Στις Βρυξέλλες κρίνεται η ΚΑΠ, με την Αθήνα να ζητεί ισχυρότερο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Η ελληνική πλευρά προσέρχεται στη Σύνοδο Κορυφής με σαφή προτεραιότητα την προστασία των πόρων για την Κοινή Αγροτική Πολιτική και τη Συνοχή, την ώρα που οι γεωπολιτικές αναταράξεις επαναφέρουν την επισιτιστική ασφάλεια στον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Στις Βρυξέλλες, όπου σήμερα και αύριο συνεδριάζουν οι 27 ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συζήτηση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034 δεν αφορά μόνο τους αριθμούς ενός ακόμη επταετούς προϋπολογισμού. Αφορά το είδος της Ευρώπης που επιχειρεί να οικοδομήσει η Ένωση σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια, η γεωπολιτική αστάθεια, η ανταγωνιστικότητα και η επισιτιστική επάρκεια συνδέονται πλέον άμεσα. Σύμφωνα με πληροφορίες του Agrocapital από τις Βρυξέλλες, η ελληνική πλευρά επιμένει ότι η επόμενη δημοσιονομική αρχιτεκτονική της ΕΕ δεν μπορεί να αποδυναμώσει ούτε την Κοινή Αγροτική Πολιτική ούτε την πολιτική Συνοχής, καθώς αμφότερες θεωρούνται στρατηγικοί πυλώνες για τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής περιφέρειας.
Άφιξη και δηλώσεις συμμετοχής του Κυριάκου ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ, Πρωθυπουργού της Ελλάδας , στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Η παρέμβαση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια συγκυρία κατά την οποία η γεωργία επιστρέφει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής συζήτησης, όχι μόνο ως οικονομικός κλάδος, αλλά ως παράγοντας ασφάλειας. Το μήνυμα που διακινείται έντονα στους ευρωπαϊκούς κύκλους πριν από την έναρξη της Συνόδου είναι ότι η επένδυση στον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα ισοδυναμεί με επένδυση στο ίδιο το μέλλον της Ευρώπης.
Τα τελευταία γεωπολιτικά γεγονότα, από τον πόλεμο στην Ουκρανία έως την αστάθεια στη Μέση Ανατολή, έχουν καταδείξει ότι τα τρόφιμα και οι αλυσίδες εφοδιασμού μπορούν να μετατραπούν σε εργαλεία πίεσης και γεωπολιτικής ισχύος. Υπό αυτό το πρίσμα, η συρρίκνωση της γεωργικής χρηματοδότησης θα συνιστούσε, όπως τονίζουν ευρωπαϊκές πηγές, στρατηγικό σφάλμα.
Στο τραπέζι των ηγετών βρίσκεται το νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο, το λεγόμενο Nego-Box της κυπριακής Προεδρίας, το οποίο για πρώτη φορά περιλαμβάνει ενδεικτικά μεγέθη. Η προσέγγιση αυτή διατηρεί σε μεγάλο βαθμό τη δομή της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τη φιλοσοφία του Ενιαίου Ταμείου.
Ωστόσο, για αρκετές χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, η προτεινόμενη βάση αναφοράς για το γεωργικό σκέλος δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις πιέσεις που δέχεται η ευρωπαϊκή γεωργία, ούτε στις ανάγκες της πράσινης και τεχνολογικής μετάβασης κατά την επόμενη προγραμματική περίοδο.
Η θέση της Αθήνας, την οποία έχει διατυπώσει δημοσίως και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, είναι ότι οι φιλόδοξοι ευρωπαϊκοί στόχοι δεν μπορούν να υποστηριχθούν με έναν περιορισμένο προϋπολογισμό. Κατά την ελληνική ανάγνωση, εάν η Ένωση επιθυμεί να χρηματοδοτήσει αποτελεσματικά την άμυνα, την ενεργειακή μετάβαση, την ανταγωνιστικότητα και την τεχνολογική αναβάθμιση, τότε οφείλει να εξασφαλίσει και τα ανάλογα μέσα.
Για την Αθήνα, αυτό σημαίνει όχι μόνο ενίσχυση των ιδίων πόρων, αλλά και αξιοποίηση πρόσθετων χρηματοδοτικών εργαλείων, περιλαμβανομένης της κοινής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης και του κοινού δανεισμού για κοινά ευρωπαϊκά αγαθά, όπως η ενέργεια και η άμυνα, κατά το πρότυπο που διαμορφώθηκε με το Ταμείο Ανάκαμψης.
