Οι νέοι κανόνες επιχειρούν να περιορίσουν τις ανισορροπίες και να στηρίξουν τα αγροτικά εισοδήματα
Ένα νέο πλαίσιο κανόνων με στόχο την ενίσχυση της θέσης των αγροτών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων ενέκρινε την Τρίτη το Ευρωκοινοβούλιο, επιχειρώντας να απαντήσει στις πιέσεις που δέχονται τα αγροτικά εισοδήματα τα τελευταία χρόνια.
Η απόφαση εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία, καθώς 560 ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ, 75 κατά και 25 απείχαν. Στον πυρήνα των νέων ρυθμίσεων βρίσκεται η προσπάθεια οι τελικές τιμές των τροφίμων να αποτυπώνουν με πιο σαφή τρόπο το πραγματικό κόστος παραγωγής, ώστε αυτό να αντανακλάται και στα εισοδήματα των παραγωγών.
Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται να καταρτίζουν δείκτες αναφοράς και να τους δημοσιεύουν στο διαδίκτυο. Οι δείκτες αυτοί θα μπορούν να χρησιμοποιούνται στις συμβάσεις που υπογράφουν οι αγρότες, δίνοντας ένα πιο σταθερό και διαφανές σημείο αναφοράς στις εμπορικές συμφωνίες.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στις οργανώσεις παραγωγών, οι οποίες αποκτούν ενισχυμένο ρόλο τόσο στην αγορά όσο και στις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Οι οργανώσεις θα μπορούν να διαπραγματεύονται απευθείας με τους αγοραστές, ενώ προβλέπονται κανόνες που θα αποτρέπουν την παράκαμψή τους από αγοραστές που επιδιώκουν άμεση επαφή με μεμονωμένους παραγωγούς.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο εισάγει πιο σαφείς κανόνες για τη σήμανση και την εμπορική προώθηση γεωργικών προϊόντων. Ειδικότερα, αποσαφηνίζεται η χρήση όρων όπως «δίκαιο/fair» και «ισότιμο/equitable», με συγκεκριμένα κριτήρια για το πότε μπορούν να χρησιμοποιούνται. Τέτοιοι χαρακτηρισμοί θα μπορούν, για παράδειγμα, να συνδέονται με προϊόντα που συμβάλλουν στην ανάπτυξη αγροτικών κοινοτήτων ή στην προώθηση οργανώσεων παραγωγών.
Σημαντική παρέμβαση υπάρχει και στο ζήτημα της ονομασίας του κρέατος. Το κείμενο ορίζει το κρέας ως «βρώσιμα μέρη ζώων» και προβλέπει ότι μια σειρά όρων θα προορίζεται αποκλειστικά για προϊόντα κρέατος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι ονομασίες μοσχάρι, χοιρινό, πουλερικά, κοτόπουλο, αρνί, κατσίκι, μπριζόλα, στέικ, συκώτι και μπέικον, καθώς και άλλοι όροι που παραπέμπουν σε συγκεκριμένα τεμάχια ή προϊόντα ζωικής προέλευσης.
Οι όροι αυτοί δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούνται για προϊόντα που δεν περιέχουν κρέας, όπως προϊόντα που παράγονται σε εργαστήριο ή μέσω καλλιέργειας κυττάρων. Στόχος, σύμφωνα με το κείμενο, είναι να ενισχυθεί η διαφάνεια στην εσωτερική αγορά και να μπορούν οι καταναλωτές να κάνουν πιο τεκμηριωμένες επιλογές.
Ξεχωριστή πρόβλεψη υπάρχει και για τον γαλακτοκομικό τομέα, ο οποίος αντιμετωπίζει δύσκολες συνθήκες. Η νέα νομοθεσία εισάγει μέτρα όπως οι υποχρεωτικές γραπτές συμβάσεις, με στόχο τη στήριξη των εισοδημάτων των γαλακτοπαραγωγών. Οι συμβάσεις θα περιλαμβάνουν δυνατότητες εξαίρεσης από τη χρήση των δεικτών τιμών, καθώς και ρήτρες αναθεώρησης.
Η εισηγήτρια Céline Imart, από το ΕΛΚ της Γαλλίας, χαρακτήρισε τη συμφωνία «σημαντική νίκη» για τους αγρότες, σημειώνοντας ότι ενισχύει τη θέση τους στην αγορά, τη νομική τους προστασία και την αγροτική παράδοση. Όπως ανέφερε, οι νέες συμβάσεις θα διασφαλίζουν πιο δίκαιη θέση για τους παραγωγούς στην αλυσίδα εφοδιασμού, ενώ ο υποχρεωτικός μηχανισμός διαμεσολάβησης θα λειτουργεί προστατευτικά σε περιπτώσεις διαφορών με τους αγοραστές.
Η ίδια στάθηκε και στη σημασία των διατάξεων για την παραδοσιακή κτηνοτροφική παραγωγή, υπογραμμίζοντας ότι όροι όπως «μπριζόλα» και «συκώτι» θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για προϊόντα ζωικής προέλευσης.