Βιολογική φυτοπροστασία στο ABIM 2026 στη Βασιλεία. Οι αλλαγές στις ευρωπαϊκές εγκρίσεις, οι νέες τεχνολογίες και το στοίχημα της εφαρμογής τους στο χωράφι.
Η βιολογική φυτοπροστασία και η ταχύτερη πρόσβαση των αγροτών σε νέα σκευάσματα βρίσκονται στο επίκεντρο του ABIM 2026, της διεθνούς συνάντησης του κλάδου που ολοκληρώνεται σήμερα, 22 Οκτωβρίου, στη Βασιλεία. Με τις ευρωπαϊκές αλλαγές στις εγκρίσεις ακόμη υπό διαπραγμάτευση, το ενδιαφέρον στρέφεται στο πότε οι νέες λύσεις θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην παραγωγή και με ποιες προϋποθέσεις.
Πίσω από τις παρουσιάσεις προϊόντων και τις συζητήσεις για την ανάπτυξη της αγοράς βρίσκεται ένα πρακτικό ερώτημα για κάθε εκμετάλλευση. Μπορεί η επιστημονική πρόοδος να μεταφραστεί σε αποτελεσματική προστασία της καλλιέργειας, με κόστος που να δικαιολογεί την εφαρμογή της; Η φετινή διοργάνωση θέτει ακριβώς αυτή τη μετάβαση στο κέντρο του προγράμματός της, από την έρευνα και την καινοτομία έως την εφαρμογή σε πραγματικές συνθήκες αγρού.
Το Annual Biocontrol Industry Meeting διοργανώνεται από την ABIM AG, κοινή εταιρεία της διεθνούς ένωσης κατασκευαστών βιολογικών μέσων φυτοπροστασίας IBMA και του ελβετικού ερευνητικού ινστιτούτου FiBL. Αποτελεί σημείο συνάντησης επιχειρήσεων, ερευνητών και επαγγελματιών που αναζητούν νέες τεχνολογίες, εμπορικές συνεργασίες και ενημέρωση για το κανονιστικό περιβάλλον. Στη Βασιλεία, επομένως, η συζήτηση για το μέλλον των καλλιεργειών συναντά και τη συζήτηση για τις επενδύσεις που θα το υποστηρίξουν.
Η διάρθρωση του τριημέρου αποτυπώνει αυτή τη σύνδεση. Η πρώτη ημέρα ήταν αφιερωμένη στην καινοτομία, με το πρόγραμμα να περιλαμβάνει εφαρμοσμένη έρευνα, παρουσιάσεις νέων λύσεων και την απονομή των βραβείων Bernard Blum. Η δεύτερη έφερε στο προσκήνιο τους αγρότες που χρησιμοποιούν βιολογικά μέσα, τη σχέση τους με το εμπόριο και την ολοκληρωμένη φυτοπροστασία στις μεγάλες αροτραίες καλλιέργειες.
Αυτή η τελευταία θεματική έχει ιδιαίτερη σημασία. Όπως έχει καταγράψει το Agrocapital στην ανάλυσή του για την ευρωπαϊκή αγορά βιολογικών φυτοπροστατευτικών, οι δυνατότητες διεύρυνσης της χρήσης τους διαφέρουν μεταξύ καλλιεργειών. Στα φρούτα, στα λαχανικά και στους αμπελώνες οι προοπτικές εμφανίζονται ισχυρότερες, ενώ στα σιτηρά και στα ελαιούχα φυτά η επέκταση απαιτεί πρόσθετη τεχνολογική πρόοδο και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη των παραγωγών. Η αποτελεσματικότητα στο χωράφι και το οικονομικό αποτέλεσμα παραμένουν καθοριστικά για την υιοθέτηση των νέων λύσεων.
Στο πολιτικό σκέλος, η προσοχή στρέφεται στο ευρωπαϊκό πακέτο απλούστευσης Omnibus X. Η IBMA έχει χαιρετίσει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Δεκεμβρίου 2025, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων την πρόβλεψη για κοινό ευρωπαϊκό ορισμό των δραστικών ουσιών βιολογικού ελέγχου, προτεραιότητα στην αξιολόγηση, δυνατότητα προσωρινών αδειών και ενιαία ευρωπαϊκή ζώνη για τα συγκεκριμένα προϊόντα και εκείνα χαμηλού κινδύνου. Πρόκειται για τις αλλαγές στις οποίες ο κλάδος στηρίζει τις προσδοκίες του για ευκολότερη πρόσβαση στην αγορά.
Στις 30 Σεπτεμβρίου, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης υιοθέτησε τη διαπραγματευτική του θέση, προβλέποντας προτεραιότητα αξιολόγησης για τις ουσίες βιολογικού ελέγχου. Η θέση περιλαμβάνει επίσης μεγαλύτερες περιόδους προστασίας των μελετών που υποστηρίζουν τις άδειες, καθώς και πρόσθετες δικλίδες επιστημονικής επανεξέτασης. Δεν πρόκειται ακόμη για οριστικά θεσπισμένους κανόνες. Η ανακοίνωση του Συμβουλίου θέτει ως επόμενο στάδιο τις διαπραγματεύσεις με το Ευρωκοινοβούλιο, αφού εκείνο υιοθετήσει τη θέση του, με στόχο προσωρινή συμφωνία έως το τέλος του 2026.
Στην τελευταία ημέρα του ABIM, το πρόγραμμα συνδέει αυτή τη θεσμική συζήτηση με τις επόμενες τεχνολογίες. Προβλέπει συνεδρίες για τις διαδικασίες έγκρισης σύνθετων μειγμάτων, πεπτιδίων και εφαρμογών RNAi, καθώς και για τη θέση του βιολογικού ελέγχου στην αναγεννητική γεωργία. Παράλληλα, εργαστήριο του UNEP FARM εστιάζει στη μεταφορά καλών πρακτικών στις χώρες του Παγκόσμιου Νότου.
Το επιχειρηματικό ενδιαφέρον έχει ήδη αποτυπωθεί σε κινήσεις όπως η συνεργασία Sumitomo και Futureco για νέες τεχνολογίες φυτοπροστασίας, ενώ στην Ελλάδα έχει ανοίξει η συζήτηση για την οργάνωση του κλάδου της βιολογικής και οικολογικής φυτοπροστασίας.
Ωστόσο, η ταχύτερη αδειοδότηση είναι μόνο η αρχή. Η επιλογή ενός νέου σκευάσματος θα κριθεί από την εγκεκριμένη χρήση του, την τεχνική υποστήριξη και το αποτέλεσμα μέσα στο συνολικό πρόγραμμα προστασίας της καλλιέργειας. Εκεί θα φανεί πόσο από το επενδυτικό και επιστημονικό ενδιαφέρον που συγκεντρώνει η Βασιλεία μπορεί να μετατραπεί σε καθημερινό εργαλείο παραγωγής.