψηλό (217,7 εκατ. τόνοι).
Τέλος, το παγκόσμιο εμπόριο δημητριακών το 2025/26 προβλέπεται να φτάσει τους 501,0 εκατ. τόνους (+3,6%). Οι συναλλαγές χονδροειδών σιτηρών αυξάνονται, με Κίνα, Αίγυπτο και Ιράν να ενισχύουν τις αγορές καλαμποκιού, ενώ το εμπόριο σιταριού ανακάμπτει χωρίς να πιάνει το ρεκόρ του 2023/24. Στο ρύζι, το διεθνές εμπόριο το 2026 εκτιμάται στους 60,6 εκατ. τόνους, ελαφρώς χαμηλότερα, λόγω μειωμένων εισαγωγών στην Ασία και ισχυρότερης ζήτησης αλλού, κυρίως στην Αφρική.