Η τιμή του κακάο έχει υποχωρήσει πάνω από 50%, όμως οι σοκολάτες στα ράφια παραμένουν ακριβές. Γιατί οι μειώσεις δεν περνούν ακόμη στον καταναλωτή.
Η αγορά της σοκολάτας μπαίνει σε μια νέα, πιο δύσκολη φάση για τους καταναλωτές. Μετά από τέσσερα χρόνια έντονων ανατιμήσεων, τα στοιχεία της γαλλικής λιανικής δείχνουν ότι οι τιμές σε γνωστά προϊόντα σοκολάτας όχι μόνο δεν έχουν επιστρέψει σε χαμηλότερα επίπεδα, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις παραμένουν κοντά στα υψηλά τους.
Το παράδοξο είναι ότι η διεθνής τιμή του κακάο, αφού εκτοξεύθηκε κοντά στα 12.000 δολάρια ανά τόνο, έχει πλέον υποχωρήσει αισθητά, χάνοντας πάνω από το μισό της αξίας της. Ωστόσο, αυτή η αποκλιμάκωση δεν έχει ακόμη περάσει στις τιμές που βλέπει ο καταναλωτής στο ράφι. Αντίθετα, ενδεικτικά στοιχεία από τη γαλλική αγορά δείχνουν ότι συσκευασίες σοκολάτας που στις αρχές του 2022 πωλούνταν κοντά στο 1,50 με 1,70 ευρώ, σήμερα κινούνται σε επίπεδα από 2,40 έως σχεδόν 2,90 ευρώ. Με άλλα λόγια, μέσα σε τέσσερα χρόνια η αύξηση προσεγγίζει το 70%, ενώ η βασική πρώτη ύλη έχει ήδη αρχίσει να διορθώνει. Αυτό ακριβώς τροφοδοτεί το ερώτημα που πλέον τίθεται σε όλη την αλυσίδα τροφίμων, πότε η πτώση του κακάο θα φτάσει πραγματικά στο καλάθι του καταναλωτή.
Η αρχική άνοδος είχε ισχυρή βάση. Οι κακές συγκομιδές στη Δυτική Αφρική, οι ασθένειες στις φυτείες, οι κλιματικές πιέσεις και η κερδοσκοπία στις αγορές εμπορευμάτων οδήγησαν το κακάο σε ιστορικά υψηλά. Η βιομηχανία, όπως συμβαίνει συχνά στα τρόφιμα, μετέφερε σταδιακά το αυξημένο κόστος στον καταναλωτή, με χρονική υστέρηση έξι έως εννέα μηνών, καθώς οι μεγάλες εταιρείες αγοράζουν και «κλειδώνουν» πρώτες ύλες με μακροπρόθεσμα συμβόλαια.
Αν οι αυξήσεις πέρασαν στα ράφια με καθυστέρηση, θα περάσουν με την ίδια λογική και οι μειώσεις, με την απάντηση, μέχρι στιγμής, να μην φαίνεται θετική. Οι τιμές της σοκολάτας παραμένουν υψηλές, παρά την αποκλιμάκωση του κακάο, γεγονός που ενισχύει την αίσθηση ότι η αγορά είναι πολύ πιο γρήγορη όταν ανεβάζει τιμές και πολύ πιο αργή όταν πρέπει να τις μειώσει.
Για τα νοικοκυριά, η σοκολάτα είναι ένα μικρό αλλά χαρακτηριστικό παράδειγμα του νέου πληθωρισμού στα τρόφιμα. Δεν πρόκειται μόνο για το κόστος του κακάο. Στην τελική τιμή ενσωματώνονται ενέργεια, μεταφορικά, συσκευασία, μισθολογικό κόστος, εμπορικά περιθώρια και στρατηγικές τιμολόγησης των μεγάλων αλυσίδων. Ωστόσο, όταν η βασική πρώτη ύλη καταγράφει τόσο μεγάλη διόρθωση, η επιμονή των υψηλών τιμών γίνεται πολιτικό και καταναλωτικό ζήτημα.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον γιατί ακριβύνει η σοκολάτα, αλλά πότε και αν θα φθηνύνει. Και όσο οι τιμές στα ράφια δεν ακολουθούν την πτώση του κακάο, τόσο θα ενισχύεται η πίεση προς τη βιομηχανία και το λιανεμπόριο να εξηγήσουν γιατί η αποκλιμάκωση μένει στα χρηματιστήρια και δεν φθάνει στο καλάθι του καταναλωτή.