Η Copa-Cogeca ζητά αναστολή του CBAM
Απώλειες που μπορεί να φτάσουν τα 39 δισ. ευρώ μέσα στα επόμενα επτά χρόνια εκτιμούν ότι θα υποστούν οι αγροτικές οργανώσεις και οι συνεταιρισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω του δασμού στις εισαγωγές λιπασμάτων από τρίτες χώρες που παράγονται με υψηλές εκπομπές CO2.
Σύμφωνα με την Copa-Cogeca, το εκτιμώμενο κόστος αντιστοιχεί στο 10% του προϋπολογισμού της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα.
Το μέτρο αφορά τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα, γνωστό ως CBAM, ο οποίος έχει ενεργοποιηθεί από την ΕΕ από τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους. Με βάση τον μηχανισμό, οι εισαγωγείς λιπασμάτων και άλλων προϊόντων με υψηλό αποτύπωμα εκπομπών θα πρέπει να πληρώνουν για το CO2 που ενσωματώνεται στα προϊόντα που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Ο δασμός εγκρίθηκε με στόχο την προστασία των ευρωπαίων παραγωγών λιπασμάτων, οι οποίοι επιβαρύνονται ήδη από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ.
Σε ανακοίνωσή τους, οι ευρωπαίοι αγρότες επισημαίνουν ότι το 30% των αζωτούχων λιπασμάτων που χρησιμοποιούνται στην ΕΕ είναι εισαγόμενο. Εκτιμούν ότι ο νέος φόρος στα ξένα λιπάσματα θα αυξήσει τις τιμές και θα προκαλέσει άμεσο κόστος 820 εκατ. ευρώ για την κοινοτική γεωργία το 2026. Το ποσό αυτό, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, θα ανέλθει στα 3,4 δισ. ευρώ το 2034, με σωρευτικό κόστος 12 δισ. ευρώ για όλη την περίοδο.
Οι οργανώσεις προειδοποιούν, επίσης, για πρόσθετη έμμεση επιβάρυνση. Όπως αναφέρουν, οι παραγωγοί λιπασμάτων στην ΕΕ θα μπορούσαν να αυξήσουν τις τιμές τους, καθώς τα εισαγόμενα προϊόντα θα γίνουν ακριβότερα λόγω του φόρου. Αυτή η «ευθυγράμμιση τιμών» θα μπορούσε, σύμφωνα με την Copa-Cogeca, να ανεβάσει το συνολικό κόστος για τους αγρότες έως τα 39 δισ. ευρώ σε βάθος επταετίας.
«Αν και το εργαλείο αυτό προωθεί την απανθρακοποίηση, αυξάνει επίσης το κόστος παραγωγής εντός της ΕΕ και μπορεί να μειώσει την ανταγωνιστικότητα έναντι των διεθνών παραγωγών», αναφέρουν οι ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι αγρότες τονίζουν ότι, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, το κόστος των λιπασμάτων εκτίθεται ολοένα περισσότερο σε πρόσθετες επιβαρύνσεις από κυβερνητικές πολιτικές. Την ίδια ώρα, οι τιμές των αγροτικών προϊόντων που διαθέτουν στην αγορά καθορίζονται από τις διεθνείς αγορές, δημιουργώντας, όπως σημειώνουν, ένα «δομικό φαινόμενο ψαλιδιού».
«Αυτή η διαρθρωτική ανισορροπία είναι επικίνδυνη τόσο για την επισιτιστική ασφάλεια στην ΕΕ όσο και για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας. Το ζήτημα αυτό θα πρέπει να προκαλέσει ανησυχία πολύ πέρα από τον αγροτικό τομέα», υπογραμμίζουν.
Στο διεθνές περιβάλλον αναφέρθηκε και ο πρόεδρος του Διεθνούς Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Αλβάρο Λάριο, ο οποίος προειδοποίησε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι οι τιμές των λιπασμάτων, ιδίως των αζωτούχων, έχουν αυξηθεί κατά 30% έως 60%, καθώς πολλά από τα συστατικά τους προέρχονται από τη Μέση Ανατολή.
Η ευρωπαϊκή αγροτική κοινότητα επανέλαβε το αίτημά της για αναστολή του CBAM με τη σημερινή του μορφή, ζητώντας παράλληλα μακροπρόθεσμα μέτρα για την αντιστάθμιση των πρόσθετων επιβαρύνσεων που συνδέονται με τον μηχανισμό.