Σε εξέλιξη επιστημονικό πρόγραμμα στην Ισπανία για τη χρήση «ιπτάμενων» θυρών στη μέση αλιεία – Στόχος η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος χωρίς απώλειες για τους αλιείς
Μια νέα, σημαντική επιστημονική δοκιμή πεδίου βρίσκεται σε εξέλιξη στα ανοικτά των ακτών του Αλικάντε στην Ισπανία. Στόχος της είναι η αξιολόγηση μιας αναβαθμισμένης αλιευτικής τεχνολογίας που μπορεί να μειώσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της αλιείας με τράτα βυθού, διατηρώντας παράλληλα σταθερή την αποδοτικότητα των αλιευμάτων στην οποία βασίζονται οι επαγγελματίες αλιείς.
Το συγκεκριμένο έργο αξιολογεί την απόδοση των ημι-πελαγικών θυρών τράτας (επίσης γνωστών ως «ιπτάμενων» θυρών) σε σύγκριση με τις συμβατικές θύρες. Σχεδιασμένες να λειτουργούν ελαφρώς πάνω από τον βυθό, οι ημι-πελαγικές θύρες έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν την άμεση επαφή με τον πυθμένα και να περιορίσουν τη διατάραξη των ιζημάτων. Παράλληλα, εξασφαλίζουν το απαραίτητο οριζόντιο άνοιγμα και τη σταθερότητα που απαιτείται για την εύρυθμη λειτουργία των διχτυών.
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί προϊόν συνεργασίας μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Αλιείας του Υπουργείου Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων της Ισπανίας και της Γενικής Επιτροπής Αλιείας για τη Μεσόγειο (GFCM) του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), με την καθοριστική συμμετοχή του Ισπανικού Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας που ηγείται των δραστηριοτήτων στο πεδίο.
Για την αποφυγή αποκλίσεων, στις δοκιμές χρησιμοποιείται ένα και μόνο εμπορικό σκάφος τράτας βυθού, το οποίο επιχειρεί διαδοχικά πρώτα με τις ημι-πελαγικές και στη συνέχεια με τις συμβατικές θύρες στα ίδια αλιευτικά πεδία. Η μεθοδολογία αυτή εκμηδενίζει τις εποχιακές και χωρικές μεταβλητές, εξασφαλίζοντας μια αξιόπιστη σύγκριση. Η δοκιμή είναι εξαιρετικά κρίσιμη για τη μεσογειακή αλιεία, η οποία στοχεύει σε είδη υψηλής εμπορικής αξίας, όπως η κόκκινη γαρίδα, ο μπακαλιάρος, το μπαρμπούνι και το κουτσομούρι.
Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, οι ερευνητές θα αξιολογήσουν τους ρυθμούς και τη σύνθεση των αλιευμάτων, τη γεωμετρία των εργαλείων και τη λειτουργική απόδοση. Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν οι νέες θύρες μπορούν να προστατεύσουν το οικοσύστημα χωρίς να επιβαρύνουν οικονομικά την καθημερινή εμπορική δραστηριότητα.
Σημαντικό ρόλο στο εγχείρημα παίζει το ερευνητικό σκάφος Emma Bardán της ισπανικής κυβέρνησης, το οποίο θα δημιουργήσει χάρτες υψηλής ανάλυσης του βυθού πριν και μετά τη χρήση των δύο τύπων θυρών, αποτυπώνοντας με ακρίβεια τις επιπτώσεις τους. Παράλληλα, θα παρακολουθείται η καθαρότητα του νερού για να μετρηθεί η ποσότητα του ιζήματος που σηκώνεται από τον πυθμένα.
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος MedSea4Fish της GFCM και συνεισφέρει στη Στρατηγική 2030 του οργανισμού, παρέχοντας επιστημονικά δεδομένα για την υιοθέτηση πιο ήπιων αλιευτικών τεχνολογιών που εξασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των θαλάσσιων πόρων στη Μεσόγειο.