Ο αφθώδης πυρετός στη Λέσβο δείχνει να επιβραδύνεται. Τα νεότερα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ, όμως, αποκαλύπτουν γιατί η ανησυχία παραμένε
Του Γιάννη Παπαδόπουλου
Σε περίπου 81.060 θανατώσεις ζώων έχει οδηγήσει ο αφθώδης πυρετός στη Λέσβο, σύμφωνα με το νεότερο επιδημιολογικό δελτίο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με στοιχεία έως τις 21 Αυγούστου 2026. Οι επιβεβαιωμένες εστίες ανέρχονται πλέον σε 181, ενώ ο ιός εξακολουθεί να κυκλοφορεί με μέσο ρυθμό επτά νέων εστιών την εβδομάδα.
Η γεωγραφική εξάπλωση της νόσου παρουσιάζει επιβράδυνση, καθώς οι περισσότερες πρόσφατες εστίες εντοπίζονται μέσα στις ήδη καθορισμένες ζώνες. Η επιζωοτία, ωστόσο, παραμένει ενεργή, με νέα θετικά αποτελέσματα σε εκμεταλλεύσεις που είχαν βρεθεί αρνητικές σε προηγούμενους ελέγχους.
Σύμφωνα με το επίσημο δελτίο του ΥΠΑΑΤ, από τα ζώα που θανατώθηκαν τα 80.151 είναι αιγοπρόβατα, τα 828 βοοειδή και τα 81 χοίροι. Τα αιγοπρόβατα αντιπροσωπεύουν περίπου το 98,9% των συνολικών απωλειών.
Οι θανατώσεις αντιστοιχούν στο 16,91% του ζωικού κεφαλαίου της Περιφερειακής Ενότητας Λέσβου, ενώ οι επηρεαζόμενες εκμεταλλεύσεις φθάνουν στο 9,78% του συνόλου. Οι συνέπειες αφορούν όχι μόνο τις πληγείσες μονάδες, αλλά και την παραγωγή γάλακτος και κρέατος, τη διακίνηση ζωοτροφών, τη λειτουργία των σφαγείων και τη ρευστότητα της τοπικής κτηνοτροφίας.
Η πρώτη εστία επιβεβαιώθηκε στις 16 Μαρτίου 2026 στην Πελόπη. Έκτοτε, οι περιορισμένες ζώνες επεκτάθηκαν σε αρκετές περιοχές του νησιού. Στις 6 Αυγούστου επιβεβαιώθηκε μολυσμένη εκτροφή στη Μήθυμνα, οδηγώντας σε νέα διεύρυνση των μέτρων.
Ευλογιά αιγοπροβάτων: 2.255 εστίες και 493.194 θανατωθέντα ζώα στην Ελλάδα. Νέες εστίες κάθε εβδομάδα παρά τη βελτιωμένη εικόνα, σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ.
Από τις 27 Ιουλίου έως τις 21 Αυγούστου καταγράφηκαν 24 νέες εστίες. Η πλειονότητά τους βρίσκεται μέσα στις ζώνες προστασίας και επιτήρησης, στοιχείο που δείχνει επιβράδυνση της γεωγραφικής διασποράς, όχι όμως διακοπή της μετάδοσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι πολλές από τις νέες θετικές εκμεταλλεύσεις είχαν εξεταστεί και βρεθεί αρνητικές σε προηγούμενους κύκλους. Ένας αρνητικός έλεγχος αποτυπώνει την κατάσταση κατά τη στιγμή της δειγματοληψίας, χωρίς να αποκλείει μεταγενέστερη μόλυνση.
Η συνολική κάλυψη της επιτήρησης στο νησί ανέρχεται σε 70,85%. Φθάνει το 78,11% στις ζώνες προστασίας, περιορίζεται στο 61,30% στις ζώνες επιτήρησης και στο 56,22% στην περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη.
Παράλληλα, από τα τέλη Ιουνίου καταγράφεται μείωση των δειγματοληψιών, η οποία έγινε εντονότερη τις δύο τελευταίες εβδομάδες. Το Υπουργείο σημειώνει ότι η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να έχει επηρεάσει και τον αριθμό των θετικών εκμεταλλεύσεων που εντοπίζονται.
Ο αφθώδης πυρετός είναι νόσος κατηγορίας Α στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ενεργοποιεί μέτρα άμεσης εκρίζωσης. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2020/687 προβλέπει ελάχιστη διάρκεια 30 ημερών για τα μέτρα στη ζώνη επιτήρησης. Η συμπλήρωση του διαστήματος δεν συνεπάγεται αυτόματη άρση των περιορισμών, καθώς απαιτούνται η ολοκλήρωση των προβλεπόμενων ελέγχων και η απουσία νέων ευρημάτων.
Πέρα από την επιδημιολογική εικόνα, η κρίση πλήττει έναν από τους σημαντικότερους παραγωγικούς πυρήνες της Λέσβου. Στην περιοχή παράγεται πρόβειο γάλα που κατευθύνεται στη φέτα ΠΟΠ και σε άλλα τυροκομικά προϊόντα, ενώ τα τελευταία χρόνια μεγάλοι παίκτες της γαλακτοβιομηχανίας είχαν αναπτύξει ή μεταφέρει μέρος της παραγωγικής τους δραστηριότητας στο νησί.
Η απώλεια περισσότερων από 80.000 αιγοπροβάτων περιορίζει ήδη τη διαθέσιμη πρώτη ύλη και δημιουργεί αβεβαιότητα για τη λειτουργία των κτηνοτροφικών μονάδων, των τυροκομείων και της ευρύτερης τοπικής αγοράς. Η έκταση των οικονομικών συνεπειών θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της επιζωοτίας, την πορεία των θανατώσεων και τον χρόνο που θα απαιτηθεί για την ανασύσταση των κοπαδιών.
«Δεν γνωρίζουμε πού θα καταλήξει όλη αυτή η κατάσταση. Αν συνεχιστεί, δεν θα μείνει πρόβατο να βελάζει. Το νησί έχει ήδη πληγεί ανεπανόρθωτα», ανέφεραν χαρακτηριστικά κτηνοτρόφοι της Λέσβου στο Agrocapital, περιγράφοντας την αβεβαιότητα που επικρατεί στις μονάδες.