Στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου οι αποφάσεις.
Το ενδεχόμενο προσωρινής απόσυρσης ελαιολάδου από την αγορά εξετάζει η Ισπανία, καθώς οι πρώτες προβλέψεις για την περίοδο 2026/27 ανεβάζουν την παραγωγή στους 1,6 εκατ. τόνους, αυξημένη κατά 23% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά.
Μαζί με τα αποθέματα που μεταφέρονται στη νέα περίοδο, η συνολική διαθέσιμη ποσότητα θα μπορούσε να προσεγγίσει τους 2 εκατ. τόνους.
Η προοπτική αυτή επαναφέρει τη συζήτηση για την ενεργοποίηση του μηχανισμού αυτορρύθμισης, ο οποίος επιτρέπει την προσωρινή απόσυρση προϊόντος εφόσον η υπερπροσφορά προκαλέσει σοβαρή ανισορροπία στην αγορά. Ωστόσο, η ισπανική κυβέρνηση αναμένει πληρέστερα στοιχεία πριν αποφασίσει εάν απαιτείται παρέμβαση.
Σύμφωνα με τον υπουργό Γεωργίας της Ισπανίας, Λουίς Πλάνας, μέσα στον Οκτώβριο θα εξεταστεί κατά πόσο πληρούνται οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 167 bis της Κοινής Οργάνωσης Αγορών Αγροτικών Προϊόντων. Η τελική απόφαση αναμένεται το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου από τη Γενική Διεύθυνση Παραγωγών και Αγορών.
Ο ίδιος ζήτησε «ακρίβεια» και «σύνεση», επισημαίνοντας τον έκτακτο χαρακτήρα μιας ενδεχόμενης ενεργοποίησης του μέτρου.
Δύο στοιχεία θα κρίνουν την παρέμβαση
Το ύψος της συγκομιδής και οι ποσότητες που απομένουν από την προηγούμενη περίοδο αποτελούν τις δύο βασικές παραμέτρους για την απόφαση του υπουργείου.
Ως προς την παραγωγή, οι αυτόνομες περιφέρειες έχουν στη διάθεσή τους τον Οκτώβριο για να επικαιροποιήσουν τις εκτιμήσεις τους. Οι αρχικές προβλέψεις περιγράφουν μια μέση προς υψηλή σοδειά, με την Ανδαλουσία να συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος της αναμενόμενης παραγωγής, στους 1.261.200 τόνους. Ακολουθούν η Καστίλλη-Λα Μάντσα με 152.555 τόνους και η Εξτρεμαδούρα με 97.300 τόνους.
Οι ποσότητες αυτές δεν θεωρούνται οριστικές. Η πορεία των καλλιεργειών τις επόμενες εβδομάδες και, κυρίως, η τελική απόδοση του ελαιοκάρπου μπορούν να μεταβάλουν τις προβλέψεις.
Για τα αποθέματα της προηγούμενης περιόδου, το ισπανικό υπουργείο αναμένει οριστική εικόνα έως τα μέσα Οκτωβρίου. Μόλις συγκεντρωθούν τα στοιχεία, θα συνυπολογιστούν με τη νέα παραγωγή, ώστε να προσδιοριστεί η συνολική διαθεσιμότητα ελαιολάδου.
Μηχανισμός που δεν έχει εφαρμοστεί
Εάν επιβεβαιωθεί διαθεσιμότητα κοντά στους 2 εκατ. τόνους και διαπιστωθούν συνθήκες σοβαρής ανισορροπίας λόγω υπερπροσφοράς, θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί η προσωρινή απόσυρση ποσοτήτων από την αγορά.
Ο μηχανισμός ενσωματώθηκε στην κοινοτική νομοθεσία έπειτα από ισπανική πρωτοβουλία, αλλά δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα. Η πρώτη εκτίμηση για αυξημένη παραγωγή επαναφέρει το μέτρο στο προσκήνιο, με την απόφαση να εξαρτάται από την τελική εικόνα της προσφοράς.