Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας με ανοιχτά μέτωπα για τη νέα ΚΑΠ, κτηνοτροφία και λιπάσματα. Η γραμμή Χάνσεν, τα ελληνικά αιτήματα και οι αποφάσεις που εκκρεμούν.
Για τον Οκτώβριο μεταφέρεται η αναμέτρηση για το ποιοι θα λαμβάνουν τις αγροτικές κοινοτικές ενισχύσεις από το 2028 και μετά, ενώ η Ελλάδα διεκδικεί ευρωπαϊκή κάλυψη των απωλειών στην αιγοπροβατοτροφία. Το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας, που συνεδρίασε στις Βρυξέλλες στις 28–29 Σεπτεμβρίου 2026, προχώρησε τη διαπραγμάτευση της νέας ΚΑΠ, αφήνοντας ανοικτά τον ορισμό του ενεργού αγρότη, το πλαφόν και τη σταδιακή μείωση των υψηλών πληρωμών.
Η ουσιαστική διαφωνία αφορά το πόσο κοινή θα παραμείνει η ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων, Κριστόφ Χάνσεν επιμένει σε κανόνες που θα ισχύουν για όλους, ενώ κυβερνήσεις ζητούν μεγαλύτερη ελευθερία στην κατανομή των πόρων. Για τους Έλληνες παραγωγούς, η έκβαση θα καθορίσει την πρόσβαση στη στήριξη, σε μια περίοδο ακριβών εισροών, περιορισμών στην κτηνοτροφία και πίεσης στο εισόδημα.
Στο θεσμικό σκέλος, δεν εγκρίθηκε η νέα ΚΑΠ ούτε οριστικοποιήθηκαν τα ποσά ενίσχυσης. Η ιρλανδική Προεδρία επιδιώκει μια μερική γενική προσέγγιση στις 26–27 Οκτωβρίου, δηλαδή κοινή διαπραγματευτική θέση των κρατών σε μέρος του κανονισμού. Οι υπουργοί ζήτησαν απλούστερους κανόνες και καθαρότερη μετάβαση στη νέα περίοδο. Τα δημοσιονομικά ζητήματα παραμένουν δεμένα με τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Το σημείωμα της Προεδρίας καταγράφει εκκρεμότητες στους δικαιούχους, στη στόχευση της εισοδηματικής στήριξης και στους ελέγχους. Αυτά θα επηρεάσουν και τις επιλογές που συζητούνται στον ελληνικό διάλογο για την ΚΑΠ 2028–2034.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Agrocapital, ο Ευρωπαίος επίτροπος προειδοποίησε ότι η γενικευμένη προαιρετικότητα μπορεί να αποδυναμώσει τον κοινό χαρακτήρα της πολιτικής. Υποστήριξε σαφέστερο ορισμό του ενεργού αγρότη και κοινούς κανόνες για τη μείωση και τον περιορισμό των μεγάλων ενισχύσεων, εμφανιζόμενος ανοικτός σε διαπραγμάτευση για τα κατώφλια εφαρμογής. Η Γερμανία, αντιθέτως, αντιτάχθηκε στην υποχρεωτικότητα του πλαφόν. Η σύγκρουση αφορά τελικά το ποιος θα καθορίζει την αναδιανομή των χρημάτων και με πόση εθνική ελευθερία.
Ιδιαίτερο βάρος έχει το κοινό έγγραφο πέντε χωρών για τα αιγοπρόβατα, το οποίο παρουσιάστηκε από τη Ρουμανία εξ ονόματος και της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Κύπρου και της Ελλάδας. Το κείμενο αναφέρει περισσότερες από 600.000 θανατώσεις ζώων στην Ελλάδα στο πλαίσιο αντιμετώπισης της πανώλης και της ευλογιάς. Επισημαίνει ότι οι περιορισμοί πλήττουν και εκμεταλλεύσεις με υγιή ζώα, αυξάνοντας το κόστος διατροφής και στερώντας δυνατότητες πώλησης.
Οι πέντε χώρες ζητούν αποζημίωση για χαμένο εισόδημα και πρόσθετες δαπάνες, μεγαλύτερη ευελιξία στις μετακινήσεις υπό κτηνιατρικές εγγυήσεις και επανεξέταση των κανόνων αντιμετώπισης των ασθενειών. Θέτουν επίσης ζήτημα ενίσχυσης του ρόλου του εμβολιασμού υπό σαφείς προϋποθέσεις και νέας επιστημονικής αξιολόγησης από την EFSA. Πρόκειται για κοινή διεκδίκηση προς την Επιτροπή. Στα δημοσιευμένα αποτελέσματα δεν καταγράφεται έγκριση ειδικού πακέτου για την ελληνική αιγοπροβατοτροφία.
