Βαμβάκι: Ο μύθος της αλεπούς και του χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης

Κάτω από τα 75 σεντς η λίμπρα το κλείσιμο στη Νέα Υόρκη. Χαμηλότερες οι πρώτες προσφορές για το σύσπορο στην Ελλάδα την Πέμπτη

Άλλοι παρέδωσαν τη σοδειά τους χωρίς να γνωρίζουν πόσο θα πληρωθούν, άλλοι περιμένουν καλύτερη τιμή και αρκετοί έχουν ήδη εισπράξει προκαταβολές. Στον κάμπο, η φετινή συγκομιδή τελείωσε, αλλά ο λογαριασμός παραμένει ανοιχτός. Κι όπως στους μύθους του Αισώπου, εκείνος που μοχθεί δεν είναι πάντοτε εκείνος που ορίζει τους όρους.

Αν ο Αίσωπος ζούσε σήμερα, ίσως να μην έβαζε την αλεπού να κοιτάζει τα σταφύλια που δεν φτάνει. Θα την έστελνε στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης να παρακολουθεί την τιμή του βαμβακιού. Εκεί δεν χρειάζεται να οργώσεις, να σπείρεις ή να αγωνιάς για τον καιρό. Αρκεί να παρακολουθείς τους αριθμούς. Στον ελληνικό κάμπο, αντιθέτως, ο παραγωγός έχει ήδη κάνει όλη τη δουλειά και εξακολουθεί να περιμένει να μάθει πόσο αξίζει.

Την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, μετά την υποχώρηση του βαμβακιού κάτω από τα 75 σεντς ανά λίμπρα στη Νέα Υόρκη, οι δύο προσφορές που κατέγραψε ο Αγροτικός Συνεταιρισμός ΘΕΣΤΟ για παραλαβή από το χωράφι διαμορφώθηκαν στα 41,86 και 42 λεπτά το κιλό. Η συγκομιδή έχει ολοκληρωθεί για πολλούς παραγωγούς, αλλά η οικονομική της αποτίμηση παραμένει εκκρεμής.

Στις συζητήσεις του Agrocapital με βαμβακοπαραγωγούς, η πραγματικότητα θύμίζει περισσότερο αλληγορία παρά μια συνηθισμένη εμπορική συναλλαγή. Ο ένας κρατά ακόμη το βαμβάκι του, περιμένοντας καλύτερη προσφορά. Ο δεύτερος το έχει παραδώσει, αλλά άφησε ανοιχτή την τιμή. Ο τρίτος έχει ήδη εισπράξει προκαταβολή, χωρίς να γνωρίζει πόσα δικαιούται συνολικά. Ο πρώτος φυλάει το προϊόν, ο δεύτερος περιμένει την τιμή και ο τρίτος έχει χρήματα, αλλά όχι τελικό λογαριασμό.

Στον μύθο αυτόν, όλοι έχουν κάτι στα χέρια τους, εκτός από τη βεβαιότητα.

Ο βαμβακοπαραγωγός δεν μπορεί να φύγει από το χωράφι, όπως ενδεχομένως θα μπορούσε να κάνει η αλεπού του Αισώπου. Δεν έχει αυτή την πολυτέλεια. Έχει πληρώσει σπόρους, λιπάσματα, πετρέλαιο, νερό και εργατικά. Και οι υποχρεώσεις αυτές δεν μεταβάλλονται κάθε απόγευμα μαζί με το χρηματιστήριο.

Οι αριθμοί δείχνουν πόσο γρήγορα άλλαξε η εικόνα χθες Τετάρτη, 18 Νοεμβρίου, καθώς η Μάρκου – Βιολάρ προσέφερε 43,25 λεπτά το κιλό για σύσπορο βαμβάκι με παραλαβή από το χωράφι. Πριν από λίγο διάστημα όπως είχε γράψει και το Agrocapital έως και τα 48 λεπτά. Η ίδια σοδειά, ο ίδιος αγοραστής, οι ίδιοι όροι. Μόνο η τιμή άλλαξε, αφαιρώντας 47,50 ευρώ από κάθε τόνο. Η Καραμπέλας – Μάρκου προσφέρει την Πέμπτη 42 λεπτά το κιλό.

