Το ευρωπαϊκό σιτάρι ενισχύθηκε 5,49% μετά τη διακοπή στον Ντον–Αζόφ, με τη Μαύρη Θάλασσα, τα καύσιμα και τον καιρό στο επίκεντρο
Agrocapital του Γ.Παπαδόπουλου
Η αναστολή της ναυσιπλοΐας στον Ντον–Αζόφ και η απαγόρευση εξαγωγών ρωσικού ντίζελ επανέφεραν το γεωπολιτικό ασφάλιστρο. Η μεγάλη παγκόσμια προσφορά περιορίζει, ωστόσο, τα περιθώρια μιας ανεξέλεγκτης ανόδου.
Η διεθνής αγορά σιτηρών εισέρχεται στη νέα εβδομάδα με τις τιμές του σιταριού αισθητά υψηλότερα και τη γεωπολιτική να επιστρέφει στο επίκεντρο των συναλλαγών.
Το συμβόλαιο σιταριού Σεπτεμβρίου 2026 στο Euronext έκλεισε την Παρασκευή 10 Ιουλίου στα 216,25 ευρώ ανά τόνο, με ημερήσια άνοδο 11,25 ευρώ ή 5,49%. Η κίνηση ήταν απότομη και επανέφερε την αγορά κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων μηνών.
Στο Σικάγο, το συμβόλαιο σιταριού Σεπτεμβρίου έκλεισε στα 640,25 σεντς ανά μπούσελ, ενισχυμένο κατά 20,5 σεντς ή περίπου 3,3%. Σε εβδομαδιαία βάση η άνοδος ξεπέρασε τα 40 σεντς.
Η αγορά αντέδρασε τόσο στη μικρότερη αμερικανική παραγωγή όσο και στον κίνδυνο διαταραχής των ρωσικών εξαγωγών. Η έκταση και η διάρκεια της ανόδου θα εξαρτηθούν πλέον από το πόσο γρήγορα θα αποκατασταθούν οι εμπορικές ροές στη Μαύρη Θάλασσα.
Η διακοπή στον Ντον–Αζόφ
Η Ρωσία ανέστειλε προσωρινά τη ναυσιπλοΐα στον δίαυλο Ντον–Αζόφ μετά τις ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ρωσικών πλοίων στη Θάλασσα του Αζόφ.
Από τη συγκεκριμένη ζώνη εκτιμάται ότι διακινείται έως και το 25% των ρωσικών εξαγωγών σιταριού. Η απουσία σαφούς χρονοδιαγράμματος για την πλήρη επαναλειτουργία της διέλευσης ήταν αρκετή για να αυξήσει τους φόβους για καθυστερήσεις, ακριβότερα ναύλα και υψηλότερα ασφάλιστρα.
Η Ρωσία παραμένει ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιταριού και διαθέτει μεγάλη παραγωγή. Εάν η ναυσιπλοΐα αποκατασταθεί γρήγορα, μέρος του πρόσφατου γεωπολιτικού ασφαλίστρου μπορεί να χαθεί μέσα σε λίγες συνεδριάσεις. Αντίθετα, μια παρατεταμένη διακοπή θα μπορούσε να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης προς άλλους προμηθευτές και να στηρίξει περαιτέρω τις τιμές σε Ευρώπη και ΗΠΑ.
Ο παράγοντας των ρωσικών καυσίμων.Πρόσθετη πίεση δημιουργεί η απόφαση της Ρωσίας να απαγορεύσει τις εξαγωγές ντίζελ έως τις 31 Ιουλίου 2026, μετά τις επιθέσεις σε διυλιστήρια και τις ελλείψεις στην εγχώρια αγορά.
Η εξέλιξη δεν σημαίνει ότι η ρωσική συγκομιδή θα αντιμετωπίσει υποχρεωτικά σοβαρό πρόβλημα. Αυξάνει όμως την αβεβαιότητα γύρω από το κόστος λειτουργίας των μηχανημάτων, τις μεταφορές προς τα λιμάνια και τη διακίνηση των σιτηρών στις νότιες παραγωγικές περιοχές. Για την αγορά, το καύσιμο αποτελεί πλέον μέρος του εξαγωγικού κινδύνου της Ρωσίας και όχι μόνο ζήτημα της εσωτερικής ενεργειακής πολιτικής.
Μικρότερη παραγωγή στις ΗΠΑ.Το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας περιόρισε την εκτίμηση για την παραγωγή σιταριού των ΗΠΑ στα 1,536 δισ. μπούσελ, το χαμηλότερο επίπεδο από το 1970. Τα τελικά αποθέματα εκτιμώνται στα 722 εκατ. μπούσελ.
