Καλύπτει αγορά 720 εκατ. καταναλωτών και προβλέπει μειώσεις δασμών, νέες εξαγωγικές ευκαιρίες και ρήτρες προστασίας για ευαίσθητους τομείς
Σε προσωρινή ισχύ τέθηκε από την 1η Μαΐου 2026 η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μερκοσούρ, στην οποία συμμετέχουν η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη.
Η συμφωνία θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές συμφωνίες διεθνώς, καθώς καλύπτει αγορά 720 εκατομμυρίων καταναλωτών και οικονομία αξίας 22 τρισ. δολαρίων. Η έναρξη της προσωρινής εφαρμογής της έρχεται έπειτα από περισσότερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων.
Την εξέλιξη ανακοίνωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα «X», τονίζοντας ότι από την 1η Μαΐου οι εταιρείες και οι πολίτες των δύο πλευρών θα μπορούν να απολαμβάνουν τα οφέλη της συμφωνίας.
Ο ίδιος συμμετείχε σε τηλεδιάσκεψη με τους ηγέτες της Μερκοσούρ, υπογραμμίζοντας ότι η συμφωνία δεν περιορίζεται στο εμπόριο, αλλά αποτελεί μια ευρύτερη εταιρική σχέση, βασισμένη σε κοινές αξίες, κανόνες και συμφέροντα.
Τη συμφωνία χαιρέτισε και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτηρίζοντάς την καλή είδηση για τις επιχειρήσεις της ΕΕ, τους καταναλωτές και τους αγρότες. Όπως ανέφερε, οι Ευρωπαίοι παραγωγοί θα αποκτήσουν νέες εξαγωγικές ευκαιρίες, με πλήρη προστασία για τους ευαίσθητους τομείς.
Η προσωρινή εφαρμογή αφορά κυρίως το εμπορικό σκέλος της συμφωνίας και προβλέπει άμεση κατάργηση ή σημαντική μείωση δασμών σε χιλιάδες προϊόντα. Η ΕΕ καταργεί δασμούς σε πάνω από το 91% των εξαγωγών της προς τη Μερκοσούρ, κυρίως σε βιομηχανικά προϊόντα, αυτοκίνητα, μηχανήματα, χημικά και φάρμακα.
Αντίστοιχα, η συμφωνία ανοίγει τις αγορές της Μερκοσούρ στο 92% των εισαγωγών από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ για το 7,5% προβλέπονται ποσοστώσεις.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στον αγροδιατροφικό τομέα, με πρώτη μείωση δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα όπως κρασιά, ποτά, ελαιόλαδο και τυριά. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές αγροτικών προϊόντων αναμένεται να αυξηθούν κατά 50%.
Παράλληλα, η συμφωνία προστατεύει άμεσα 344 ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις, απαγορεύοντας απομιμήσεις προϊόντων.
Για τους ευαίσθητους τομείς προβλέπονται ειδικές ποσοστώσεις, μηχανισμοί διασφαλίσεων και απαγορεύσεις, όπως στην περίπτωση του κρέατος με ορμόνες, με στόχο την προστασία των Ευρωπαίων αγροτών από αθέμιτο ανταγωνισμό.
Οι πλήρεις μειώσεις δασμών θα εφαρμοστούν σταδιακά σε βάθος 10 έως 15 ετών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η μεταβατική περίοδος μπορεί να φτάσει έως και τα 30 χρόνια.
Η συμφωνία εκτιμάται ότι θα εξοικονομήσει δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως σε δασμούς και θα ενισχύσει τις εξαγωγές της ΕΕ κατά περίπου 39%, δημιουργώντας εκατοντάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.
Παράλληλα, αποδίδεται στη συμφωνία και γεωπολιτική σημασία, καθώς παρουσιάζεται ως μήνυμα ενίσχυσης της πολυμερούς συνεργασίας σε μια περίοδο διεθνών αβεβαιοτήτων.
Ωστόσο, η πλήρης κύρωση της συμφωνίας, που περιλαμβάνει και κεφάλαια για τη βιωσιμότητα, τις επενδύσεις και τη συνεργασία, απαιτεί έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια.
Η συμφωνία έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από Ευρωπαίους αγρότες, οι οποίοι εκφράζουν ανησυχίες για πιθανή αύξηση των εισαγωγών από τη Νότια Αμερική, παρά τις προβλεπόμενες ρήτρες προστασίας.