Η σεζόν πορτοκαλιών και μανταρινιών 2026/27 ξεκινά με λιγότερα ισπανικά πορτοκάλια, ισχυρή επιστροφή της Τουρκίας και ανοιχτή την εικόνα της ελληνικής παραγωγής.
Του Γ. Παπαδόπουλου
Η αγορά εσπεριδοειδών μπαίνει στη νέα σεζόν με περισσότερη αβεβαιότητα και σαφείς ανατροπές στους όγκους. Η Ισπανία εμφανίζεται πιο περιορισμένη στα πορτοκάλια, η Τουρκία επανέρχεται δυναμικά στα μανταρίνια και η ελληνική παραγωγή παραμένει ακόμη χωρίς πλήρη αποτύπωση.
Πριν αρχίσουν οι μεγάλες κοπές, η εικόνα στη Μεσόγειο έχει ήδη αρχίσει να ξεχωρίζει. Πορτοκάλια, μανταρίνια και κλημεντίνες δεν ακολουθούν την ίδια πορεία, ούτε οι τέσσερις βασικές παραγωγικές χώρες μπαίνουν στη σεζόν από την ίδια αφετηρία. Στην Ισπανία η προσφορά πορτοκαλιού περιορίζεται, στην Τουρκία οι όγκοι επιστρέφουν απότομα, στη Σικελία τα πρώτα μηνύματα είναι καλύτερα για τα πορτοκάλια, ενώ στην Ελλάδα η πραγματική εικόνα θα αρχίσει να φαίνεται όταν ο καρπός περάσει από τα πρώτα συσκευαστήρια.
Το βάρος της φετινής περιόδου δεν βρίσκεται μόνο στην ποσότητα. Η ποιότητα, τα μεγέθη, ο χρόνος συγκομιδής και το εμπορεύσιμο ποσοστό θα καθορίσουν πόσο από τον καρπό που βρίσκεται σήμερα στα δέντρα θα φτάσει τελικά στην αγορά με δυνατότητα να διεκδικήσει καλή τιμή.
Η Ισπανία προσφέρει σήμερα την καθαρότερη εικόνα. Η επίσημη πρόβλεψη για την περίοδο 2026/27 τοποθετεί τα πορτοκάλια στους 2,813 εκατ. τόνους, μειωμένα κατά 4,6%, ενώ τα μικρά εσπεριδοειδή εκτιμώνται σε 1,813 εκατ. τόνους, οριακά αυξημένα κατά 0,8%.
Η συνολική εικόνα όμως κρύβει σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις ποικιλίες. Οι κλημεντίνες κινούνται χαμηλότερα, ενώ αυξάνεται η παρουσία των όψιμων μανταρινιών και των υβριδίων, όπως οι Nadorcott, Tango και Orri. Αυτό σημαίνει ότι η πίεση δεν θα είναι ίδια σε όλη τη διάρκεια της περιόδου. Η αρχή μπορεί να είναι περισσότερο υποστηρικτική για ορισμένες κατηγορίες, ενώ αργότερα η μεγαλύτερη προσφορά υβριδίων μπορεί να αλλάξει ξανά τις ισορροπίες.
Η ισπανική αγορά ξεκινά παράλληλα πιο επιφυλακτικά. Οι εξαγωγές της προηγούμενης περιόδου είχαν μειωθεί περίπου κατά 9,3% στα πορτοκάλια και κατά 7,7% στα μανταρίνια, ενώ οι αγορές καρπού πάνω στο δέντρο για τη νέα χρονιά δεν εμφανίζουν την ένταση της περυσινής περιόδου.
Η Ιταλία δεν διαθέτει ακόμη αντίστοιχη εθνική πρόβλεψη σε τόνους, από τη Σικελία πάντως έρχονται καλύτερες ενδείξεις για τα πορτοκάλια. Οι ανοιξιάτικες βροχές και οι ηπιότερες συνθήκες του Ιουνίου βοήθησαν τη βλάστηση και περιόρισαν την καρπόπτωση σε σωστά διαχειριζόμενους οπωρώνες. Στα μανταρίνια και τα υβρίδια η εικόνα είναι πιο περιορισμένη, με τις διαθέσιμες ποσότητες να εκτιμώνται κάτω από τον μέσο όρο.