Το αίτημα συνδέεται με όσα περιγράφουν οι ίδιοι οι παραγωγοί, όπως οι κτηνοτρόφοι που ζητούν ανασύσταση των κοπαδιών. Η επιστροφή στην παραγωγή προϋποθέτει διαθέσιμα ζώα, χρηματοδότηση και δυνατότητα ασφαλών μετακινήσεων. Ευρωπαϊκό προηγούμενο στήριξης υπάρχει. Στις 25 Σεπτεμβρίου, πριν από τη σύνοδο, η Κομισιόν ανακοίνωσε συμφωνία για περίπου 73 εκατ. ευρώ προς την Ιταλία, για απώλειες από μέτρα κατά της γρίπης των πτηνών και της αφρικανικής πανώλης των χοίρων. Η απόφαση αφορά συγκεκριμένους κλάδους και περιόδους και δεν συνεπάγεται αυτόματη χρηματοδότηση άλλων χωρών.
Στα λιπάσματα, η συζήτηση αφορούσε τη συνέχεια του σχεδίου δράσης της Επιτροπής, το οποίο είχε παρουσιαστεί στις 19 Μαΐου. Η κατεύθυνση συνδυάζει άμεση ρευστότητα με ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής και ασφαλέστερο εφοδιασμό. Το Συμβούλιο αναφέρθηκε σε μέτρα που έχουν ήδη θεσπιστεί, όπως η αύξηση του γεωργικού αποθεματικού και οι ευελιξίες στις προκαταβολές. Πρόκειται για τη συνέχεια των παρεμβάσεων για κονδύλια και προκαταβολές της ΚΑΠ, τις οποίες έχει παρουσιάσει το Agrocapital.
Εδώ υπάρχει ένα συγκεκριμένο ελληνικό ποσό, που χρειάζεται σωστή χρονολόγηση. Στην κατανομή των 540 εκατ. ευρώ, την οποία ανακοίνωσε η Επιτροπή στις 17 Ιουλίου, αντιστοιχούν στην Ελλάδα 20.796.200 ευρώ για τις επιβαρύνσεις από λιπάσματα και ενέργεια. Η ανακοίνωση προβλέπει διάθεση της ενίσχυσης έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027. Είναι προγενέστερη κατανομή ευρωπαϊκών πόρων και δεν αποτελεί νέα πληρωμή που αποφασίστηκε στη σύνοδο του Σεπτεμβρίου.
Η εικόνα των αγορών εξηγεί την επιμονή στη ρευστότητα. Παρά τις ενδείξεις σταθεροποίησης που επικαλέστηκαν ορισμένοι υπουργοί, το υψηλό κόστος παραγωγής και οι χαμηλότερες τιμές προϊόντων εξακολουθούν να περιορίζουν τα περιθώρια των εκμεταλλεύσεων. Οι καύσωνες και η ξηρασία πρόσθεσαν απώλειες σε όγκο και ποιότητα. Η συζήτηση για στοχευμένη βοήθεια συνδέθηκε έτσι με τη διαχείριση νερού και την προετοιμασία των εκμεταλλεύσεων απέναντι στις κλιματικές κρίσεις. Παρουσία του Ουκρανού υπουργού Τάρας Βισότσκι, επιβεβαιώθηκε και η στήριξη στην ουκρανική γεωργία.
Στο ελαιόλαδο, η Ιταλία ζήτησε ενεργοποίηση του γεωργικού αποθεματικού, επικαλούμενη πτώση τιμών και αύξηση αποθεμάτων. Η απάντηση του Χάνσεν, όπως τη μετέδωσε το ANSA, έθεσε σαφές όριο. Το αποθεματικό πρέπει να χρησιμοποιείται ως έσχατη λύση για σοβαρή ανισορροπία στην ευρωπαϊκή αγορά. Για την ελληνική ελαιοκομία, η τοποθέτηση αυτή δείχνει ότι μια ενδεχόμενη ευρωπαϊκή παρέμβαση θα απαιτήσει τεκμηρίωση της διαταραχής, πέρα από την καταγραφή χαμηλότερων τιμών
Στη δεύτερη ημέρα υπήρξε συγκεκριμένη συμφωνία για την ευρωπαϊκή στήριξη αλιείας και υδατοκαλλιεργειών την περίοδο 2028–2034. Πρόκειται και εδώ για μερική διαπραγματευτική θέση, με τον προϋπολογισμό ανοικτό και τις διαπραγματεύσεις με το Ευρωκοινοβούλιο να ακολουθούν. Η Ελλάδα συμμετείχε επιπλέον σε κοινό αίτημα δώδεκα χωρών για τον εκσυγχρονισμό του αλιευτικού στόλου, με αλλαγές που θα διευκολύνουν επενδύσεις, ασφαλέστερα σκάφη και καθαρότερες μηχανές.
Για την ΚΑΠ, οι επόμενες τεχνικές συζητήσεις για ορισμούς και ελέγχους έχουν προγραμματιστεί για τις 30 Σεπτεμβρίου και 1 Οκτωβρίου. Η Προεδρία σχεδιάζει αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 15ης–16ης Οκτωβρίου. Στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας στις 26–27 Οκτωβρίου θα κριθεί αν οι διαφορές μπορούν να περιοριστούν αρκετά ώστε να διαμορφωθεί η πρώτη μερική συμφωνία.