Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός προειδοποιεί για αύξηση των θερμοκρασιών, πλημμύρες, ξηρασίες και πιέσεις σε τρόφιμα, νερό και ενέργεια τους επόμενους μήνες
Σε αυξημένη ετοιμότητα για νέα έξαρση ακραίων καιρικών φαινομένων και κυμάτων καύσωνα καλεί τη διεθνή κοινότητα ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός του ΟΗΕ, καθώς ένα ενδεχομένως ισχυρό φαινόμενο El Niño φαίνεται να βρίσκεται σε εξέλιξη.
Σύμφωνα με τον WMO, υπάρχει πιθανότητα 80% να αναπτυχθεί El Niño μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου, ενώ η πιθανότητα εμφάνισής του έως τον Νοέμβριο φτάνει το 90%.
Η επιστροφή του El Niño αναμένεται να οδηγήσει σε προσωρινή αύξηση των παγκόσμιων θερμοκρασιών, επιπλέον της υπερθέρμανσης που προκαλεί η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή. Παράλληλα, το φαινόμενο επηρεάζει τα πρότυπα βροχοπτώσεων σε πολλές περιοχές του κόσμου, προκαλώντας έντονες βροχές και πλημμύρες σε ορισμένες ζώνες, αλλά και ξηρασία σε άλλες.
«Οι συνθήκες El Niño θα ρίξουν λάδι στη φωτιά ενός πλανήτη που θερμαίνεται», δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, υπογραμμίζοντας ότι ο κόσμος πρέπει να αντιμετωπίσει την εξέλιξη αυτή ως επείγουσα κλιματική προειδοποίηση.
Οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι σημαντικές και για την αγροτική παραγωγή, την υδροηλεκτρική ενέργεια και τη ζήτηση ηλεκτρικού ρεύματος για ψύξη. Σύμφωνα με την προειδοποίηση, οι πιέσεις αυτές ενδέχεται να επιβαρύνουν περαιτέρω τα παγκόσμια αποθέματα τροφίμων και ενέργειας, σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές χώρες αντιμετωπίζουν ήδη ελλείψεις σε λιπάσματα και καύσιμα λόγω του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ.
Η γενική γραμματέας του WMO, Σελέστ Σάουλο, τόνισε ότι η ακραία ζέστη αποτελεί ήδη έναν από τους πιο θανατηφόρους κλιματικούς κινδύνους. Όπως είπε, ένα νέο El Niño μπορεί να ενισχύσει περαιτέρω αυτή την απειλή.
Η ίδια προειδοποίησε για αύξηση των ασθενειών που συνδέονται με τη ζέστη, ευρύτερη εξάπλωση νοσημάτων που μεταδίδονται από φορείς, μεγαλύτερη πίεση στα συστήματα τροφίμων και νερού, καθώς και για επιβάρυνση κοινοτήτων που ήδη βρίσκονται στα όριά τους.
Το μέγεθος των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από την ένταση του φαινομένου. Υπάρχουν ενδείξεις ότι το El Niño που αναπτύσσεται μπορεί να είναι σημαντικό, αν και ο WMO δεν χρησιμοποιεί τον όρο «super El Niño».
Ένα El Niño θεωρείται πολύ ισχυρό όταν οι θερμοκρασίες στη σχετική περιοχή του Ειρηνικού αυξάνονται κατά περισσότερο από 2 βαθμούς Κελσίου στο αποκορύφωμά του. Η μοναδική φορά που συνέβη αυτό τον 21ο αιώνα ήταν κατά το φαινόμενο El Niño της περιόδου 2015-2016.
Ορισμένες προβλέψεις, μεταξύ αυτών και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων, δείχνουν ότι το επερχόμενο El Niño θα μπορούσε όχι μόνο να φτάσει τους 2 βαθμούς Κελσίου, αλλά και να ξεπεράσει σημαντικά αυτό το όριο.
Το πιο πρόσφατο El Niño, το 2023, κατατάχθηκε μεταξύ των πέντε ισχυρότερων που έχουν καταγραφεί και συνέβαλε ώστε το 2024 να γίνει το θερμότερο έτος παγκοσμίως. Ειδικοί του WMO είχαν ήδη προειδοποιήσει ότι το επόμενο αντίστοιχο φαινόμενο μπορεί να οδηγήσει σε νέο παγκόσμιο ρεκόρ θερμοκρασίας το 2027.
Παρά τις προειδοποιήσεις, ο WMO υπογράμμισε ότι η ένταση και η κορύφωση του φαινομένου παραμένουν ακόμη αβέβαιες. Η Σελέστ Σάουλο σημείωσε ότι ο Οργανισμός θα μιλήσει για μέτριο ή ισχυρό El Niño όταν υπάρχει μεγαλύτερη βεβαιότητα, καθώς ορισμένα μοντέλα δείχνουν ισχυρό φαινόμενο, ενώ άλλα όχι.
Οι επιπτώσεις του El Niño διαφέρουν ανά περιοχή. Στην Ευρώπη είναι πιο δύσκολο να προβλεφθούν, λόγω της μεγάλης απόστασης της ηπείρου από τον Ειρηνικό. Αντίθετα, στις νότιες Ηνωμένες Πολιτείες, σε τμήματα της νότιας Λατινικής Αμερικής, στο Κέρας της Αφρικής και στην Κεντρική Ασία, το φαινόμενο συνδέεται συνήθως με περισσότερες βροχοπτώσεις και αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών και κατολισθήσεων.
Στον αντίποδα, η Αυστραλία, άλλες περιοχές της Λατινικής Αμερικής, η Καραϊβική, η Νότια Ασία και η Ινδονησία αντιμετωπίζουν συχνά ξηρότερες συνθήκες.
Ωστόσο, όπως τόνισε η γενική γραμματέας του WMO, εάν οι χώρες προετοιμαστούν εγκαίρως και διαθέτουν αποτελεσματικά συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, το El Niño δεν χρειάζεται να εξελιχθεί σε καταστροφή.