Ο πόλεμος στη Μαύρη Θάλασσα ανεβάζει ξανά τις τιμές στο σιτάρι

Στα 234,25 ευρώ ο τόνος στο Euronext μετά τη μεγάλη πτώση

Ανάμεσα στους κινδύνους που δημιουργεί ο πόλεμος στη Μαύρη Θάλασσα και στην αυξανόμενη προσφορά σιτηρών από τις μεγάλες εξαγωγικές χώρες κινείται η ευρωπαϊκή αγορά σιταριού, με τις τιμές να παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις. Μετά τη σημαντική υποχώρηση των προηγούμενων ημερών, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια ανέκαμψαν στις 22 Οκτωβρίου, καθώς οι συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιθέσεις επανέφεραν στο προσκήνιο τις ανησυχίες για την ομαλή διακίνηση των φορτίων μέσω της Μαύρης Θάλασσας.

Στο χρηματιστήριο Euronext, τα προθεσμιακά συμβόλαια σιταριού παράδοσης Δεκεμβρίου ενισχύθηκαν κατά 0,6%, κλείνοντας στα 234,25 ευρώ ανά τόνο, που αντιστοιχούν σε περίπου 262,92 δολάρια. Η άνοδος σημειώθηκε έπειτα από απώλειες μεγαλύτερες του 3% στην προηγούμενη συνεδρίαση, όταν οι τιμές είχαν υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών εβδομάδων.

Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, το συμβόλαιο Δεκεμβρίου είχε βρεθεί έως τα 232,50 ευρώ ανά τόνο, πριν ανακάμψει προς το κλείσιμο.

Η αλλαγή κατεύθυνσης συνδέεται κυρίως με τις εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι διπλωματικές επαφές μεταξύ εκπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ουκρανίας και της Ρωσίας είχαν δημιουργήσει προσδοκίες για πιθανή αποκλιμάκωση της έντασης, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι θα μπορούσαν να βελτιωθούν οι συνθήκες μεταφοράς των σιτηρών.

Οι προσδοκίες αυτές είχαν συμβάλει στην υποχώρηση των τιμών, καθώς η αγορά προεξοφλούσε το ενδεχόμενο περιορισμού των κινδύνων στις εμπορικές διαδρομές της Μαύρης Θάλασσας.

Ωστόσο, η συνέχιση των στρατιωτικών επιθέσεων επανέφερε την αβεβαιότητα, υπενθυμίζοντας στους εμπορικούς οίκους ότι οι θαλάσσιες μεταφορές από την περιοχή εξακολουθούν να επηρεάζονται από τις πολεμικές εξελίξεις.

Η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί βασική δίοδο για τις εξαγωγές σιτηρών από την Ουκρανία και τη Ρωσία, με αποτέλεσμα κάθε μεταβολή στις συνθήκες ασφαλείας να επηρεάζει τις προσδοκίες των αγορών για τη διαθεσιμότητα και τη μεταφορά των φορτίων.

Παρά την πρόσφατη ανάκαμψη, πάντως, οι δυνατότητες περαιτέρω ανόδου των τιμών εμφανίζονται περιορισμένες. Ο βασικός λόγος είναι ότι η διεθνής αγορά εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικές ποσότητες σιταριού, ενώ νέες σοδειές ετοιμάζονται να προστεθούν στην παγκόσμια προσφορά.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η Ρωσία, η οποία επιχειρεί να ενισχύσει τις εξαγωγές της μέσω λιμανιών της Βαλτικής Θάλασσας, περιορίζοντας εν μέρει τις επιπτώσεις από τους περιορισμούς που αντιμετωπίζουν οι μεταφορές στη Μαύρη Θάλασσα.

