Αντιδράσεις για την κατάργηση της ρήτρας προστασίας στα λιπάσματα
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στον ευρωπαϊκό αγροτικό κόσμο η απόφαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας Τροφίμων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να αφαιρέσει από την αναθεώρηση του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής του στα λιπάσματα σε περιόδους κρίσης.
Η Επιτροπή ENVI ενέκρινε την έκθεσή της για την αναθεώρηση του CBAM, διαγράφοντας το άρθρο 27α, το οποίο προέβλεπε έναν μηχανισμό έκτακτης προστασίας για τους αγρότες σε περίπτωση σοβαρών αναταράξεων στην αγορά λιπασμάτων.
Οι Copa και Cogeca εκφράζουν τη βαθιά απογοήτευσή τους, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση αφήνει τους παραγωγούς πλήρως εκτεθειμένους σε πρόσθετες επιβαρύνσεις, ακόμη και όταν οι τιμές των λιπασμάτων αυξάνονται απότομα λόγω γεωπολιτικών κρίσεων ή προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Όπως επισημαίνουν, τα τελευταία χρόνια απέδειξαν ότι η αγορά λιπασμάτων είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε εξωτερικούς κραδασμούς, οι οποίοι μεταφέρονται άμεσα στο κόστος παραγωγής και απειλούν τη βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης.
Τα λιπάσματα αποτελούν μία από τις σημαντικότερες δαπάνες για την ευρωπαϊκή γεωργία και, για πολλούς παραγωγούς αροτραίων καλλιεργειών, τη μεγαλύτερη επιμέρους επιβάρυνση. Χωρίς τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής του CBAM, ο μηχανισμός ενδέχεται, σύμφωνα με τις οργανώσεις, να επιδεινώνει μια κρίση αντί να περιορίζει τις συνέπειές της.
Οι Copa-Cogeca σημειώνουν ότι θα μπορούσε να είχε υιοθετηθεί μια πιο ισορροπημένη λύση, η οποία θα διατηρούσε τους στόχους απανθρακοποίησης και ενίσχυσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας λιπασμάτων, προβλέποντας παράλληλα μια στοχευμένη και προσωρινή δικλείδα ασφαλείας για τους αγρότες.
Παράλληλα, χαρακτηρίζουν ανεπαρκή την πρόταση να ενταχθούν τα δημητριακά που προορίζονται για εξαγωγή σε προσωρινό ταμείο απανθρακοποίησης. Όπως αναφέρουν, το μέτρο θα ωφελούσε μόνο τις εξαγωγικές καλλιέργειες δημητριακών, αφήνοντας χωρίς στήριξη το μεγαλύτερο μέρος της εσωτερικής αγοράς φυτικής παραγωγής της ΕΕ.
Επιπλέον, το συγκεκριμένο ταμείο προβλέπεται να λειτουργήσει μόλις για δύο χρόνια, ενώ ο CBAM αποτελεί μόνιμο μηχανισμό, με τις επιβαρύνσεις του να αυξάνονται σταδιακά έως το 2034.
Οι Copa και Cogeca καλούν τους ευρωβουλευτές να διορθώσουν την απόφαση κατά την επικείμενη ψηφοφορία στην Ολομέλεια, επαναφέροντας έναν λειτουργικό μηχανισμό έκτακτης προστασίας για τους Ευρωπαίους αγρότες.