Ελλείψεις στο ντίζελ πιέζουν τους αγρότες λίγο πριν την έναρξη του αλωνισμού
Αντιμέτωπη με αυξανόμενο κίνδυνο ελλείψεων στο ντίζελ βρίσκεται η Ρωσία, λίγο πριν από την έναρξη της νέας συγκομιστικής περιόδου, εξέλιξη που μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στον αγροτικό τομέα.
Σύμφωνα με περιφερειακές αναφορές, ελλείψεις καυσίμων έχουν ήδη καταγραφεί σε περίπου 25 ομοσπονδιακές περιοχές. Η πιο δύσκολη εικόνα εντοπίζεται στις νότιες περιοχές της χώρας, όπου συγκεντρώνεται μεγάλο μέρος της παραγωγής σιτηρών.
Αγρότες αναφέρουν ότι δυσκολεύονται να προμηθευτούν ντίζελ ακόμη και σε πολύ υψηλότερες τιμές. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι τιμές χονδρικής έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, ενώ οι προμηθευτές δεν μπορούν να εγγυηθούν ούτε τις ποσότητες ούτε τον χρόνο παράδοσης.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον μόνο στον νότο. Ενδείξεις για ελλείψεις έρχονται και από ανατολικές περιοχές της Ρωσίας, δείχνοντας ότι η κρίση στα καύσιμα εξαπλώνεται ενόψει της συγκομιδής. Στην περιοχή του Ιρκούτσκ, οι τοπικοί παραγωγοί έχουν προειδοποιήσει τους νομοθέτες για κίνδυνο σχεδόν πλήρους παράλυσης της αγροτικής δραστηριότητας, λόγω έλλειψης ντίζελ. Όπως υποστηρίζουν, οι διαθέσιμες ποσότητες κατευθύνονται προς τις δυτικές περιοχές της χώρας.
Η πίεση γίνεται εντονότερη καθώς πλησιάζει η περίοδος του αλωνισμού, όταν η ζήτηση για ντίζελ κορυφώνεται. Το καύσιμο είναι απαραίτητο όχι μόνο για θεριζοαλωνιστικές μηχανές και τρακτέρ, αλλά και για τη μεταφορά των σιτηρών από τα χωράφια, την τροφοδοσία των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων και τη διακίνηση προς τα λιμάνια για εξαγωγές.
Τυχόν διαταραχές στην τροφοδοσία μπορεί να οδηγήσουν σε καθυστερήσεις στη συγκομιδή, προβλήματα στη μεταφορά και αύξηση του κόστους παραγωγής. Σε περίπτωση καθυστερήσεων, μέρος της παραγωγής κινδυνεύει να υποβαθμιστεί ποιοτικά, μετατοπιζόμενο από χρήση για τρόφιμα σε ζωοτροφές, με αντίστοιχη απώλεια εμπορικής αξίας.
Βασική αιτία της κρίσης θεωρούνται τα συσσωρευμένα προβλήματα στον κλάδο διύλισης αργού πετρελαίου της Ρωσίας. Σύμφωνα με αναλυτές της Energy Intelligence, περίπου το ένα τρίτο της ρωσικής διυλιστικής δυναμικότητας έχει τεθεί εκτός λειτουργίας. Η χώρα διυλίζει σήμερα περίπου 4 εκατ. βαρέλια αργού ημερησίως, ενώ περίπου 2,14 εκατ. βαρέλια δυναμικότητας παραμένουν εκτός λειτουργίας.
Η Ουκρανία έχει αλλάξει πρόσφατα την τακτική των πληγμάτων της, στοχεύοντας δευτερογενείς μονάδες διύλισης που είναι κρίσιμες για την παραγωγή βενζίνης και ντίζελ. Οι μονάδες αυτές απαιτούν μεγαλύτερο χρόνο επισκευής σε σχέση με τις πρωτογενείς, ιδιαίτερα υπό τις συνθήκες των κυρώσεων.
Η εξέλιξη αυτή έχει ήδη οδηγήσει σε έντονη αύξηση των εγχώριων τιμών καυσίμων και ενισχύει τον κίνδυνο περαιτέρω επιδείνωσης της κρίσης. Αναλυτές προειδοποιούν ότι η κορύφωση της ζήτησης δεν έχει ακόμη έρθει, γεγονός που σημαίνει ότι οι πιέσεις στον αγροτικό τομέα μπορεί να αυξηθούν.
Εάν η κατάσταση δεν σταθεροποιηθεί πριν από την έναρξη της μεγάλης συγκομιδής, οι ελλείψεις στο ντίζελ μπορεί να διαταράξουν την αγροτική περίοδο του 2026, να καθυστερήσουν τις εργασίες στα χωράφια και να επηρεάσουν αρνητικά τόσο τον όγκο όσο και την ποιότητα της παραγωγής.