Συνθήκη για την Ανοικτή Θάλασσα: Πρόοδος με «Αστερίσκους» στις Διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ

Η HSA προειδοποίησε ότι ανεπίλυτα πολιτικά ζητήματα, άσχετα με τη διατήρηση των ωκεανών

Η τρίτη και τελευταία σύνοδος της Προπαρασκευαστικής Επιτροπής για τη Συνθήκη BBNJ (Biodiversity Beyond National Jurisdiction) ολοκληρώθηκε στη Νέα Υόρκη, αφήνοντας μια ανάμικτη γεύση στη διεθνή κοινότητα. Παρά τη σημαντική πρόοδο που σημειώθηκε στη διαμόρφωση της Γραμματείας και του Μηχανισμού Ανταλλαγής Πληροφοριών (του «νευρικού συστήματος» της συμφωνίας), η Συμμαχία για την Ανοικτή Θάλασσα (HSA) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Πολιτικές διαφωνίες, συχνά άσχετες με την προστασία του περιβάλλοντος, απειλούν να φρενάρουν την υλοποίηση της Συνθήκης σε μια στιγμή που η κλιματική κρίση επιταχύνεται. 

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία τριβής παραμένει η διαφάνεια και η συμμετοχή των παρατηρητών. Αν και συμφωνήθηκε ένας συμβιβασμός που επιτρέπει στα κράτη να εκφράζουν αντιρρήσεις, η αβεβαιότητα γύρω από τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, των αυτόχθονων πληθυσμών και της επιστημονικής κοινότητας παραμένει. Η HSA τονίζει ότι η συμμετοχή αυτών των φορέων δεν είναι προαιρετική, αλλά απαραίτητη για τη νομιμότητα και την αποτελεσματικότητα της Συνθήκης, καθώς προσφέρουν την απαραίτητη τεχνογνωσία και λογοδοσία. 

Παράλληλα, καταγράφηκαν χαμένες ευκαιρίες σε θεσμικό επίπεδο, καθώς δεν επετεύχθη συμφωνία για τη διαδικασία εκλογής των μελών των επικουρικών οργάνων. Αυτό συνεπάγεται τον κίνδυνο καθυστέρησης της εφαρμογής της Συνθήκης έως και κατά έναν χρόνο μετά την πρώτη Διάσκεψη των Μερών (CoP1) τον Ιανουάριο του 2027. Η ταχύτητα είναι καθοριστική, δεδομένου ότι ο παγκόσμιος στόχος 30x30 —η προστασία δηλαδή του 30% των ωκεανών έως το 2030— εξαρτάται άμεσα από τη λειτουργία αυτής της Συνθήκης.