Η έλλειψη θείου και οι περιορισμοί του Πεκίνου επηρεάζουν την παγκόσμια προσφορά
Σχεδόν στο μηδέν έχουν περιοριστεί οι εξαγωγές φωσφορικών λιπασμάτων της Κίνας το 2026, έναντι 5,3 εκατ. τόνων που διατέθηκαν στις διεθνείς αγορές το 2025, προκαλώντας πρόσθετες πιέσεις στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και αυξάνοντας τους κινδύνους για το κόστος παραγωγής των αγροτών.
Σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης αγορών Argus Media, η σημαντική υποχώρηση των κινεζικών εξαγωγών αποδίδεται κυρίως στην έλλειψη θείου, βασικής πρώτης ύλης για την παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων, καθώς και στην πολιτική του Πεκίνου να δίνει προτεραιότητα στην κάλυψη των αναγκών της εγχώριας αγοράς.
Η απουσία κινεζικών ποσοτήτων από το διεθνές εμπόριο επιδεινώνει τις συνθήκες προσφοράς, ιδιαίτερα για χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές λιπασμάτων και βρίσκονται ήδη αντιμέτωπες με περιορισμένη διαθεσιμότητα και υψηλές τιμές.
Η κινεζική κυβέρνηση εφαρμόζει περιορισμούς στις εξαγωγές προκειμένου να διατηρεί την ισορροπία στην εσωτερική αγορά λιπασμάτων. Εξαιτίας της περιορισμένης προσφοράς θείου, οι παραγωγοί φωσφορικών λιπασμάτων επικεντρώνονται στην εξυπηρέτηση της εγχώριας ζήτησης, περιορίζοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα διάθεσης προϊόντων στο εξωτερικό.
Παράλληλα, το Πεκίνο επιβάλλει περιορισμούς και στις εξαγωγές θειικού οξέος, το οποίο χρησιμοποιείται στην παραγωγή φωσφορικών λιπασμάτων. Ως αποτέλεσμα, ακόμη και όταν υπάρχει διαθέσιμη βιομηχανική δυναμικότητα, η έλλειψη πρώτων υλών δυσχεραίνει την επανεκκίνηση των εξαγωγών.
Οι επιπτώσεις γίνονται αισθητές και σε άλλες σημαντικές αγροτικές αγορές. Στη Βραζιλία, η έλλειψη θείου έχει ήδη οδηγήσει σε διακοπή λειτουργίας παραγωγικών μονάδων που κατασκευάζουν φωσφορικό μονοαμμώνιο (MAP), απλό υπερφωσφορικό λίπασμα (SSP) και τριπλό υπερφωσφορικό λίπασμα (TSP).
Οι διακοπές αυτές περιορίζουν περαιτέρω τη διεθνή προσφορά φωσφορικών λιπασμάτων, αυξάνοντας την εξάρτηση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων από τη διαθεσιμότητα εισαγόμενων προϊόντων.
Σύμφωνα με τον δείκτη οικονομικής προσιτότητας λιπασμάτων της Argus, τα φωσφορικά λιπάσματα βρίσκονται σήμερα στα λιγότερο προσιτά επίπεδα για τους παραγωγούς εδώ και αρκετά χρόνια. Η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει το κόστος καλλιέργειας, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι αγρότες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές.
Για το 2027, η Argus προβλέπει μερική ανάκαμψη των κινεζικών εξαγωγών φωσφορικών λιπασμάτων, οι οποίες εκτιμάται ότι θα φτάσουν περίπου τους 2 εκατ. τόνους. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτό το επίπεδο, οι εξαγόμενες ποσότητες θα παραμείνουν σημαντικά χαμηλότερες από τους 5,3 εκατ. τόνους του 2025.
Η περαιτέρω ανάκαμψη θα εξαρτηθεί κυρίως από τη σταθεροποίηση της προσφοράς θείου προς τις κινεζικές βιομηχανίες και από ενδεχόμενη χαλάρωση των περιορισμών στο εξωτερικό εμπόριο.
Διαφορετική εικόνα παρουσιάζει η αγορά ουρίας, καθώς οι κινεζικές εξαγωγές του συγκεκριμένου αζωτούχου λιπάσματος παραμένουν σε σχετικά σταθερά επίπεδα.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Argus, η Κίνα αναμένεται να εξαγάγει περίπου 6 έως 7 εκατ. τόνους ουρίας το 2026, ενώ αντίστοιχες ποσότητες θα μπορούσαν να διατεθούν στις διεθνείς αγορές και το 2027.
Η αυξημένη προσφορά ουρίας έχει συμβάλει στην υποχώρηση των διεθνών τιμών του συγκεκριμένου λιπάσματος μετά την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.
Αντίθετα, η αγορά φωσφορικών λιπασμάτων εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές πιέσεις εξαιτίας της έλλειψης πρώτων υλών και της περιορισμένης διαθεσιμότητας προϊόντων.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα για το κόστος των γεωργικών εισροών ενόψει των επόμενων καλλιεργητικών περιόδων, καθώς η δυνατότητα ανάκαμψης της παγκόσμιας προσφοράς συνδέεται άμεσα με την επάρκεια θείου και την εξαγωγική πολιτική της Κίνας.