Τα κρίσιμα παράθυρα της αγοράς
Αρχίζουν οι κοπές πρώιμων μανταρινιών στην Adana
Έναρξη εξαγωγών πρώιμων ποικιλιών
Αυξάνεται η παρουσία της Navelina
Η Clemenules αποκτά μεγαλύτερη παρουσία στην αγορά
Ιστορικά ενισχύονται οι εμπορικές ποσότητες κλημεντίνης στην Ήπειρο
Μεγαλύτερη παρουσία όψιμων μανταρινιών και υβριδίων
Η αγορά με μία ματιά
-
Ισπανία: Λιγότερα πορτοκάλια, μικρότερη παρουσία κλημεντίνης και αυξημένοι όγκοι σε όψιμα μανταρίνια και υβριδικές ποικιλίες αργότερα στη σεζόν.
-
Ιταλία: Καλύτερη παραγωγική εικόνα για τα πορτοκάλια της Σικελίας, αλλά ενδείξεις πιο περιορισμένης προσφοράς στα μανταρίνια.
-
Ελλάδα: Δεν υπάρχει ακόμη συγκροτημένη εθνική αποτύπωση. Αργολίδα, Λακωνία, Άρτα και Θεσπρωτία θα αρχίσουν να δίνουν ουσιαστική εικόνα όταν προχωρήσουν οι πρώτες διαλογές.
-
Τουρκία: Μεγάλη επιστροφή της παραγωγής και πολύ πρώιμη παρουσία στην αγορά. Τα μανταρίνια είναι το προϊόν που μπορεί να αλλάξει περισσότερο τις ισορροπίες.
Η μεγάλη μεταβολή της χρονιάς βρίσκεται στην Τουρκία. Τα τελικά στοιχεία του 2025 είχαν καταγράψει περίπου 1,328 εκατ. τόνους πορτοκαλιών και 2,104 εκατ. τόνους μανταρινιών. Η πρώτη επίσημη πρόβλεψη για το 2026 δείχνει άνοδο 63,9% στα πορτοκάλια και 46,3% στα μανταρίνια.
Εφαρμόζοντας αυτές τις επίσημες μεταβολές στην παραγωγή του 2025 προκύπτουν περίπου 2,177 εκατ. τόνοι πορτοκαλιών και 3,078 εκατ. τόνοι μανταρινιών. Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν υπολογισμό πάνω στα επίσημα δεδομένα και όχι χωριστή δημοσιευμένη πρόβλεψη σε τόνους.
Η διαφορά στα μανταρίνια είναι εντυπωσιακή. Εάν επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη, η Τουρκία θα έχει σχεδόν 974.000 επιπλέον τόνους σε σχέση με το 2025. Αυτός ο όγκος πρέπει να βρει αγορά. Ένα μέρος μπορεί να κατευθυνθεί στην εσωτερική κατανάλωση και στη μεταποίηση, αλλά ένα μεγάλο εξαγώγιμο ποσοστό μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό στα Βαλκάνια, στην Ανατολική Ευρώπη και σε άλλες αγορές όπου η τιμή έχει μεγαλύτερο βάρος.
Η Τουρκία έχει ακόμη ένα πλεονέκτημα μπαίνει νωρίς, στην περιοχή της Adana η έναρξη κοπής για πρώιμες ποικιλίες μανταρινιών όπως Okitsu, Miho Wase, Primasol, Marisol και Early Enn ορίστηκε στις 29 Σεπτεμβρίου, ενώ οι εξαγωγές μπορούν να αρχίσουν από τις 6 Οκτωβρίου.
Έτσι οι πρώτες τουρκικές ποσότητες θα βρίσκονται στην αγορά πριν αποκτήσει πλήρη ένταση η προσφορά από την Ισπανία, την Ελλάδα και την Ιταλία. Όταν η ελληνική κλημεντίνη αρχίσει να αυξάνει ουσιαστικά την παρουσία της τον Νοέμβριο, θα συναντήσει μια αγορά στην οποία η Τουρκία θα έχει ήδη τοποθετήσει προϊόν και η ισπανική κλημεντίνη θα έχει αρχίσει επίσης να κινείται.
