Διευκρινίσεις για αγρότες, πωλητές λαϊκών αγορών και επιχειρήσεις – Πότε απαιτείται παραστατικό και πότε όχι
Σε περαιτέρω αποσαφηνίσεις για τη διακίνηση αγροτικών προϊόντων προχωρά η ΑΑΔΕ με την εγκύκλιο Ε.2016/2026, καθορίζοντας το πλαίσιο υποχρεώσεων για την ψηφιακή έκδοση παραστατικών και τη διαβίβαση δεδομένων στην πλατφόρμα myDATA.
Η εγκύκλιος αφορά τις οντότητες του άρθρου 1 του ν. 4308/2014, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται παραγωγοί – αγρότες του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ, καθώς και επαγγελματίες πωλητές υπαίθριου εμπορίου. Παράλληλα, απευθύνεται και στις ελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, ενώ έρχεται σε συνέχεια προηγούμενων οδηγιών και σχετικών αποφάσεων που έχουν τεθεί σε ισχύ.
Για τους αγρότες του κανονικού καθεστώτος που διαθέτουν προϊόντα σε λαϊκές αγορές ή μέσω πλανόδιου εμπορίου, προβλέπεται η έκδοση και διαβίβαση Συγκεντρωτικού Δελτίου Αποστολής για τη μεταφορά των προϊόντων από τον τόπο παραγωγής προς τον χώρο πώλησης. Στο παραστατικό αυτό καταχωρίζονται συγκεκριμένα στοιχεία, όπως ο ΑΦΜ του παραγωγού, μηδενικά στον ΑΦΜ λήπτη, ο σκοπός διακίνησης ως «πώληση» και η ακριβής τοποθεσία της αγοράς.
Σε περίπτωση που μέρος των προϊόντων δεν διατεθεί, η επιστροφή πραγματοποιείται με το ίδιο παραστατικό, ενώ κατά την άφιξη στην έδρα του παραγωγού εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής για την ενημέρωση της πλατφόρμας myDATA. Αντίστοιχη διαδικασία ισχύει και όταν η διακίνηση διαρκεί περισσότερες από μία ημέρες, όπως σε συμμετοχή σε πολλαπλές αγορές.
Εξαίρεση προβλέπεται για τις ενδοδιακινήσεις προϊόντων μεταξύ εγκαταστάσεων του ίδιου παραγωγού, όπως από χωράφι σε αποθήκη, υπό την προϋπόθεση ότι η απόσταση δεν υπερβαίνει τα 10 χιλιόμετρα. Στις περιπτώσεις αυτές δεν απαιτείται έκδοση ψηφιακού παραστατικού, εκτός εάν πρόκειται για διακίνηση με σκοπό την πώληση ή προς τρίτους, όπως συνεταιρισμούς.
Για τους επαγγελματίες πωλητές που προμηθεύονται προϊόντα από χονδρεμπόρους, η διακίνηση μπορεί να καλύπτεται από το παραστατικό που εκδίδει ο προμηθευτής, εφόσον αναγράφεται ο τόπος παράδοσης. Σε περίπτωση αδιάθετων αποθεμάτων, προβλέπεται εκ νέου η έκδοση Δελτίου Ποσοτικής Παραλαβής κατά την επιστροφή, ενώ για μεταγενέστερη διάθεση απαιτείται νέο Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής.
Διαφοροποίηση υπάρχει για τους πωλητές βιομηχανικών και βιοτεχνικών ειδών που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά σε υπαίθριες αγορές ή πλανόδιο εμπόριο. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν απαιτείται έκδοση παραστατικών διακίνησης, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ήδη διαβιβαστεί τα παραστατικά αγοράς στην πλατφόρμα myDATA και μπορούν να επιδειχθούν σε ενδεχόμενο έλεγχο. Ωστόσο, η υποχρέωση επανέρχεται εφόσον οι επαγγελματίες διατηρούν και φυσικό κατάστημα.
Τέλος, ειδικές προβλέψεις ισχύουν για τις διακινήσεις μέσω ταχυμεταφορών. Αν και κανονικά απαιτείται έκδοση παραστατικών κατά τη μεταφορά και την επιστροφή προϊόντων, η εγκύκλιος επιτρέπει την εξαίρεση σε περιπτώσεις όπου οι εταιρείες διαθέτουν συστήματα παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο, με πλήρη και άμεσα διαθέσιμα στοιχεία για έλεγχο.
Με τις νέες διευκρινίσεις, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να ενοποιήσει και να εξειδικεύσει το πλαίσιο εφαρμογής της ψηφιακής διακίνησης αποθεμάτων, δίνοντας σαφείς κατευθύνσεις σε έναν κλάδο με έντονες ιδιαιτερότητες, όπως είναι το υπαίθριο εμπόριο και η αγροτική παραγωγή.
* Δείτε ΕΔΩ την εγκύκλιο