Στο Δουβλίνο, το μέλλον της κτηνοτροφίας πέρασε από το ταμείο
Του Γ. Παπαδόπουλου
Από τις επισκέψεις στις ερευνητικές εγκαταστάσεις του UCD Lyons Farm μέχρι τις συζητήσεις στο Κάστρο του Δουβλίνου, η απόσταση ήταν μικρή. Η απόσταση ανάμεσα στις δυνατότητες της καινοτομίας και στις οικονομικές αντοχές των κτηνοτρόφων αποδείχθηκε μεγαλύτερη. Η σύνοδος των Ευρωπαίων υπουργών Γεωργίας και Αλιείας στο Δουβλίνο, που ολοκληρώθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου, έφερε στο ίδιο τραπέζι τη μακροπρόθεσμη προοπτική της ευρωπαϊκής παραγωγής και την άμεση ανάγκη στήριξης μετά την ξηρασία του καλοκαιριού.
Το πιο συγκεκριμένο χρηματοδοτικό ενδεχόμενο που ανέφερε ο Ευρωπαίος επίτροπος Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν ήταν η αξιοποίηση πόρων του γεωργικού αποθεματικού του 2027 ήδη από το φθινόπωρο. Δεν ανακοινώθηκε, ωστόσο, νέο αυτοτελές πακέτο ενισχύσεων ούτε κατανομή χρημάτων ανά χώρα. Η άμεση προτροπή προς τις κυβερνήσεις ήταν να κινηθούν γρήγορα, χρησιμοποιώντας τις διαθέσιμες ευελιξίες της ΚΑΠ.
Η ιρλανδική προεδρία είχε οργανώσει το πρόγραμμα γύρω από ένα συγκεκριμένο ερώτημα: Πώς μπορεί η κτηνοτροφία να παραμείνει ανταγωνιστική, να περιορίσει την πίεση στους φυσικούς πόρους και να εξασφαλίσει εισόδημα στους ανθρώπους της; Στο UCD Lyons Farm, οι ευρωπαϊκές υπουργικές αντιπροσωπείες γνώρισαν τη δουλειά των ερευνητών και τη σύνδεσή της με την παραγωγή. Η επίσκεψη έδωσε πρακτικό περιεχόμενο στη συζήτηση για την καινοτομία, πριν οι υπουργοί περάσουν στις πολιτικές και χρηματοδοτικές προϋποθέσεις της εφαρμογής της.
Ο οικοδεσπότης υπουργός Γεωργίας της Ιρλανδίας, Martin Heydon, περιέγραψε την κτηνοτροφία ως βασικό στήριγμα της επισιτιστικής ασφάλειας, του αγροτικού εισοδήματος και των αγροτικών κοινοτήτων. Στον απολογισμό του αναγνώρισε παράλληλα τις πιέσεις της ξηρασίας στις καλλιέργειες, στις ζωοτροφές, στη διαθεσιμότητα νερού και στη διαχείριση των κοπαδιών. Η στρατηγική της Επιτροπής για την κτηνοτροφία και το σχέδιο για τις πρωτεΐνες αποτέλεσαν το πλαίσιο της συζήτησης.
Πρόκειται για τον ίδιο ευρωπαϊκό διάλογο που έχει αναδείξει το Agrocapital γύρω από την ανασύσταση των κοπαδιών και την παραγωγική ασφάλεια. Στο Δουβλίνο, όμως, οι ζημιές της τρέχουσας περιόδου έθεσαν πιο άμεσα το ζήτημα της ρευστότητας.
Στη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης, ο κ. Χάνσεν επιβεβαίωσε ότι έχει αποστείλει επιστολή στα Κράτη-Μέλη για τις δυνατότητες που ήδη προσφέρει η ΚΑΠ. Σύμφωνα με το EFE, αναφέρθηκε στις προκαταβολές και στις παρεκκλίσεις λόγω εξαιρετικών περιστάσεων, ζητώντας ταχεία κινητοποίηση των κυβερνήσεων. Η πιθανή αξιοποίηση του αποθεματικού του 2027 παραμένει επιλογή υπό εξέταση και όχι απόφαση πληρωμών.
Η αναγνώριση των επιπτώσεων της ξηρασίας και η ενεργοποίηση των σχετικών διευκολύνσεων μπορούν να επηρεάσουν την καταβολή και την προστασία των ενισχύσεών του, όπως έχει καταγραφεί στο ρεπορτάζ του Agrocapital για την ξηρασία και την ανωτέρα βία.
Η ισπανική παρέμβαση μετέφερε τη συζήτηση στη διάρκεια και στο εύρος της ευρωπαϊκής απάντησης. Ο Luis Planas ζήτησε ειδική συζήτηση στο Συμβούλιο Γεωργίας για την ξηρασία και κοινό σχέδιο αντιμετώπισης, με θέση στη μελλοντική ΚΑΠ και στο νέο δημοσιονομικό πλαίσιο. Υπογράμμισε επίσης την ανάγκη επαρκών πόρων στα μελλοντικά εργαλεία για τις φυσικές καταστροφές.
Στο μέτωπο των πρωτεϊνών, η Μαδρίτη υποστήριξε περισσότερη και διαφοροποιημένη ευρωπαϊκή παραγωγή, συνδέοντας την αυτονομία με την προσιτή τιμή. Ο Planas ζήτησε ακόμη να συμπεριληφθούν η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια στη σχετική στρατηγική.
Η εξάρτηση από εισαγόμενες ζωοτροφές εντάσσεται στο ευρύτερο πρόβλημα της επισιτιστικής ασφάλειας και του κόστους των εισροών, το οποίο επηρεάζει τον καθημερινό προγραμματισμό των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.
Από την Πολωνία ήρθε μια διαφορετική, εξίσου πρακτική παράμετρος. Ο υπουργός Stefan Krajewski έθεσε ως προϋπόθεση οι νέες τεχνολογίες να είναι προσιτές, κατανοητές και οικονομικά δικαιολογημένες για τους αγρότες, ιδιαίτερα για τις μικρές και μεσαίες εκμεταλλεύσεις. Σύμφωνα με το Agroprofil, που επικαλείται ανακοίνωση του πολωνικού υπουργείου, έδωσε έμφαση στις ανθεκτικές πρωτεϊνούχες καλλιέργειες και στην εξοικονόμηση νερού και ενέργειας.
Η Βαρσοβία ζήτησε επίσης σταδιακή εφαρμογή των αλλαγών στην ευζωία των ζώων και προηγούμενη αξιολόγηση των επιπτώσεών τους. Επισήμανε ειδικά τις τεχνολογικές και οικονομικές δυσκολίες για την πτηνοτροφία και την αυγοπαραγωγή, προσθέτοντας στη συζήτηση για υψηλότερα πρότυπα το ζήτημα του κόστους προσαρμογής.
Η ελληνική προτεραιότητα αποτυπώθηκε στις δηλώσεις του Μαργαρίτη Σχοινά κατά την άφιξή του. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης έθεσε την αντιμετώπιση των επιζωοτιών και την ανασύσταση των κοπαδιών, μαζί με το κόστος παραγωγής, τις χαμηλές τιμές, την έλλειψη νερού και τη νέα ΚΑΠ. Η ανασυγκρότηση της ελληνικής κτηνοτροφίας τέθηκε έτσι στην ατζέντα της συνάντησης, χωρίς να συνοδεύεται από ανακοινωμένη ειδική ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.