Ζητά συντονισμένη ελληνική και ευρωπαϊκή αντίδραση
Την άμεση κινητοποίηση της ελληνικής κυβέρνησης και των ευρωπαϊκών θεσμών για την προστασία του ελαιολάδου και της επιτραπέζιας ελιάς ζητά η Ένωση Μεσσηνίας, με αφορμή τη δημόσια διαβούλευση που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία για το σύστημα διατροφικής επισήμανσης Health Star Rating.
Με επιστολή της προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, η οποία κοινοποιήθηκε και στον Σ.Α.Σ.Ο.Ε., η συνεταιριστική οργάνωση εκφράζει έντονη ανησυχία για την Πρόταση P1067 της Food Standards Australia New Zealand.
Η FSANZ εξετάζει εάν ο Κώδικας Τροφίμων Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας πρέπει να τροποποιηθεί, ώστε τα περισσότερα συσκευασμένα τρόφιμα να φέρουν υποχρεωτικά το σύμβολο Health Star Rating. Η πρώτη δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 5 Ιουλίου 2026.
Φόβοι για υποβάθμιση της διατροφικής εικόνας
Η Ένωση Μεσσηνίας προειδοποιεί ότι μια αξιολόγηση η οποία βασίζεται σε απλουστευμένους διατροφικούς δείκτες ενδέχεται να μην αποτυπώνει ολοκληρωμένα την αξία του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου και της επιτραπέζιας ελιάς.
Κατά την οργάνωση, εάν προϊόντα με αναγνωρισμένο ρόλο στη Μεσογειακή Διατροφή εμφανιστούν με χαμηλή βαθμολογία, υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθούν λανθασμένες εντυπώσεις στους καταναλωτές και να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός από άλλα φυτικά έλαια ή υποκατάστατα.
Παράλληλα, εκφράζεται ο φόβος ότι η υποχρεωτική εφαρμογή του συστήματος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έμμεσο μη δασμολογικό εμπόδιο για τις ελληνικές και ευρωπαϊκές εξαγωγές.
Η FSANZ υποστηρίζει ότι ένα υποχρεωτικό σύστημα θα μπορούσε να βελτιώσει τη συνέπεια και τη συγκρισιμότητα των διατροφικών πληροφοριών. Στις προσεγγίσεις που εξετάζει περιλαμβάνονται η ενιαία εμφάνιση του συμβόλου, η τυποποιημένη τοποθέτησή του στις συσκευασίες και η εφαρμογή συγκεκριμένης μεθόδου υπολογισμού της βαθμολογίας.
Κρίσιμη αγορά για τις ελληνικές εξαγωγές
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της σημασίας της αυστραλιανής αγοράς για τον ελληνικό ελαιοκομικό τομέα.
Σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας, οι εισαγωγές ελαιολάδου της Αυστραλίας έφτασαν τους 42.272 τόνους κατά την ελαιοκομική περίοδο 2024-2025, καταγράφοντας αύξηση 46% σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο.
Η Ένωση σημειώνει ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους βασικούς προμηθευτές της χώρας, ενώ σημαντική παρουσία στην αυστραλιανή αγορά διατηρούν και οι ελληνικές επιτραπέζιες ελιές, ιδιαίτερα οι ελιές Καλαμών.
Ενδεχόμενη αρνητική βαθμολόγηση των συγκεκριμένων προϊόντων θα μπορούσε, σύμφωνα με την επιστολή, να επηρεάσει τη συμπεριφορά των καταναλωτών, την ανταγωνιστικότητά τους στα σημεία πώλησης και τη δυναμική των ελληνικών εξαγωγών.
Τα αιτήματα προς την κυβέρνηση
Η Ένωση Μεσσηνίας ζητά από την ελληνική κυβέρνηση να παρακολουθεί στενά τη διαδικασία και να συμμετάσχει ενεργά στη διαβούλευση μέσω των αρμόδιων διπλωματικών και εμπορικών διαύλων.
Παράλληλα, προτείνει να ζητηθεί η παρέμβαση των αρμόδιων υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ώστε να αξιολογηθούν οι πιθανές συνέπειες για το ευρωπαϊκό ελαιόλαδο και τις επιτραπέζιες ελιές.
Στην επιστολή τίθεται επίσης το ζήτημα της εξέτασης του συστήματος στο πλαίσιο του διαλόγου Ευρωπαϊκής Ένωσης–Αυστραλίας για τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο. Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν η υπό εξέταση μεθοδολογία μπορεί να δημιουργήσει δυσανάλογες επιβαρύνσεις για συγκεκριμένες κατηγορίες ευρωπαϊκών προϊόντων.
Η οργάνωση εισηγείται ακόμη κοινή παρέμβαση της Ελλάδας με τις υπόλοιπες ελαιοπαραγωγές χώρες της ΕΕ, όπως η Ισπανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία και η Κύπρος, προκειμένου να διαμορφωθεί ενιαία ευρωπαϊκή θέση.
Εθνική ομάδα εργασίας
Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνεται η συγκρότηση εθνικής ομάδας εργασίας, στην οποία θα συμμετέχουν τα συναρμόδια υπουργεία, επιστημονικοί και ερευνητικοί φορείς, εκπρόσωποι των συνεταιρισμών και των εξαγωγικών επιχειρήσεων.
Η ομάδα θα αναλάβει να προετοιμάσει μια επιστημονικά τεκμηριωμένη ελληνική παρέμβαση και να ενημερώσει συστηματικά τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην αυστραλιανή αγορά.
Η Ένωση διευκρινίζει ότι υποστηρίζει την αξιόπιστη ενημέρωση των καταναλωτών και την προώθηση της δημόσιας υγείας. Επιμένει, ωστόσο, ότι κάθε σύστημα επισήμανσης πρέπει να αξιολογεί συνολικά τα τρόφιμα και να λαμβάνει υπόψη τη διατροφική τους σύνθεση, τον τρόπο κατανάλωσης και τη θέση τους σε αναγνωρισμένα διατροφικά πρότυπα.
Όπως υπογραμμίζει, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και η επιτραπέζια ελιά δεν αποτελούν μόνο δύο σημαντικά εξαγωγικά προϊόντα, αλλά βασικούς πυλώνες της ελληνικής αγροδιατροφής και της Μεσογειακής Διατροφής. Για τον λόγο αυτό, θεωρεί κρίσιμη την έγκαιρη αντίδραση πριν από τη λήψη των τελικών αποφάσεων από τις αρχές της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας.