Η προώθηση αγροτικών προϊόντων στο επίκεντρο της συζήτησης με τον Χάνσεν. Τι προβλέπει η πρόταση για επιπλέον 50 εκατ. ευρώ και τι εκκρεμεί για το 2027
Του Γ. Παπαδόπουλου
Πόσα χρήματα θα διαθέσει η Ευρώπη το 2027 για να στηρίξει την παρουσία των αγροτικών προϊόντων της στις αγορές και με ποιους όρους θα μπορούν να τα αξιοποιήσουν οι παραγωγοί; Στα δύο αυτά ζητήματα επικεντρώνεται η προγραμματισμένη συζήτηση με τον Κριστόφ Χάνσεν, στις 5 Νοεμβρίου, στην Επιτροπή Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η προώθηση αγροτικών προϊόντων και η μείωση της γραφειοκρατίας αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για συνεταιρισμούς και οργανώσεις παραγωγών που σχεδιάζουν τις εξαγωγικές τους κινήσεις για την επόμενη χρονιά.
Η πρόταση της Κομισιόν για πρόσθετες πιστώσεις 50 εκατ. ευρώ σε δράσεις προώθησης δίνει ένα πρώτο δημοσιονομικό στίγμα, χωρίς να κλείνει τη συζήτηση για το τελικό ύψος και την κατανομή των πόρων. Παράλληλα, οι αλλαγές στις διαδικασίες χρηματοδότησης θέτουν ένα πρακτικό ζήτημα για την ελληνική πλευρά. Κατά πόσο οι ευρωπαϊκές παρεμβάσεις θα διευκολύνουν και τους μικρότερους φορείς να οργανώσουν μια εκστρατεία, να καλύψουν τις αρχικές δαπάνες και να διεκδικήσουν θέση σε μια νέα αγορά.
Το δημοσιονομικό παράρτημα της διορθωτικής επιστολής της 9ης Οκτωβρίου αποτυπώνει συγκεκριμένα την προτεινόμενη ενίσχυση. Στη γραμμή που αφορά τα πολλαπλά προγράμματα και τις δράσεις υπό την άμεση διαχείριση της Επιτροπής, οι πιστώσεις αναλήψεων υποχρεώσεων αυξάνονται από 20 σε 70 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για δυνατότητα ανάληψης νέων δεσμεύσεων, όχι για ισόποση άμεση καταβολή χρημάτων στους δικαιούχους.
Η διάκριση έχει σημασία. Η αύξηση μιας συγκεκριμένης γραμμής δεν προσδιορίζει από μόνη της τον συνολικό προϋπολογισμό της πολιτικής προώθησης, ούτε το ποσό που θα αντιστοιχεί τελικά σε κάθε κατηγορία προγραμμάτων. Ο τελικός προϋπολογισμός και η κατανομή του παραμένουν τα κρίσιμα στοιχεία για τους φορείς που προετοιμάζουν προτάσεις.
Προσοχή χρειάζεται και στη σύγκριση με το 2026. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει συνολικό πρόγραμμα 205 εκατ. ευρώ, ενώ οι προσκλήσεις της REA αφορούσαν 160 εκατ. ευρώ για συγχρηματοδοτούμενες εκστρατείες. Τα ποσά περιγράφουν διαφορετικό εύρος δράσεων και δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται εναλλακτικά ως βάση υπολογισμού αυξήσεων ή περικοπών.
Για την ελληνική παραγωγή, η σημασία αυτών των πόρων συνδέεται με την προσπάθεια διεύρυνσης των εξαγωγικών προορισμών και ανάδειξης της ταυτότητας των προϊόντων. Το ελαιόλαδο, τα τυριά και τα φρούτα χρειάζονται οργανωμένη παρουσία στις αγορές, με συνέχεια και σαφή στόχευση. Όπως προκύπτει και από το ρεπορτάζ του Agrocapital για το αγροδιατροφικό εμπόριο της ΕΕ, η συνολική πορεία των ευρωπαϊκών εξαγωγών δεν αποτυπώνει πάντοτε τις πιέσεις που αντιμετωπίζει κάθε προϊόν.