Στο ελληνικό στρατόπεδο, πάντως, το κύριο μέτωπο παραμένει η υπεράσπιση της ΚΑΠ και της Συνοχής. Πρόκειται για δύο πεδία στα οποία η ελληνική οικονομία, αλλά και μεγάλο τμήμα της ευρωπαϊκής περιφέρειας, διατηρούν ζωτικό ενδιαφέρον.
Η ανησυχία που εκφράζεται είναι ότι η μετατόπιση βάρους προς νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα και η βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, δεν πρέπει να καταλήξει σε διεύρυνση των ανισοτήτων ανάμεσα στα κράτη-μέλη και στις περιφέρειες της Ένωσης. Για την ελληνική πλευρά, η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης δεν μπορεί να χτιστεί πάνω σε έναν προϋπολογισμό που θα αποδυναμώνει την παραγωγική βάση της υπαίθρου.
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ διεξάγεται παράλληλα με εκείνη για τις παγκόσμιες μακροοικονομικές ισορροπίες. Η Αθήνα θεωρεί ότι το εμπορικό έλλειμμα έναντι της Κίνας δεν αντιμετωπίζεται μόνο με αμυντικά μέτρα, αλλά πρωτίστως με την ενίσχυση της εσωτερικής ευρωπαϊκής ισχύος.
Στις ελληνικές επισημάνσεις περιλαμβάνονται το υψηλό ενεργειακό κόστος, τα εμπόδια στην ενιαία αγορά και ο χρηματοοικονομικός κατακερματισμός της Ένωσης. Η ελληνική επιχειρηματολογία συνδέει ευθέως την ανάγκη εμβάθυνσης της κοινής αγοράς και της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων με τη δυνατότητα της Ευρώπης να παραμείνει παραγωγικά και γεωπολιτικά αυτόνομη.
Στην ίδια λογική εντάσσεται και η διάσταση της ασφάλειας. Η Ελλάδα αναμένεται να επαναλάβει ότι η ευρωπαϊκή άμυνα πρέπει να υιοθετεί μια ουσιαστική προσέγγιση 360 μοιρών, καλύπτοντας απειλές που αφορούν το σύνολο της ηπείρου.
Στο σκέλος της Μέσης Ανατολής, η Αθήνα στηρίζει τη διπλωματική αποκλιμάκωση και δίνει έμφαση στην ανάγκη επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ και στην αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, αναγνωρίζοντας ότι η σταθερότητα των θαλάσσιων οδών επηρεάζει άμεσα το κόστος ενέργειας, τις εμπορικές ροές και τελικά την οικονομία της Ευρώπης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα συμμετάσχει αρχικά στη Σύνοδο των ηγετών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και στη συνέχεια στις εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Νωρίτερα, θα είναι κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση υψηλού επιπέδου στις Βρυξέλλες με θέμα την ελληνική εθνική κοινωνική συμφωνία, μια πρωτοβουλία που η κυβέρνηση επιχειρεί να αναδείξει ως παράδειγμα ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου.
Στην παρέμβασή του, ο πρωθυπουργός αναμένεται να επαναλάβει ότι η εμπιστοσύνη οικοδομείται μέσα από τη συνέπεια και τα απτά αποτελέσματα, συνδέοντας την εμπειρία της ελληνικής αγοράς εργασίας με τις ευρύτερες ευρωπαϊκές προκλήσεις, από την κοινωνική συνοχή έως την τεχνητή νοημοσύνη.
Ωστόσο, για τον πρωτογενή τομέα, η ουσία της σημερινής Συνόδου βρίσκεται αλλού. Βρίσκεται στο εάν η Ευρώπη θα αποδεχθεί ότι η επισιτιστική ασφάλεια δεν είναι μια παρωχημένη έννοια, αλλά κρίσιμο στοιχείο της στρατηγικής της αυτονομίας.
Και βρίσκεται επίσης στο εάν οι ηγέτες θα αναγνωρίσουν εγκαίρως ότι χωρίς έναν ισχυρό αγροτικό προϋπολογισμό, η Ένωση κινδυνεύει να υπονομεύσει όχι μόνο τη γεωργική της παραγωγή, αλλά και την κοινωνική και γεωπολιτική της ανθεκτικότητα.