Κεφάλαια στήριξης για τις καταστροφές από κλιματικά φαινόμενα σε 5 χώρες της ΕΕ – Έως πότε πρέπει να δοθούν οι ενισχύσεις
Τα κράτη μέλη ενέκριναν την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κινητοποίηση άνω των 56 εκατομμυρίων ευρώ από το γεωργικό αποθεματικό. Οι αγρότες από την Πορτογαλία θα λάβουν 30 εκατομμύρια ευρώ, από τη Ρουμανία 14,8 εκατομμύρια ευρώ, από την Κύπρο 4,6 εκατομμύρια ευρώ, από την Κροατία 4,4 εκατομμύρια ευρώ και από τη Σλοβενία 2,8 εκατομμύρια ευρώ.
Αυτά τα κεφάλαια θα υποστηρίξουν τους αγρότες που έχουν πληγεί από σημαντικές ζημιές από δυσμενή κλιματικά φαινόμενα. Η στήριξη θα απευθύνεται σε αγρότες φρούτων, ξηρών καρπών, αμπελιών, ελιών και αροτραίων καλλιεργειών, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγών μικτής κτηνοτροφίας. Ο διατιθέμενος προϋπολογισμός μπορεί να συμπληρωθεί με έως και 200% εθνικών κονδυλίων.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 και κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι αγρότες σε αυτές τις χώρες υπέστησαν σημαντικές ζημιές και οικονομικές απώλειες λόγω δυσμενών κλιματικών φαινομένων και φυσικών καταστροφών.
Η Πορτογαλία επλήγη από την καταιγίδα Κριστίν τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2026, με έντονες βροχοπτώσεις, ισχυρούς ανέμους και πλημμύρες που προκάλεσαν ζημιές και κατέστρεψαν γεωργικές εκτάσεις και υποδομές. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές απώλειες για την γεωργική παραγωγή.
Στη Ρουμανία , η σοβαρή ξηρασία και τα επαναλαμβανόμενα κύματα καύσωνα μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου 2025 επηρέασαν τις αποδόσεις καλαμποκιού και ηλίανθου . Η Κύπρος βίωσε παρατεταμένη ξηρασία και ακραία ζέστη από τον Μάιο του 2025, οδηγώντας σε σημαντικές απώλειες στην παραγωγή καλλιεργειών, καθώς και σε υψηλότερο κόστος ζωοτροφών. Στην Κροατία , η άνοιξη και το καλοκαίρι του 2025 έφεραν θερμοκρασίες κατάψυξης, καθώς και υπερβολικές βροχοπτώσεις και ξηρασία, καταστρέφοντας καλλιέργειες όπως φρούτα, αμπέλια και ζαχαρότευτλα. Η Σλοβενία αντιμετώπισε εαρινούς παγετούς που έπληξαν την παραγωγή μήλων.
Οι επιλέξιμοι γεωργικοί τομείς και καλλιέργειες για στήριξη περιλαμβάνουν :
- Στην Πορτογαλία : αροτραίες καλλιέργειες, ελαιόλαδο και επιτραπέζιες ελιές, φρούτα και λαχανικά, κρασί και κτηνοτροφία·
- Στην Κροατία : δαμάσκηνα, φουντούκια, αμπελώνες, μηδική και ζαχαρότευτλα·
- Στην Κύπρο : εσπεριδοειδή, μπανάνες, σύκα, ρόδια, φραγκόσυκα, αμπελώνες, ελαιόλαδο και επιτραπέζιες ελιές, δημητριακά, κτηνοτροφικές καλλιέργειες, μελισσοκομία και κτηνοτροφία (βοοειδή, πρόβατα και κατσίκες).
- Στη Ρουμανία : ηλίανθος και καλαμπόκι·
- Στη Σλοβενία : μήλα.
Οι εθνικές αρχές πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι αγρότες θα λάβουν γρήγορα την υποστήριξη και η βοήθεια πρέπει να διανεμηθεί το αργότερο έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027.
Μετά τη σημερινή έγκριση από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα εγκρίνει την πρότασή της. Στη συνέχεια, θα δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα της δημοσίευσής της.
Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη θα πρέπει να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή τις λεπτομέρειες εφαρμογής των μέτρων χωρίς καθυστέρηση. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της χορήγησης μεμονωμένης ενίσχυσης, ο επιδιωκόμενος αντίκτυπος του μέτρου, οι προβλέψεις για τις πληρωμές ανά μήνα και το επίπεδο της πρόσθετης στήριξης που θα παρασχεθεί. Η κοινοποίηση θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αποφυγή στρέβλωσης του ανταγωνισμού και υπεραντιστάθμισης.
Η Κοινή Γεωργική Πολιτική για την περίοδο 2023-2027 περιλαμβάνει γεωργικό αποθεματικό ύψους τουλάχιστον 450 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως για την αντιμετώπιση διαταραχών της αγοράς ή έκτακτων γεγονότων που επηρεάζουν την παραγωγή ή τη διανομή. Δεδομένης της αυξανόμενης συχνότητας δυσμενών κλιματικών φαινομένων, η Επιτροπή έχει τονίσει τη σημασία της ενίσχυσης των εργαλείων διαχείρισης κινδύνου και της προώθησης της ευρύτερης χρήσης τους σε ολόκληρη την ΕΕ, παράλληλα με προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών και τη βελτίωση της ανθεκτικότητας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.