Στο στόχαστρο των Βρυξελλών η διαιτητική απόφαση και η πιθανή παραβίαση των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων και της αυτονομίας του δικαίου της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε εις βάθος έρευνα προκειμένου να αξιολογήσει κατά πόσο η διαιτητική απόφαση που υποχρεώνει την Ισπανία να καταβάλει αποζημίωση ύψους 23,5 εκατομμυρίων ευρώ (πλέον τόκων) στην ιαπωνική εταιρεία JGC Holdings Corporation συνιστά παράνομη κρατική ενίσχυση. Η υπόθεση αφορά τις αλλαγές που πραγματοποίησε η Μαδρίτη στο καθεστώς στήριξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ).
Το ιστορικό της υπόθεσης ανάγεται στο 2007, όταν η Ισπανία θέσπισε ένα πρόγραμμα ενίσχυσης των ΑΠΕ χωρίς να το κοινοποιήσει στην Επιτροπή. Το 2013, η χώρα τροποποίησε αναδρομικά τους όρους του καθεστώτος. Το νέο αυτό πλαίσιο εγκρίθηκε από την Κομισιόν το 2017, με τη ρητή επισήμανση ότι τυχόν αποζημιώσεις που θα επιδικάζονταν από διαιτητικά δικαστήρια σε επενδυτές λόγω των αλλαγών θα συνιστούσαν κρατική ενίσχυση που απαιτεί εκ νέου έγκριση.
Η JGC, η οποία είχε επενδύσει στο ισπανικό πρόγραμμα ΑΠΕ, προσέφυγε στη διαιτησία. Το 2021, διαιτητικό δικαστήριο έκρινε ότι η Ισπανία παραβίασε τη Συνθήκη για τον Χάρτη Ενέργειας (ECT) και επιδίκασε την αποζημίωση. Η Ισπανία κοινοποίησε την απόφαση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενημερώνοντάς την παράλληλα ότι πραγματοποίησε πληρωμή προς το αμερικανικό ταμείο Blasket Renewables Investment, στο οποίο η JGC είχε εκχωρήσει τα δικαιώματα της απόφασης.
Στο παρόν στάδιο, η προκαταρκτική θέση της Επιτροπής είναι ότι η διαιτητική απόφαση —και η εκτέλεσή της— προσφέρει αδικαιολόγητο οικονομικό πλεονέκτημα, ισοδύναμο με τις παροχές του αρχικού, μη κοινοποιηθέντος καθεστώτος του 2007. Επιπλέον, εκφράζονται σοβαρές αμφιβολίες για τη συμβατότητα της απόφασης με τη γερμανική και ευρωπαϊκή έννομη τάξη, καθώς το διαιτητικό δικαστήριο υποκατέστησε την αρμοδιότητα της Κομισιόν και αγνόησε τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ).
Η Κομισιόν θα εξετάσει εάν η επιπλέον αυτή ενίσχυση στρεβλώνει τον ανταγωνισμό και αν τηρεί τα κριτήρια αναλογικότητας, καθώς οι εγκαταστάσεις της JGC λάμβαναν ήδη στήριξη από το εγκεκριμένο πλαίσιο του 2013. Η έναρξη της διαδικασίας παρέχει την ευκαιρία στην Ισπανία και σε ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους, χωρίς να προδικάζει το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας.