Ρύζι: Η ξηρασία και οι φθηνές εισαγωγές απειλούν τους παραγωγούς

Την ώρα που η Ρουμανία και η Βουλγαρία βλέπουν ισχυρές σοδειές στα σιτηρά με συμπιεσμένα όμως περιθώρια κέρδους, ο ευρωπαϊκός Νότος πλήττεται από τον καύσωνα, με το ιταλικό και το ελληνικό ρύζι να δέχονται ταυτόχρονα το «χτύπημα» των ασιατικών εισαγωγών.

Το σκηνικό στην αγροτική παραγωγή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης για την περίοδο 2026/2027 παρουσιάζει μια εικόνα δύο ταχυτήτων, όπου οι καλές αποδόσεις στα χωράφια δεν μεταφράζονται απαραίτητα σε οικονομική ευημερία για τους παραγωγούς. Στα Βαλκάνια, και συγκεκριμένα στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, ο τομέας των σιτηρών αναμένει ισχυρές και αυξημένες σοδειές. Ωστόσο, οι αγρότες βρίσκονται αντιμέτωποι με εξαιρετικά στενά περιθώρια κέρδους και έντονες πιέσεις στις τιμές, καθώς οι δυναμικές της διεθνούς αγοράς και το κόστος παραγωγής περιορίζουν δραστικά την κερδοφορία τους, παρά την επάρκεια των ποσοτήτων.

Την ίδια στιγμή, ο ευρωπαϊκός Νότος έρχεται αντιμέτωπος με το σκληρό πρόσωπο της κλιματικής κρίσης. Στην Ιταλία, οι παρατεταμένοι καύσωνες και η πρωτοφανής ξηρασία θέτουν σε άμεσο κίνδυνο βασικές καλλιέργειες όπως το ρύζι, το καλαμπόκι, τις βιομηχανικές ντομάτες, καθώς και τα βοσκοτόπια ολόκληρης της χώρας. Η έλλειψη νερού μειώνει δραματικά τις στρεμματικές αποδόσεις, απειλώντας τη βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων που βλέπουν τα έξοδα άρδευσης να εκτοξεύονται.

Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό κλιματικό πλαίσιο, το ευρωπαϊκό ρύζι δέχεται ένα επιπλέον ισχυρό οικονομικό πλήγμα. Η πρόσφατη εμπορική συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Ταϊλάνδη προκαλεί σοβαρές αναταράξεις, καθώς ανοίγει την πόρτα σε αφορολόγητες ή χαμηλού κόστους εισαγωγές ασιατικού ρυζιού. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε κατακόρυφη πτώση των τιμών παραγωγού στην Ευρώπη, αφήνοντας απροστάτευτους τους εγχώριους καλλιεργητές που αδυνατούν να ανταγωνιστούν το χαμηλό κόστος παραγωγής των τρίτων χωρών.

Η κατάσταση αυτή επηρεάζει άμεσα και την Ελλάδα, η οποία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ρυζοπαραγωγούς χώρες στην Ευρώπη, με επίκεντρο τις πεδιάδες της Μακεδονίας. Οι Έλληνες παραγωγοί ρυζιού βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε μια «μέγγενη»: από τη μία πλευρά, βιώνουν τις συνέπειες των υψηλών θερμοκρασιών και της λειψυδρίας που υποβαθμίζουν τη σοδειά, και από την άλλη, βλέπουν τις τιμές του ελληνικού ρυζιού να πιέζονται αναίτια προς τα κάτω εξαιτίας του αθέμιτου ανταγωνισμού από τις εισαγωγές της Ταϊλάνδης. Η ανάγκη για λήψη μέτρων στήριξης και προστασίας των ευρωπαϊκών προϊόντων Premium κρίνεται πλέον επιτακτική για την επιβίωση του κλάδου.