Η πρώτη τιμή επομένως δεν θα καθοριστεί μόνο από την ελληνική σοδειά αλλά θα έχει προηγηθεί μια ολόκληρη εμπορική περίοδος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι όγκοι που αλλάζουν τη σεζόν
Εκατομμύρια τόνοι
Στην Ελλάδα η κατάσταση παραμένει περισσότερο ανοιχτή, μέχρι τις 27 Σεπτεμβρίου δεν είχε δημοσιευθεί επικαιροποιημένη εθνική πρόβλεψη που να δίνει αξιόπιστους όγκους πορτοκαλιών, μανταρινιών και κλημεντίνης ανά κύρια παραγωγική περιοχή. Δεν υπάρχουν επίσης συγκρίσιμα δημόσια στοιχεία για μεγέθη καρπού, περιεκτικότητα σε σάκχαρα, οξύτητα και εμπορεύσιμο ποσοστό.
Στην Αργολίδα το ενδιαφέρον συγκεντρώνεται στις Navelina, στις υπόλοιπες Navel και στην κλημεντίνη. Στη Λακωνία σημαντικό ρόλο έχουν τα πορτοκάλια, οι όψιμες ποικιλίες Valencia και Lane και το Ortanique. Στην Άρτα και στη Θεσπρωτία η κλημεντίνη παραμένει το προϊόν που μπορεί να δώσει τον τόνο στην εξαγωγική περίοδο.
Στην Άρτα έχουν παράλληλα καταγραφεί προειδοποιήσεις για πίεση από μαύρο αλευρώδη, χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρχει αξιόπιστη ποσοτικοποίηση της επίδρασης στη φετινή εμπορεύσιμη παραγωγή.
Πώς αλλάζει η παραγωγή
Μεταβολή σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο ή έτος
Οι πρώτες διαλογές στα συσκευαστήρια θα έχουν επομένως μεγαλύτερη αξία από οποιονδήποτε πρόχειρο αριθμό παραγωγής.
Ένας μεγάλος όγκος πάνω στο δέντρο δεν σημαίνει αυτομάτως μεγάλη προσφορά πρώτης κατηγορίας. Μέγεθος, χρώμα, εξωτερική εμφάνιση, χυμοπεριεκτικότητα, σχέση σακχάρων και οξύτητας και αντοχή μετά τη συγκομιδή καθορίζουν πόσο προϊόν μπορεί πραγματικά να φτάσει στα απαιτητικά εξαγωγικά προγράμματα.
Το ίδιο ισχύει και για την Τουρκία. Οι περίπου 3,08 εκατ. τόνοι μανταρινιών δεν σημαίνουν ότι ολόκληρη αυτή η ποσότητα θα φτάσει στην ευρωπαϊκή αγορά σε εξαγώγιμη ποιότητα. Η σύνθεση ανά ποικιλία, τα μεγέθη και το ποσοστό πρώτης κατηγορίας παραμένουν κρίσιμες άγνωστες παράμετροι.
Η αγορά λοιπόν μπαίνει σε μια περίοδο όπου οι τόνοι δίνουν την πρώτη εικόνα, αλλά τα τελάρα θα δώσουν την απάντηση. Η Ισπανία έχει λιγότερα πορτοκάλια. Η Ιταλία εμφανίζεται πιο περιορισμένη στα μανταρίνια. Η Τουρκία επιστρέφει με πολύ μεγαλύτερη παραγωγή. Η Ελλάδα περιμένει τις πρώτες ουσιαστικές διαλογές.
Η πραγματική μάχη της σεζόν θα αρχίσει όταν οι προβλέψεις φύγουν από τα χαρτιά και ο καρπός περάσει στο συσκευαστήριο εκεί θα φανεί ποιος έχει απλώς ποσότητα και ποιος έχει προϊόν που μπορεί να κρατήσει την τιμή του.