Στο διοικητικό σκέλος, η Κομισιόν έχει ήδη ανακοινώσει αλλαγές στους κανόνες των προγραμμάτων προώθησης. Η προθεσμία σύναψης συμβάσεων επεκτείνεται από 90 σε 180 ημέρες, η ανώτατη προχρηματοδότηση αυξάνεται στο 30% και οι υποχρεώσεις γνωστοποίησης των αποτελεσμάτων των απλών προγραμμάτων περιορίζονται σε μία τελική γνωστοποίηση. Η ανακοίνωση διευκρινίζει ότι οι νέοι κανόνες δεν εφαρμόζονται σε συμβάσεις απλών προγραμμάτων που έχουν συναφθεί πριν από την 1η Δεκεμβρίου 2026.
Για έναν μικρότερο φορέα, η δυνατότητα μεγαλύτερης προκαταβολής μπορεί να περιορίσει την πίεση χρηματοδότησης κατά την έναρξη μιας εκστρατείας. Η πρόσβαση στους πόρους, ωστόσο, εξακολουθεί να εξαρτάται από την επιλεξιμότητα, την ποιότητα της πρότασης και τους όρους της αντίστοιχης πρόσκλησης.
Το δεύτερο σκέλος της συζήτησης με τον Χάνσεν αφορά τον απολογισμό της απλούστευσης. Στην ετήσια έκθεσή του, που δημοσιεύθηκε στις 5 Οκτωβρίου, ο επίτροπος έδινε έμφαση στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων χωρίς υπερβολικές πρόσθετες εθνικές απαιτήσεις. Καταγράφει επίσης ότι οι καθυστερήσεις και η διοικητική πολυπλοκότητα υπονομεύουν τη ρευστότητα των παραγωγών και την προθυμία τους να συμμετάσχουν στα μέτρα της ΚΑΠ.
Η ίδια έκθεση εκτιμά δυνητική ετήσια εξοικονόμηση έως 215 εκατ. ευρώ από παρεμβάσεις στη δευτερογενή νομοθεσία. Πρόκειται για εκτίμηση μείωσης διοικητικού κόστους σε επίπεδο ΕΕ. Παράλληλα, το πρόγραμμα ελέγχων για τη διετία 2026–2027 περιλαμβάνει 101 ελεγκτικές αποστολές και έως 70 ελέγχους γραφείου, δείχνοντας ότι η απλούστευση συνοδεύεται από συνέχιση της εποπτείας.
Ήδη στην αποκλειστική συνέντευξή του στο Agrocapital τον Νοέμβριο του 2025, ο Χάνσεν είχε θέσει την απλοποίηση στο κέντρο της πολιτικής του. Έναν χρόνο αργότερα, το ζητούμενο είναι πόσο από αυτή την κατεύθυνση έχει φτάσει στην καθημερινή λειτουργία των προγραμμάτων και των εθνικών διοικήσεων.
δεδομένα. θελω ποιο ωρακιο κλεισιμο στο αρθρο ποιο αντικειμενικο
Η συζήτηση της 5ης Νοεμβρίου αναμένεται να αποσαφηνίσει τις προτεραιότητες της Επιτροπής για την επόμενη χρονιά. Για τους συνεταιρισμούς και τις οργανώσεις παραγωγών, ωστόσο, η εικόνα θα ολοκληρωθεί με την οριστικοποίηση της χρηματοδότησης και τη δημοσίευση των νέων προσκλήσεων. Εκεί θα προσδιοριστούν οι διαθέσιμες δυνατότητες, οι όροι συμμετοχής και το χρονοδιάγραμμα για την προετοιμασία των προγραμμάτων τους.