Η αύξηση της δυναμικότητας διακίνησης σιτηρών στα λιμάνια της Βαλτικής δημιουργεί εναλλακτικές εμπορικές διεξόδους για το ρωσικό προϊόν, επιτρέποντας τη συνέχιση των εξαγωγών ακόμη και όταν παρατηρούνται προβλήματα στις παραδοσιακές διαδρομές.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, οι ρωσικές εξαγωγές σιταριού θα μπορούσαν να φτάσουν τους 3 εκατ. τόνους τον Οκτώβριο, εξέλιξη που ενισχύει τη διαθεσιμότητα προϊόντος στη διεθνή αγορά.

Την ίδια στιγμή, ένας ακόμη παράγοντας που πιέζει τις τιμές προέρχεται από τη Νότια Αμερική.

Η Αργεντινή αναμένεται να διαθέσει μεγαλύτερες ποσότητες σιταριού στην παγκόσμια αγορά, καθώς οι εκτιμήσεις για τη νέα συγκομιδή αναθεωρούνται σημαντικά προς τα πάνω.

Το Χρηματιστήριο Σιτηρών του Ροζάριο αύξησε την πρόβλεψή του για την παραγωγή της περιόδου 2026/27 στους 23,8 εκατ. τόνους, έναντι 21 εκατ. τόνων που προέβλεπε προηγουμένως.

Πρόκειται για αύξηση των εκτιμήσεων κατά 2,8 εκατ. τόνους, ή περίπου 13,3%, η οποία δημιουργεί προσδοκίες για μεγαλύτερη εξαγωγική διαθεσιμότητα από την Αργεντινή.

Η νέα παραγωγή αναμένεται να αρχίσει να διοχετεύεται στις διεθνείς αγορές τις επόμενες εβδομάδες, εντείνοντας τον ανταγωνισμό μεταξύ των χωρών που εξάγουν σιτάρι.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για το ευρωπαϊκό προϊόν, καθώς οι διαθέσιμες ποσότητες από το νότιο ημισφαίριο μπορούν να επηρεάσουν τις εμπορικές συμφωνίες και τις τιμές σε αγορές όπου δραστηριοποιούνται οι Ευρωπαίοι εξαγωγείς.

Αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται και στο χρηματιστήριο του Σικάγου, όπου τα προθεσμιακά συμβόλαια σιταριού παραμένουν κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα του τελευταίου τριμήνου, αντανακλώντας την επίδραση της αυξημένης παγκόσμιας προσφοράς.

Για τους Ευρωπαίους σιτοπαραγωγούς, η κατάσταση δημιουργεί ένα σύνθετο περιβάλλον. Από τη μία πλευρά, οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μαύρη Θάλασσα λειτουργούν υποστηρικτικά για τις χρηματιστηριακές τιμές. Από την άλλη, οι αυξημένες εξαγωγικές δυνατότητες της Ρωσίας και η αναμενόμενη μεγαλύτερη συγκομιδή της Αργεντινής περιορίζουν τα περιθώρια διατήρησης μιας σταθερά ανοδικής τάσης.

Η εικόνα ενδιαφέρει και την ελληνική αγορά σιτηρών, καθώς οι διεθνείς τιμές αποτελούν σημείο αναφοράς για τις εμπορικές εξελίξεις, παρότι οι εγχώριες τιμές παραγωγού επηρεάζονται επιπλέον από την ποιότητα, τη ζήτηση και τις συνθήκες διάθεσης του προϊόντος.

Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι τα συγκεκριμένα συμβόλαια του Euronext αφορούν μαλακό σιτάρι και δεν ταυτίζονται με τις τιμές του σκληρού σιταριού, το οποίο έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική παραγωγή.

Η πορεία της αγοράς τις επόμενες εβδομάδες θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στο πολεμικό μέτωπο, τη δυνατότητα διατήρησης των εξαγωγικών ροών από τη Μαύρη Θάλασσα και τον ρυθμό με τον οποίο θα αρχίσει να εισέρχεται στις διεθνείς αγορές η νέα παραγωγή της Αργεντινής.