Πώς ο νέος ενιαίος κανονισμός ενισχύει την ποιότητα των σπόρων, την ψηφιοποίηση και την ανθεκτικότητα των καλλιεργειών, διευκολύνοντας παράλληλα τους τοπικούς παραγωγούς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρετίζει την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε προχθες το βράδυ από το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την αναθεώρηση και την απλούστευση των κανόνων της ΕΕ για το φυτικό αναπαραγωγικό υλικό (ΦΠΥ). Η σημερινή συμφωνία εκσυγχρονίζει τους ισχύοντες κανόνες, επιτρέποντας στους παραγωγούς και τις εταιρείες να επωφεληθούν από τις τελευταίες καινοτομίες, την τεχνολογία και την ψηφιοποίηση στον τομέα αυτό. Η αναθεώρηση εξορθολογίζει επίσης τις διάφορες ισχύουσες οδηγίες σε έναν ενιαίο κανονισμό, παρέχοντας μεγαλύτερη νομική σαφήνεια και συνοχή στους φορείς εκμετάλλευσης και τις δημόσιες αρχές.
Φυτικό αναπαραγωγικό υλικό είναι οι σπόροι και άλλο φυτικό υλικό που χρησιμοποιείται για την παραγωγή νέων φυτών. Αποτελούν τη βάση της γεωργίας, διασφαλίζοντας ότι οι γεωργοί και η γεωργική βιομηχανία έχουν φυτά που ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους. Η ύπαρξη των κατάλληλων φυτών μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της ανθεκτικότητας των φυτών και των καλλιεργειών, καταπολεμώντας την ανθεκτικότητα σε ορισμένα παράσιτα και την παραγωγικότητα. Οι νέοι κανόνες θα παρέχουν εγγυήσεις σχετικά με την ποιότητα αυτών των προϊόντων και θα ενισχύσουν αυτόν τον τομέα στην Ευρώπη.
Ο αναθεωρημένος κανονισμός διατηρεί το σύστημα για τη διάθεση φυτικών αναπαραγωγικών προϊόντων στην αγορά, τόσο με την αξιολόγηση και την καταχώριση νέων ποικιλιών όσο και με πιστοποίηση για τη διασφάλιση της υψηλής ποιότητάς τους. Εισάγει επίσης νέες παρεκκλίσεις από τους εν λόγω κανόνες για τη διευκόλυνση της εισόδου διαφόρων τύπων παραγωγών στην αγορά και την αύξηση της διαθεσιμότητας πιο ποικιλόμορφων προϊόντων, ιδίως για μη επαγγελματίες χρήστες, για σκοπούς διατήρησης και για την κάλυψη ειδικών τοπικών αναγκών.
Μόλις εγκριθεί και εφαρμοστεί πλήρως, η αναθεώρηση που συμφωνήθηκε σήμερα:
- Διασφάλιση της υψηλής ποιότητας και διαθεσιμότητας φυτικού αναπαραγωγικού υλικού, με ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του γεωργικού τομέα.
- Στήριξη των επενδύσεων και της καινοτομίας στον τομέα μέσω της προώθησης της υιοθέτησης των πλέον πρόσφατων τεχνικών και ψηφιακών λύσεων για τη μετατροπή του φυτικού αναπαραγωγικού υλικού σε μελλοντοστραφή τομέα.
- Βελτίωση της διενέργειας επίσημων ελέγχων μέσω εναρμόνισης και υιοθέτησης προσέγγισης βάσει κινδύνου, διασφαλίζοντας την ποιότητα του φυτικού αναπαραγωγικού υλικού.
- Ενίσχυση της διατήρησης των φυτογενετικών πόρων με την αύξηση της διαθεσιμότητας πιο γενετικώς ποικιλόμορφων υλικών για την κάλυψη μελλοντικών αναγκών και τη βελτίωση της ανθεκτικότητας.
Οι κανόνες της ΕΕ για το φυτικό αναπαραγωγικό υλικό χρονολογούνται από τη δεκαετία του 1960. Στις 5 Ιουλίου 2023 η Επιτροπή ενέκρινε νομοθετική πρόταση σχετικά με την παραγωγή και την εμπορία φυτικού αναπαραγωγικού υλικού («κανονισμός για το φυτικό αναπαραγωγικό υλικό»). Στόχος του προτεινόμενου κανονισμού ήταν η αντικατάσταση και ο εξορθολογισμός των υφιστάμενων οδηγιών εμπορίας για τους σπόρους δημητριακών προς σπορά, τους σπόρους τεύτλων προς σπορά, τους σπόρους κτηνοτροφικών φυτών προς σπορά, τους σπόρους ελαιούχων και κλωστικών φυτών, τα οπωροφόρα φυτά, το πολλαπλασιαστικό υλικό αμπέλου, τους σπόρους γεωμήλων προς φύτευση, τους σπόρους κηπευτικών και το πολλαπλασιαστικό υλικό κηπευτικών.