Στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού Ταμείου Καινοτομίας η απανθρακοποίηση της τσιμεντοβιομηχανίας, η μεγάλη αποθήκευση ενέργειας στην Κρήτη και τα πλωτά αιολικά στο Αιγαίο.
Χρηματοδοτική στήριξη-μαμούθ, συνολικού ύψους 3,4 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για 77 ευρωπαϊκά έργα τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών, στο πλαίσιο της σχετικής πρόσκλησης υποβολής προτάσεων του Ταμείου Καινοτομίας. Η πρωτοβουλία αξιοποιεί την επανεπένδυση των εσόδων από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) της ΕΕ με στόχο την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, την ενεργειακή ασφάλεια και την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης.
Ανάμεσα στα έργα που επελέγησαν, δυναμική παρουσία καταγράφει η Ελλάδα με τρεις πρωτοποριακές πρωτοβουλίες που εστιάζουν στη βιομηχανική απαλλαγή από τον άνθρακα, στην αποθήκευση καθαρής ενέργειας και στην υπεράκτια αιολική ισχύ:
Το έργο ORION αφορά τον εξηλεκτρισμό της παραγωγής πυρωμένης αργίλου μέσω της ενσωμάτωσης μιας πλήρως ηλεκτροδοτούμενης γραμμής παραγωγής σε υφιστάμενη μονάδα τσιμέντου στην Ελλάδα. Στόχος του είναι η παραγωγή άνω των 150.000 τόνων ετησίως, υποκαθιστώντας μέρος του κλίνκερ και μειώνοντας δραστικά το ανθρακικό αποτύπωμα του παραγόμενου τσιμέντου.
Το έργο TALOS εστιάζει στην αποθήκευση ενέργειας μεγάλης διάρκειας στην Κρήτη, προβλέποντας την ανάπτυξη ενός συστήματος μεγάλης κλίμακας και ενός έξυπνου μικροδικτύου. Ο συνδυασμός αιολικής και ηλιακής παραγωγής με συστοιχία μπαταριών χωρητικότητας 400 MWh αναμένεται να αποτρέψει περίπου 931.000 τόνους ισοδυνάμου CO₂ σε ορίζοντα δεκαετίας, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ενεργειακή αυτονομία του νησιού.
Το έργο AEGEANFLOAT αφορά την ανάπτυξη ενός πιλοτικού πλωτού υπεράκτιου αιολικού πάρκου ισχύος 45 MW στο Αιγαίο Πέλαγος, το οποίο θα απαρτίζεται από τρεις ανεμογεννήτριες ισχύος 15 MW η καθεμία. Βασικός σκοπός της πρωτοβουλίας είναι η επίδειξη καινοτόμων πλωτών θεμελιώσεων για βαθιά ύδατα, ανοίγοντας τον δρόμο για την περαιτέρω αξιοποίηση του υπεράκτιου αιολικού δυναμικού στη λεκάνη της Μεσογείου.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Κομισιόν, το σύνολο των 77 επιλεγμένων έργων εκτιμάται ότι θα αποτρέψει την έκλυση περίπου 290 εκατομμυρίων τόνων αερίων του θερμοκηπίου κατά την πρώτη δεκαετία της λειτουργίας τους, φέρνοντας την Ευρωπαϊκή Ένωση ένα βήμα πιο κοντά στον στρατηγικό στόχο για πλήρη κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.