Η πρώτη ολοκληρωμένη αξιολόγηση μετά από 30 χρόνια εφαρμογής φέρνει απλούστευση των κανόνων για τους αγρότες και μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την πρώτη ολοκληρωμένη αξιολόγηση της οδηγίας για τη νιτρορύπανση από την αρχική της έκδοση το 1991. Η αξιολόγηση αυτή, η οποία καλύπτει πάνω από τρεις δεκαετίες εφαρμογής, επιβεβαιώνει ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες παραμένουν εξαιρετικά αποτελεσματικοί για την προστασία των υδάτων από τη γεωργική δραστηριότητα. Παράλληλα, όμως, αναδεικνύει σημαντικές ευκαιρίες για την απλούστευση των διαδικασιών, τη μείωση του διοικητικού φόρτου και τη βελτίωση των αποτελεσμάτων τόσο για το περιβάλλον όσο και για τους ίδιους τους παραγωγούς.
Η περίσσεια θρεπτικών ουσιών σε ποταμούς, λίμνες και υπόγεια ύδατα αποτελεί ακόμα μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις στην Ευρώπη. Η αξιολόγηση δείχνει ότι η οδηγία πέτυχε να προωθήσει την καλύτερη διαχείριση των θρεπτικών ουσιών και να μειώσει τη ρύπανση σε πολλές περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καθορίζοντας μια κοινή βάση αναφοράς για όλα τα κράτη μέλη, η οδηγία εστιάζει τις παρεμβάσεις της εκεί όπου ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος, προσφέροντας μια οικονομικά αποδοτική λύση για τη διασφάλιση του πόσιμου νερού και της δημόσιας υγείας.
Μία από τις σημαντικότερες παραδοχές της έκθεσης είναι η ανάγκη για μείωση της γραφειοκρατίας για τους γεωργούς. Η Επιτροπή δεσμεύεται να συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη για να εντοπίσει βέλτιστες πρακτικές απλούστευσης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις και στην προσαρμογή των κανόνων στις τοπικές συνθήκες κάθε περιοχής.
Η στροφή προς μια πιο κυκλική διαχείριση των θρεπτικών ουσιών μπορεί να μειώσει δραστικά το κόστος για τους παραγωγούς. Η καλύτερη αξιοποίηση των φυσικών πόρων περιορίζει την εξάρτηση από τα εισαγόμενα χημικά λιπάσματα, οι τιμές των οποίων επηρεάζονται άμεσα από τις ασταθείς διεθνείς αγορές ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν προετοιμάζει το έδαφος για την επέκταση της χρήσης των βιο-λιπασμάτων (πράξη RENURE), όπως ορισμένων τύπων υγρών χωνευτηρίων με βάση την κοπριά, με την πρώτη επιστημονική αξιολόγηση να αναμένεται αργότερα εντός του έτους.
Η κλιματική αλλαγή και οι περιοχές με πολύ υψηλή συγκέντρωση ζωικού κεφαλαίου αποτελούν τις επόμενες μεγάλες προκλήσεις για την εφαρμογή της οδηγίας. Η ευελιξία των κανόνων επιτρέπει στα κράτη μέλη να προσαρμόζουν τα μέτρα στις περιφερειακές τους ανάγκες, ενώ παράλληλα η νέα στρατηγική της ΕΕ για την κτηνοτροφία περιλαμβάνει στοχευμένες δράσεις για τις επιβαρυμένες ζώνες.
Έως το τέλος του 2027, οι κύκλοι παρακολούθησης της οδηγίας για τη νιτρορύπανση και της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα πρόκειται να συγκλίνουν. Αυτή η εξέλιξη αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για τον εξορθολογισμό της υποβολής εκθέσεων από τα κράτη μέλη, μειώνοντας ακόμη περισσότερο τις διοικητικές διαδικασίες, ενώ οι νέες εκθέσεις ανά χώρα για την περίοδο 2020-2023 παρέχουν ήδη συγκεκριμένες συστάσεις για τα επόμενα βήματα.