Στα 3,30 ευρώ το κιλό το έξτρα παρθένο στην Ισπανία
Χωρίς σημαντικές μεταβολές παραμένουν οι τιμές παραγωγού του ελαιολάδου στην Ισπανία, περίπου δύο μήνες πριν από την έναρξη της νέας ελαιοκομικής περιόδου 2026/2027.
Η τιμή του ραφιναρισμένου ελαιολάδου έχει υποχωρήσει κάτω από τα 3 ευρώ το κιλό, ενώ το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο διαμορφώνεται κοντά στα 3,30 ευρώ το κιλό. Η αγορά κινείται σε στάση αναμονής, με τους επαγγελματίες του κλάδου να παρακολουθούν την πορεία των αποθεμάτων, τις εξαγωγές και κυρίως τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν έως την έναρξη της συγκομιδής.
Οι ποσότητες που διοχετεύθηκαν στην αγορά τον Ιούνιο ήταν χαμηλότερες σε σύγκριση με τους προηγούμενους μήνες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υπηρεσίας Πληροφόρησης και Ελέγχου Τροφίμων της Ισπανίας, AICA, οι πωλήσεις ανήλθαν σε 91.378 τόνους.
Εφόσον η ίδια τάση συνεχιστεί κατά τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο, το ύψος των αποθεμάτων με τα οποία θα εισέλθει η αγορά στη νέα ελαιοκομική περίοδο θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις προβλέψεις για την επόμενη παραγωγή.
Κατά τους θερινούς μήνες οι πωλήσεις ελαιολάδου συνήθως επιβραδύνονται, λόγω των μεταβολών στην κατανάλωση των νοικοκυριών και της αυξημένης δαπάνης στον κλάδο της εστίασης και των ξενοδοχείων.
Στους 660.267 τόνους οι ισπανικές εξαγωγές
Καθοριστική για την εξέλιξη της αγοράς παραμένει και η πορεία των ισπανικών εξαγωγών ελαιολάδου.
Με βάση τα τελευταία στοιχεία του ισπανικού υπουργείου Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων, από τον Οκτώβριο του 2025 έως τον Μάιο του 2026 οι εξαγωγές μειώθηκαν σχεδόν κατά 1% σε όγκο και περιορίστηκαν στους 660.267 τόνους.
Παρά τη μικρή αυτή υποχώρηση, οι ποσότητες που εξήχθησαν ήταν κατά 9% υψηλότερες από τον μέσο όρο των τεσσάρων προηγούμενων ελαιοκομικών περιόδων.
Τα νεότερα στοιχεία της AICA δείχνουν ακόμη ότι τα ισπανικά ελαιοτριβεία έχουν ήδη διαθέσει περισσότερο από το 82% του ελαιολάδου που παρήχθη κατά την τρέχουσα περίοδο.
Συγκεκριμένα, από τη συνολική παραγωγή των 1.298.503 τόνων έχουν ήδη πωληθεί 1.069.661 τόνοι. Η ποσότητα που απομένει, σε συνδυασμό με τον ρυθμό των πωλήσεων τους επόμενους μήνες, θα διαμορφώσει τα τελικά αποθέματα μετάβασης στη νέα περίοδο.
Η προσοχή των παραγωγών και των επιχειρήσεων του κλάδου στρέφεται πλέον στις θερμοκρασίες που θα επικρατήσουν τον Αύγουστο.
Κρίσιμο θεωρείται το κατά πόσο θα συνεχιστούν τα κύματα καύσωνα των προηγούμενων μηνών και ποια θα είναι η τελική επίδρασή τους στην ανάπτυξη του ελαιοκάρπου, κυρίως στους ξηρικούς ελαιώνες.
Εφόσον δεν προκύψουν ιδιαίτερα δυσμενείς εκτιμήσεις για την παραγωγή, ενδεχόμενο που προς το παρόν δεν θεωρείται πιθανό, και η νέα σοδειά κινηθεί σε μεσαία έως υψηλά επίπεδα, επαγγελματίες και μεσάζοντες της αγοράς δεν αναμένουν σημαντικές μεταβολές στις τιμές παραγωγού πριν από την 1η Οκτωβρίου.