Η εικόνα πρόσφερε στήριξη στο CBOT, ιδιαίτερα καθώς η ζέστη και η περιορισμένη εδαφική υγρασία στις Βόρειες Πεδιάδες δημιουργούν ανησυχία για το ανοιξιάτικο σιτάρι.
Στην Ευρώπη, οι προοπτικές παραμένουν γενικά ικανοποιητικές, αλλά η ανομοιομορφία είναι μεγάλη. Οι υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία έχουν περιορίσει τις προσδοκίες σε επιμέρους περιοχές. Για το σιτάρι που βρίσκεται ήδη στη συγκομιδή, το ενδιαφέρον μεταφέρεται στην ποιότητα, στην πρωτεΐνη και στο ειδικό βάρος.
Ουκρανία και Τουρκία αυξάνουν τον ανταγωνισμό
Η Ουκρανία εισέρχεται στη νέα εμπορική περίοδο με αυξημένα αποθέματα, καθώς οι επιθέσεις στις λιμενικές υποδομές περιόρισαν την εξαγωγική της δυνατότητα. Τα αποθέματα σιτηρών εκτιμάται ότι μπορεί να έφτασαν έως τα 9,5 εκατ. τόνους στις αρχές Ιουλίου.
Οι ποσότητες αυτές μπορούν να εντείνουν τον ανταγωνισμό όταν βρουν διέξοδο προς τη διεθνή αγορά. Η πίεση γίνεται ήδη αισθητή στο εσωτερικό της Ουκρανίας, όπου οι περιορισμένες εξαγωγικές δυνατότητες συμπιέζουν τις τιμές παραγωγού.
Η Τουρκία αναμένεται να έχει συγκομιδή κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Αυτό μπορεί να περιορίσει τις ανάγκες εισαγωγής για την εγχώρια κατανάλωση, αλλά όχι απαραίτητα τις αγορές σιταριού που προορίζεται για μεταποίηση και επανεξαγωγή. Ο ρόλος της χώρας ως περιφερειακού κόμβου αλεύρων και προϊόντων σιταριού θα παραμείνει σημαντικός.
Καλαμπόκι και κριθάρι
Το καλαμπόκι εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σχέση με το σιτάρι και το κριθάρι, κυρίως λόγω των καιρικών κινδύνων στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη. Οι υψηλές θερμοκρασίες κατά την άνθηση και το γέμισμα μπορούν να επηρεάσουν γρήγορα τις προσδοκίες για τις αποδόσεις. Για τον λόγο αυτό, το καλαμπόκι είναι πιθανό να διατηρήσει ισχυρότερη βάση εάν η ζέστη επιμείνει στις βασικές παραγωγικές ζώνες.
Στο κριθάρι, η άνετη προσφορά και ο ανταγωνισμός στις ζωοτροφές εξακολουθούν να περιορίζουν τις ανοδικές δυνατότητες. Μια σταθερή άνοδος θα απαιτούσε είτε σοβαρότερες απώλειες παραγωγής είτε παρατεταμένη διαταραχή των εξαγωγών της Μαύρης Θάλασσας.
Το πρώτο κρίσιμο επίπεδο για το ευρωπαϊκό σιτάρι είναι η ζώνη των 212 έως 216 ευρώ ανά τόνο. Εάν το MATIF παραμείνει πάνω από αυτήν, η αγορά μπορεί να δοκιμάσει υψηλότερα επίπεδα. Εάν όμως αποκατασταθεί γρήγορα η ναυσιπλοΐα στον Ντον–Αζόφ, είναι πιθανή μια απότομη διόρθωση.
Για τους Έλληνες παραγωγούς, η άνοδος βελτιώνει προσωρινά το περιβάλλον των εμπορικών διαπραγματεύσεων. Χρειάζεται όμως προσοχή, επειδή σημαντικό μέρος της κίνησης στηρίζεται σε ένα γεωπολιτικό γεγονός και όχι ακόμη σε μόνιμη μείωση της παγκόσμιας προσφοράς.
Η αγορά σιτηρών διαπραγματεύεται σήμερα περισσότερο τον κίνδυνο παρά τα θεμελιώδη μεγέθη. Οι επόμενες συνεδριάσεις θα δείξουν πόσο από το πρόσφατο ασφάλιστρο μπορεί να διατηρηθεί.