Στο πλαίσιο του κύκλου εκδηλώσεων “Επιστήμη και Πολιτισμός” που διοργανώνει ο Δήμος Νίκαιας - Αγ. Ι. Ρέντη με τις Διευθύνσεις Πολιτισμού, Παιδείας, Βιβλιοθηκών και Κοινωνικών Υπηρεσιών, θα πραγματοποιηθεί ομιλία - διάλεξη με θέμα “Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων” του Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών και Διευθυντή του Εργαστηρίου Αστροφυσικής κ. Ξενο- φώντα Μουσά τη Δευτέρα 19 Νοεμβρίου στις 19.30 στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δημαρχείου Νίκαιας - Αγ. Ι. Ρέντη.
##_##
Το ιστορικό πλαίσιο θα αναλύσει η κα Μαρία Πούλου, Ιστορικός Τέχνης ενώ στην εκδήλωση θα συμμετέχουν και οι μαθητές του 5ου Γυμνασίου Νίκαιας οι οποίοι θα παρουσιάσουν την εργα- σία τους πάνω στη μελέτη και κατασκευή του Αρχαίου Ελληνικού Θεάτρου, τον κώδικα Επι- κοινωνίας των αρχαίων Ελλήνων με πυρσούς και τον Υδραυλικό Τηλέγραφο του Αινεία.
##_##
##_##
Ιστορική ενάλια ανασκαφή
Η ανακάλυψη του ναυαγίου είναι το σημείο εκκίνησης για την ενάλια αρχαιολογία παγκοσμίως. Η ιστορία των ευρημάτων ξεκινά το 1900 όταν βουτηχτές από τη Σύμη με καπετάνιο τον Δημήτρη Κοντό (Τράμπα) αναζητώντας σφουγγάρια στον βυθό των 50 μέτρων ανακάλυψαν ένα φορτίο με μαρμάρινα και χάλκινα γλυπτά, αμφορείς, έναν μοναδικό μηχανισμό για τη μέτρηση του χρόνου, μικρά αντικείμενα και ό,τι απέμεινε από τα υλικά του πλοίου. Ειδοποίησαν τους αρμόδιους δημογέροντες (η Σύμη ήταν τουρκική τότε) και στη συνέχεια την ελληνική κυβέρνηση. Αμέσως, κινητοποιήθηκε το πολεμικό ναυτικό με τα πλοία Μυκάλη, Σύρος και Αιγιάλεια. Ωστόσο, πρω- ταγωνιστές στις καταδύσεις ήταν οι σπογγαλιείς από τη Σύμη που βουτούσαν για να ανασύρουν τα ευρήματα.
Για τους ηρωικούς νησιώτες έλεγε ο Εμμανουήλ Λυκούδης που ήταν νομικός σύμβουλος στο Υπουργείο Παιδείας:
|
Είναι ακατάληπτος η φιλοπατρία των αγαθών νησιωτών, οι οποίοι όχι μόνο αδέσποτον αρ- χαιολογικόν θησαυρόν κατέδειξαν, αλλά κ με μόχθους κ κινδύνους, των οποίων την φρίκην τίποτε δεν δύναται να περιγράψει, τον αποσπούν από βάθους 35 οργυών και τον προσ- φέρουν στο Έθνος. Ένα μέρος των θησαυρών, εάν επώλουν εις το εξωτερικόν, θα ήρκει διά να απαλλαγούν το υπόλοιπον του βίου των, των βασάνων και των κινδύνων του φοβερότερου των επαγγελμάτων… |
Σε εκείνη την περιπετειώδη ανασκαφή που δεν είχε προηγούμενο χρησιμοποιήθηκαν σχοινιά για να ανέβουν στην επιφάνεια τα ογκώδη αντικείμενα του ναυαγίου. Ένας νεκρός και δύο παράλυτοι από τη νόσο των δυτών ήταν τα θύματα της αποστολής. Εχω ακούσει κατά καιρούς για καράβια να φορτώνουν αρχαία εκεί στις αρχές του 20ού αιώνα. Δεν ξέρω πόσο είναι θρύλοι και πόσο πραγματικότητα οι ιστορίες των νησιωτών. Αναμφίβολα, το παράδειγμα των σφουγγαράδων από τη Σύμη είναι ένα εξαιρετικό υπόδειγμα ήθους.
##_##
##_##
Χρειάστηκε να περάσουν πάνω από 50 χρόνια για να φτάσουμε στο 1976 οπότε επιστρατεύθηκε ο Zακ Υβ Κουστώ και η ομάδα του. Η ελληνογαλλική αποστολή είχε μέλη αρχαιολόγους, αυτο- δύτες, ανθρώπους παθιασμένους με την αρχαιολογία και με τη θάλασσα: Λ. Κολώνας, Χ. Κριτζάς, Χ. Πέννας, Ν. Παπαδάκης, Μ. Μπορμπουδάκης, Γ. Παπαθανασόπουλος, Ε. Τσαβλίρης, Β. Βι- τάλης, Π. Νικολαΐδης, Ι. Γάρας, P. Delemotte, I. Giacoletto, H. Garcia, C. Mounier, R. Coll. Τότε χρησιμοποιήθηκαν υποβρύχια κάμερα και βαθυσκάφος, καθώς και εφαρμόστηκαν νέοι τρόποι μεταφοράς των αρχαίων κατευθείαν από τον βυθό στο κατάστρωμα μέσα από ένα σωλήνα, ενώ τα μεγάλα αντικείμενα ανέβαιναν τοποθετημένα σε καλάθι.
