Νέες αρμοδιότητες για ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ σε ύδρευση, άρδευση και αποχέτευση
Σε πρόσθετη δημόσια διαβούλευση έως και τη Δευτέρα 20 Ιουλίου τέθηκε το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αναδιοργάνωση των παρόχων υπηρεσιών ύδατος και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας.
Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις», αφορά την ύδρευση, την άρδευση και την αποχέτευση.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, αποτελεί το πρώτο βήμα ενός συνολικού σχεδιασμού για τον εξορθολογισμό της διαχείρισης του νερού, τον περιορισμό της σπατάλης και την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας και της επιχειρησιακής δυνατότητας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο οργανωμένου και ανθεκτικού συστήματος, το οποίο θα εξασφαλίζει στους πολίτες ποιοτικό, ασφαλές και οικονομικά προσιτό νερό, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε περιοχής.
Επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ
Με το νέο πλαίσιο, η χωρική αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ επεκτείνεται σε ολόκληρη την ηπειρωτική Αττική, στην Αίγινα και το Αγκίστρι, καθώς και στη Βοιωτία, τη Φωκίδα και την Εύβοια, με εξαίρεση τη Σκύρο.
Παράλληλα, η ΕΥΔΑΠ αναλαμβάνει για πρώτη φορά αρμοδιότητες άρδευσης, με στόχο την ολοκληρωμένη διαχείριση των υδατικών πόρων και την επίτευξη οικονομιών κλίμακας.
Προβλέπεται η απορρόφηση 26 τμημάτων δήμων που παρέχουν υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης, επτά Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, οκτώ Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων και της αρμοδιότητας άρδευσης που ασκεί η Περιφέρεια μέσω του πρώην Οργανισμού Κωπαΐδας.
Συνολικά, 43 πάροχοι προβλέπεται να ενσωματωθούν στην ΕΥΔΑΠ.
Οι αλλαγές για την ΕΥΑΘ
Η αρμοδιότητα της ΕΥΑΘ επεκτείνεται σε ολόκληρες τις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής.
Σκοπός είναι η αντιμετώπιση των προβλημάτων ύδρευσης και άρδευσης, ιδιαίτερα στη Χαλκιδική, ο περιορισμός των απωλειών νερού και η διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων.
Η ΕΥΑΘ προβλέπεται να απορροφήσει πέντε τμήματα δήμων που παρέχουν υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης, οκτώ ΔΕΥΑ, έντεκα ΤΟΕΒ και έναν Γενικό Οργανισμό Εγγείων Βελτιώσεων.
Ο συνολικός αριθμός των παρόχων που εντάσσονται στην ΕΥΑΘ ανέρχεται σε 25.
Από 70 παρόχους σε δύο φορείς
Με το νομοσχέδιο συνενώνονται οι δυνάμεις συνολικά 70 παρόχων υπηρεσιών ύδατος υπό την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.
Σύμφωνα με το υπουργείο, σήμερα οι φορείς που δραστηριοποιούνται συνολικά στον συγκεκριμένο τομέα ξεπερνούν τους 735, γεγονός που προκαλεί κατακερματισμό, αλληλεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και περιορισμένη αποτελεσματικότητα.
Η αναβάθμιση των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης εκτιμάται ότι θα μειώσει τις απώλειες νερού και, σε βάθος χρόνου, το λειτουργικό κόστος.
Παράλληλα, η δυνατότητα πρόσβασης σε δανειακά κεφάλαια, ευρωπαϊκά προγράμματα και χρηματοδοτικά εργαλεία αναμένεται να διευκολύνει την υλοποίηση επενδύσεων για την επισκευή και την αναβάθμιση των δικτύων.
Ειδικοί συντονιστές στους δήμους
Κάθε δήμος εκτός Αττικής, όπως και οι δήμοι της Χαλκιδικής, του Λαγκαδά και της Βόλβης, θα ορίσει ειδικό συντονιστή, ο οποίος θα λειτουργεί ως σύνδεσμος με την ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ.
Παράλληλα, η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Στερεάς Ελλάδας θα ορίσει ένα μέλος στο διοικητικό συμβούλιο της ΕΥΔΑΠ, ώστε να ενσωματώνεται στη λειτουργία του νέου σχήματος η γνώση των τοπικών συνθηκών και αναγκών.
Η απορρόφηση των παρόχων θα πραγματοποιείται έπειτα από αποτίμηση της συνολικής καθαρής θέσης τους, η οποία θα εγκρίνεται από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων. Σε περίπτωση διαφωνίας για το τίμημα προβλέπεται δυνατότητα δικαστικής προσφυγής.
Οι ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ θα αναλαμβάνουν το σύνολο του ενεργητικού και του παθητικού των φορέων που απορροφούν, με εξαίρεση νομικές και φορολογικές υποχρεώσεις που αφορούν το χρονικό διάστημα πριν από την απορρόφηση.
Δυνατότητα ταχύτερης εθελοντικής ένταξης
Οι πάροχοι που το επιθυμούν θα μπορούν να ενταχθούν νωρίτερα στην ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ, μέσω διμερούς συμφωνίας και έγκρισης από τη ΡΑΑΕΥ.
Για όμορους φορείς ή παρόχους που υδρεύονται από ενιαίο υδροδοτικό σύστημα προβλέπεται δυνατότητα ταχύτερης παραχώρησης, εφόσον λάβουν σχετική απόφαση εντός τριών μηνών.
Στην περίπτωση αυτή θα μπορούν να επωφεληθούν και από την απομείωση των χρεών τους προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας.
Το νομοσχέδιο προβλέπει τη μεταφορά των εργαζομένων των ΔΕΥΑ και των Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων στην ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ με διατήρηση των δικαιωμάτων τους.
Στην περίπτωση εργαζομένων σε δημοτικές υπηρεσίες, ο κάθε δήμος θα αποφασίζει ποιο προσωπικό θα μεταφερθεί, ανάλογα με τις λειτουργικές ανάγκες του.
Έργα ύψους 142 εκατ. ευρώ
Η μεταρρύθμιση για τα ύδατα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την κατάρτιση της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα και 103 έργα υποδομής σε 63 δήμους, συνολικής αξίας 142 εκατ. ευρώ.
Τα έργα αφορούν, μεταξύ άλλων, εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, επισκευές και αναβαθμίσεις παλαιών δικτύων, καθώς και την κατασκευή νέων υποδομών.
Ορισμένα από αυτά έχουν ήδη υλοποιηθεί κατά τους τελευταίους δέκα μήνες, ενώ τα υπόλοιπα έχουν προγραμματιστεί για το επόμενο διάστημα.
Η μεταρρύθμιση συνοδεύεται και από τη διευθέτηση χρεών ύψους 200 εκατ. ευρώ των ΔΕΥΑ που απορροφώνται προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας.
Το ΥΠΕΝ επισημαίνει ότι η κλιματική κρίση, τα φαινόμενα λειψυδρίας και η αυξανόμενη ζήτηση για προσιτό και ποιοτικό νερό καθιστούν αναγκαία μια συνολική προσέγγιση στη διαχείριση των υδατικών πόρων.
Όπως τονίζεται, η μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού και στη διασφάλιση της απρόσκοπτης πρόσβασης των πολιτών σε ένα ασφαλές και οικονομικά προσιτό δημόσιο αγαθό.