Οι προσφορές που καταγράφονται τις τελευταίες εβδομάδες στις μεγάλες αλυσίδες λιανικής ενισχύουν επίσης την εκτίμηση ότι οι τιμές παραγωγού δύσκολα θα κινηθούν ανοδικά, τουλάχιστον έως ότου διαμορφωθούν πιο αξιόπιστες προβλέψεις για το μέγεθος της νέας παραγωγής.
Αύξηση 57% στο κόστος παραγωγής
Η εικόνα της αγοράς προκαλεί, πάντως, έντονο προβληματισμό στους παραγωγούς, οι οποίοι επισημαίνουν ότι οι σημερινές τιμές βρίσκονται πλέον πολύ κοντά, ή ακόμη και κάτω, από το πραγματικό κόστος παραγωγής σε αρκετούς τύπους ελαιώνων.
Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη της Ισπανικής Ένωσης Δήμων Ελαιοπαραγωγής, AEMO, το μέσο κόστος παραγωγής ελαιολάδου αυξήθηκε σχεδόν κατά 57% από το 2020 έως το 2026.
Η αύξηση αποδίδεται στην άνοδο του εργατικού κόστους, των μηχανημάτων, της ενέργειας και των λιπασμάτων, μέσα σε ένα περιβάλλον διεθνούς γεωπολιτικής αστάθειας. Η επιβάρυνση ήταν εντονότερη κατά την περίοδο 2023-2026 και συνδέεται εν μέρει με τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις.
Η μελέτη εξετάζει επτά διαφορετικά μοντέλα ελαιοκομικής εκμετάλλευσης, από τον παραδοσιακό ορεινό ελαιώνα έως τον αρδευόμενο υπέρπυκνο ελαιώνα σε μορφή φυτικού φράχτη.
Το χαμηλότερο κόστος παραγωγής καταγράφεται στον αρδευόμενο υπέρπυκνο ελαιώνα, όπου διαμορφώνεται στα 3,08 ευρώ ανά κιλό ελαιολάδου.
Ακολουθούν ο ξηρικός υπέρπυκνος ελαιώνας με κόστος 3,17 ευρώ ανά κιλό, ο αρδευόμενος εντατικός ελαιώνας με 3,20 ευρώ και ο ξηρικός εντατικός ελαιώνας με 3,52 ευρώ ανά κιλό.
Σημαντικά υψηλότερο είναι το κόστος στους παραδοσιακούς ελαιώνες. Στον αρδευόμενο παραδοσιακό ελαιώνα που μπορεί να μηχανοποιηθεί ανέρχεται περίπου στα 4,18 ευρώ ανά κιλό, στον αντίστοιχο ξηρικό παραδοσιακό ελαιώνα στα 4,67 ευρώ και στον ξηρικό παραδοσιακό ελαιώνα που δεν μπορεί να μηχανοποιηθεί στα 5,31 ευρώ ανά κιλό.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι, με τις σημερινές τιμές παραγωγού, αρκετές κατηγορίες εκμεταλλεύσεων βρίσκονται αντιμέτωπες με ιδιαίτερα περιορισμένα περιθώρια κέρδους ή ακόμη και με ζημιές.
Σαφέστερη εικόνα για την πορεία της αγοράς αναμένεται να διαμορφωθεί στις αρχές Οκτωβρίου, όταν θα δημοσιοποιηθούν οι επίσημες εκτιμήσεις παραγωγής της Περιφερειακής Κυβέρνησης της Ανδαλουσίας και του ισπανικού υπουργείου Γεωργίας.
Καθοριστική ένδειξη για την πορεία της νέας ελαιοκομικής περιόδου θα αποτελέσει επίσης η έναρξη της συγκομιδής στους υπέρπυκνους ελαιώνες της Πορτογαλίας.