Ο αρχαιότερος υπολογιστής
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων που κατασκευάστηκε στα 150-100 π.Χ. είναι το πλέον συζη- τημένο μπρούτζινο αντικείμενο του ναυαγίου το οποίο αποτελείται από οδοντωτούς τροχούς, δείκτες και άξονες, συνολικά 82 κομμάτια, καθώς και επιγραφές για τη χρήση του οργάνου. Πρόκειται για ένα περίπλοκο όργανο αστρονομίας του οποίου οι λειτουργίες μόλις πρόσφατα άρχισαν να γίνονται γνωστές και θεωρείται ο παλαιότερος υπολογιστής του κόσμου. Η εμπειρία στην τελευταία αίθουσα της έκθεσης με τους αστρολάβους, το Ημερολόγιο του Μέτωνος, τα ομοιώματα, και τις απόπειρες αποκατάστασης του Μηχανισμού, τα μοντέλα και τις εικόνες του εσωτερικού είναι κάτι παραπάνω από συναρπαστική. Και πάλι πρέπει να αναφερθούμε σε όσους έχουν σφραγίσει την έρευνα του Μηχανισμού: Ι. Σβορώνος, Β. Στάης (αρχαιολόγοι), Κ. Ράδος (ιστορικός), Π. Ρεδιάδης, Ι. Θεοφανίδης (αξιωματικοί του Ναυτικού), A. Rehm (φιλόλογος), Derek J. de Solla Price (φυσικός, ιστορικός επιστημών), Χαρ. Καράκαλος (φυσικός του Δη- μόκριτου). Στην πιο πρόσφατη έρευνα του που περιλαμβάνει γραμμική τομογράφηση, φωτο- γράφηση, τρισδιάστατη επιφανειακή απεικόνιση και τομογραφία ακτίνων Χ, καθώς και ανά- γνωση των ελληνικών επιγραφών εργάστηκαν πολλοί σε ομάδες, ενώ το Υπουργείο Πολιτισμού υποστηρίζει ένα Πρόγραμμα για τον Μηχανισμό στο οποίο συνεργάζονται τα Πανεπιστήμια Αθηνών και Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο του Cardiff και το Παλαιογραφικό Αρχείο του ΜΙΕΤ. Συγκεκριμένα: Μαίρη Ζαφειροπούλου, Ελένη Μάγκου (εκπρόσωποι του Αρχαιολογικού Μου- σείου), Tony Freeth (μαθηματικός και κινηματογραφιστής, Πανεπιστήμιο του Cardiff), Γιάννης Σειραδάκης (αστρονόμος από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Γιάννης Μπιτσάκης (φυσικός, ερευνητής του ΕΙΕ) και ο παλαιογράφος διευθυντής του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου του ΜΙΕΤ Αγαμέμνων Τσελίκας. Στους προηγούμενους θα πρέπει να προστεθουν: οι A. Bromley, M. Wright, Mike Edmunds (αστρονόμος), Ξενοφών Διον. Μουσάς, Γεράσιμος Μακρής, Κώστας Ξενικάκης, Παντελής Φελέρης, Roger Hadland, David Bate.
Το ομοίωμα του Μηχανισμού των Αντικυθήρων θα εκτεθεί στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δημαρχείου Νίκαιας - Αγ. Ι. Ρέντη για μια εβδομάδα, όπου θα μπορούν να το επισκεφθούν τα Γυμνάσια - Λύκεια της πόλης, κατόπιν ραντεβού για οργανωμένη ξενάγηση. Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν στο τηλ. 210 4912 635.
Αξίζει να σημειωθεί ότι θα πραγματοποιηθούν οργανωμένες ξεναγήσεις στο Αρχαιολογικό Μου- σείο Αθηνών, για όσους ενδιαφέρονται να γνωρίσουν από κοντά “Το Ναυάγιο των Αντικυθή- ρων - Το Πλοίο - Τους Θησαυρούς - Τον Μηχανισμό” στις 25 Νοεμβρίου και στις 2 Δεκεμβρίου. Για δηλώσεις συμμετοχής οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στα τηλ. 210 4919 947 και 210 4911 257.
Δημαρχείο Νίκαιας - Αγ. Ι. Ρέντη
Π. Τσαλδάρη 10, Νίκαια
Τηλεφωνικό Κέντρο: 210 4278100
300μ. μακριά από το Δημαρχείο, στην πλατεία Αγ. Νικολάου, κάνει τέρμα το τρόλεϊ ##_## που ξεκι- νάει απ’ την Ομόνοια
Πρόσβαση με Λεωφορεία: ##_##, ##_##, ##_##, ##_##, ##_## και ##_##
Από Αθήνα: Ευθεία στην Οδό Πέτρου Ράλλη / Ανακρέοντος / Λαοδικείας [ είναι ο ίδιος δρόμος που αλλάζει την ονομασία του στο σημείο που μονοδρομείται ]. Στη Λαοδικείας, στο ύψος της Οδού Γέμελου, στρίβουμε αριστερά [υπάρχει σήμανση ΠΡΟΣ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ]. Στο ύψος της Εφέ- σου αριστερά και αμέσως μετά δεξιά όπου συναντούμε την Π. Τσαλδάρη. Στο νούμερο 10 βρί- σκεται το δημαρχείο.