Για παράδοση στην πύλη του εκκοκκιστηρίου, τέσσερις επιχειρήσεις είχαν δώσει την Τετάρτη 46 λεπτά το κιλό. Την Πέμπτη οι αντίστοιχες θέσεις στο δελτίο παρέμεναν κενές. Ακόμη και η τελευταία γνωστή τιμή είχε πάψει να αποτελεί επιβεβαιωμένη προσφορά.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, το συμβόλαιο Δεκεμβρίου για το εκκοκκισμένο βαμβάκι είχε υποχωρήσει την Τετάρτη κατά 3,04%, στα 74,97 σεντς ανά λίμπρα, κοντά στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων εξίμισι μηνών. Το συμβόλαιο Μαρτίου περιορίστηκε στα 78,88 σεντς. Το ισχυρό δολάριο πίεζε την ανταγωνιστικότητα του αμερικανικού προϊόντος, ενώ το ασθενέστερο βραζιλιάνικο ρεάλ διευκόλυνε χαμηλότερες εξαγωγικές προσφορές.

Στον θεσσαλικό κάμπο, βέβαια, η αριθμητική είναι λιγότερο περίπλοκη. Με απόδοση 400 κιλών το στρέμμα, τα 42 λεπτά αποφέρουν 168 ευρώ ανά στρέμμα, πριν από ενισχύσεις και ενδεχόμενα πριμ ποιότητας. Κάθε λεπτό που χάνεται από την τιμή σημαίνει 400 ευρώ λιγότερα σε μια εκμετάλλευση 100 στρεμμάτων. Και για να καταλάβει κανείς αυτή την απώλεια, δεν χρειάζεται να γνωρίζει από χρηματιστήρια. Αρκεί να έχει πληρώσει έναν λογαριασμό πετρελαίου.

Το πιο παράδοξο, ωστόσο, είναι ότι αρκετοί παραγωγοί έχουν ήδη πάρει προκαταβολές. Χρήματα καταβλήθηκαν, υποχρεώσεις ενδεχομένως εξοφλήθηκαν, αλλά η τελική τιμή παραμένει άγνωστη. Αν η αγορά συνεχίσει να υποχωρεί, περιορίζεται και το υπόλοιπο που απομένει προς είσπραξη. Η προκαταβολή μπορεί να έδωσε πρόσκαιρη ρευστότητα, όχι όμως και βεβαιότητα για το εισόδημα.

Και ενώ ο φετινός λογαριασμός παραμένει ανοιχτός, έρχεται η ώρα για την επόμενη σπορά. Ο παραγωγός πρέπει να αποφασίσει τι θα ξαναβάλει, πόσα στρέμματα θα καλλιεργήσει και με ποιο κεφάλαιο. Πάντως στις συζητήσεις με τους αγρότες που κάναμε, η απάντηση στο ερώτημα «τι θα σπείρεις;» είναι συχνά ένα διστακτικό «θα δούμε».

Στους μύθους του Αισώπου, τα ζώα μιλούσαν για να φανερώσουν τις ανθρώπινες αδυναμίες. Στη σημερινή αγορά του βαμβακιού, οι αριθμοί αρκούν. Ο παραγωγός έχει ήδη σπείρει, θερίσει και παραδώσει. Εκείνο που δεν γνωρίζει είναι αν άξιζε ο κόπος του.

Και το δίδαγμα; Η αλεπού μπορούσε να φύγει από το αμπέλι λέγοντας πως τα σταφύλια ήταν άγουρα. Ο αγρότης δεν μπορεί να φύγει από το χωράφι του με την ίδια ευκολία. Γιατί την άνοιξη πρέπει να αποφασίσει αν θα ξανασπείρει, ακόμη κι αν κανείς δεν του έχει πει πόσο άξιζε η προηγούμενη σοδειά.