Προτάσεις για αναστολή δασμών, αλλαγές στη χρήση θρεπτικών συστατικών και ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς
Τη λήψη άμεσων και ουσιαστικών μέτρων για την αντιμετώπιση της κρίσης στην αγορά λιπασμάτων ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή οι αγροτικές οργανώσεις Copa-Cogeca, επισημαίνοντας ότι η βιωσιμότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και η επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης απειλούνται σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον.
Σε συνέχεια των κινητοποιήσεων χιλιάδων αγροτών στις Βρυξέλλες τον περασμένο Δεκέμβριο, το Προεδρείο των Copa-Cogeca ενέκρινε κοινή θέση του κλάδου, προτείνοντας ένα σύνολο άμεσων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων παρεμβάσεων. Στόχος είναι η στήριξη των παραγωγών και η αποκατάσταση της σταθερότητας στην αγορά, ενόψει και του Σχεδίου Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα λιπάσματα που αναμένεται το επόμενο διάστημα.
Μεταξύ των βασικών αιτημάτων που διατυπώνονται περιλαμβάνεται η αναστολή του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) για τα λιπάσματα, καθώς και η μείωση του κόστους που προκύπτει από την εφαρμογή του. Παράλληλα, ζητείται η αναστολή των δασμών MFN και των μέτρων αντιντάμπινγκ στις εισαγωγές λιπασμάτων.
Οι οργανώσεις προτείνουν επίσης την άμεση τροποποίηση της Οδηγίας για τα Νιτρικά Άλατα, ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση κοπριάς όπου αυτό δικαιολογείται από αγρονομικής πλευράς, καθώς και την έγκριση χρήσης χωνεμάτων (digestate) πάνω από τα ισχύοντα όρια.
Στο πλαίσιο της καλύτερης αξιοποίησης εναλλακτικών πηγών θρεπτικών στοιχείων, προτείνεται ακόμη η θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων για την ενίσχυση της χρήσης οργανικών και ανακυκλωμένων θρεπτικών συστατικών που μπορούν να υποκαταστήσουν το συνθετικό άζωτο, καθώς και η ευθυγράμμιση των κριτηρίων RENURE με τις συστάσεις του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο τη διασφάλιση τεχνολογικής ουδετερότητας.
Παράλληλα, οι Copa-Cogeca ζητούν την ενίσχυση του Παρατηρητηρίου Αγοράς Λιπασμάτων και την αυστηρή εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού, καθώς και τη στενή παρακολούθηση της αγοράς ώστε οι αγρότες να διαθέτουν αξιόπιστη ενημέρωση για τη διαθεσιμότητα και τη δίκαιη τιμολόγηση των προϊόντων.
Οι αγροτικές οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι το επικείμενο Σχέδιο Δράσης της ΕΕ για τα λιπάσματα πρέπει να ανταποκρίνεται στις αγρονομικές και οικονομικές ανάγκες των παραγωγών, προσφέροντας άμεση ανακούφιση αλλά και ένα σαφές πλαίσιο για τη βιώσιμη διαχείριση των θρεπτικών στοιχείων στο μέλλον.
Όπως επισημαίνουν, τα προτεινόμενα μέτρα αποτελούν την ελάχιστη αναγκαία αντίδραση σε μια κρίση για την οποία οι αγρότες προειδοποιούν εδώ και χρόνια, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενη αδράνεια θα έχει συνέπειες για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.